Pamiętajmy jednak, że żaden stan wojenny nie zwalnia samorządy od pełnienia wyznaczonych mu przez ustawodawstwo funkcji – twierdził Spėčius
W czwartek, 21 stycznia w Sali Posiedzeń Administracji Samorządu Rejonu Wileńskiego przedstawiciele 8 Korpusu Okręgu Wielkiej Walki Sił Ochotniczych Ochrony Kraju na czele z generałem lejtnantem Renatasem Spėčiusem spotkali się z przedstawicielami służb samorządowych i reprezentantami rejonowych gmin.
Celem spotkania było wypracowanie programu wspólnych działań wojska i jednostek administracji samorządu na wypadek ogłoszenia w kraju stanu nadzwyczajnego, lub stanu wojennego.
Przypomnijmy, że stan nadzwyczajny jest to szczególny reżim prawny, służący odwróceniu lub umniejszeniu skutków szczególnych zagrożeń (powodzi, pożarów, katastrof ekologicznych, trzęsień ziemi, posuchy i inn), jeżeli zwykłe środki konstytucyjne są niewystarczające.
Stan nadzwyczajny może być wprowadzony tylko na podstawie ustawy przez Sejm, lub Prezydenta Republiki Litewskiej, w drodze rozporządzenia, które podlega dodatkowemu podaniu do publicznej wiadomości. Decyzje podjęte w wyniku wprowadzenia stanu nadzwyczajnego muszą odpowiadać stopniowi zagrożenia i powinny zmierzać do jak najszybszego przywrócenia normalnego funkcjonowania państwa.
Natomiast stan wojenny ogłasza Sejm Republiki Litewskiej. Stan wojenny polega na przejęciu administracji kraju przez wojsko. Stan wojenny może być wprowadzony w celu zachowania porządku publicznego w obliczu wojny na terenie danego kraju. Dla koordynowania działań między wojskiem a samorządami Prezydent kraju z władz wojskowych państwa wyznacza Komendanta wojennego.
Różnica między tymi stanami polega na tym, że w obliczu stanu nadzwyczajnego państwo stawia czoła problemom wewnętrznym kraju, zaś podczas stanu wojennego – kraj walczy z zagrożeniem od zewnątrz.
– Pamiętajmy jednak, że żaden stan wojenny nie zwalnia samorządy od pełnienia wyznaczonych mu przez ustawodawstwo funkcji – twierdził Spėčius.
A są to, m. in. – funkcja porządkowa – samorząd jest zobowiązany do zachowania porządku i bezpieczeństwa na całym terytorium jego jurysdykcji, funkcja administracyjna – samorząd jest zobowiązany zarządzać swą jednostką terytorialną za pomocą aparatu administracyjnego, funkcja gospodarczo-organizacyjna – samorząd jest zobowiązany zarządzać gospodarką i finansami swej jednostki terytorialnej, funkcja socjalna – samorząd jest zobowiązany zapewnić swoim obywatelom minimum środków do życia, funkcja kulturalno-oświatowa – samorząd jest zobowiązany zorganizować system edukacji i instytucji kulturalnych, szerzących rozwój intelektualny obywateli;
– Jest to niezmiernie trudno w obliczu stanu nadzwyczajnego, czy też wojennego.
Szczególnie jest to ważne w stanie wojny, kiedy panika wśród cywilnej ludności może doprowadzić do tragicznych skutków. – Tu jest ważne, by władze samorządowe, policja, strażacy czyniły wszelkie starania, by popłoch i strach nie wstąpiły w ludność cywilną – podkreślił gość z Ministerstwa Ochrony Kraju. Dodał, że ogromne znaczenie w tej sytuacji ma organiczna współpraca władz samorządu z wyznaczonym na tym terenie Komendantem wojennym i wojskiem.
W zakończenie uczestnicy ćwiczeń teoretycznych umodelowali kilka sytuacji ekstremalnych powstałych po ogłoszeniu stanu nadzwyczajnego lub wojennego i rozpatrzyli ewentualne rozstrzygnięcia wynikłych problemów.