Dylemat i fenomen polskiej tożsamości narodowej

W wileńskim Pałacu Paców, wczoraj odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa z cyklu: „Wileńszczyzna wczoraj, dzisiaj, jutro” pt. „Polacy litewscy czy Polacy na Litwie? Problemy tożsamości narodowej (XIX-XXI w.)”. Konferencja została zorganizowana przez Stowarzyszenie Naukowców Polaków Litwy oraz przez Filię Uniwersytetu w Białymstoku w Wilnie.

Patronat nad konferencją objął ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Litewskiej Janusz Skolimowski.

— Cieszę się, że mogę uczestniczyć w kolejnej konferencji. Już zostały przeprowadzone badania opinii publicznej dotyczące wizerunku Polaków na Litwie i wizerunku Polski w społeczeństwie litewskim.  — mówił ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Litewskiej Janusz Skolimowski.
Zostały przedstawione referaty z różnych dziedzin. Odbyła się dyskusja naukowa na temat zmian historycznych, politycznych oraz wpływ tych zmian na kształtowanie się tożsamości narodowej Polaków mieszkających w państwie litewskim. Naukowcy bardzo chętnie słuchali  referatów swoich kolegów, następnie wdawali się w dyskusje.

— Trzeba mieć świadomość i wiedzieć, co się dzieje u naszych sąsiadów. Bardzo ważne, że naukowcy są zainteresowani właśnie tematem tożsamości narodowej, ponieważ naukowiec to ten, który za wszelką cenę dąży do prawdy. On powinien być kreatywny, musi umieć połączyć różne dziedziny — mówiła dr Małgorzata Kasner, dyrektor Instytutu Polskiego w Wilnie.

— Tożsamość narodowa jest niesłychanie ważną rzeczą dla każdego człowieka. Problem mniejszości narodowej w Europie jest bardzo ważny i aktualny w obecnie. Często powstają napięcia i nieporozumienia między ludźmi. Dzisiaj możemy cieszyć się z wolności słowa, z tego, że teraz tutaj możemy wszyscy razem być i otwarcie mówić to, co myślimy — mówił prof. Jarosław Wołkonowski, dziekan Wydziału Ekonomiczno-Informatycznego w Wilnie Uniwersytetu w Białymstoku.
Dr Rimantas Miknys przeanalizował poglądy Michała Romera, Antoniego Wiwulskiego, Stanisława Narutowicza.

— Wszyscy trzej okazali się na rozdrożu starej i nowej Litwy. Wszyscy pozostali przy Litwie, nie zważając na to, że ona kształtowała się w sprzeczności z ich wyobraźnią. O takiej postawie zadecydowało poczucie patriotyzmu, bliskie powiązania ze środowiskiem ludowym oraz żywotność tradycji państwowej odziedziczonej przede wszystkim ze środowiska rodzinnego — mówił dr Rimantas Miknys.
Problem tożsamości narodowej trwa już od 200 lat i jest aktualny nadal.

— O tożsamości narodowej decydują przede wszystkim trzy czynniki: rodzina, szkoła i otoczenie. Jest bardzo ważne, w jakim środowisku człowiek znajduje się. Nie można zatracić własnej tożsamości narodowej, jaką się ma. Żeby odmienność nie różniła, lecz żeby zbliżała ludzi. Ta dyskusja, którą tu przeprowadzamy, ma zwiększyć szacunek i tolerancję wobec wszystkich ludzi — powiedział prof. Bogusław Grużewski, prezes Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy.