„Mackiewiczówka” otwarta dla szkół — inauguracja nowego projektu edukacyjnego

Rok 2022 Sejm RP ogłosił Rokiem Józefa Mackiewicza. Z tej okazji w 120. rocznicę urodzin pisarza Wydział Konsularny i Polonii Ambasady RP w Wilnie inauguruje nowy projekt edukacyjny, dzięki któremu twórczość pisarza będą mogli lepiej poznać uczniowie polskich szkół na Litwie.

Irmina Szmalec.
„Rok Mackiewicza zobowiązuje, postanowiliśmy stworzyć propozycję, która odpowiadałaby potrzebom mieszkańców Wileńszczyzny” — mówi Irmina Szmalec
| Fot. Marian Paluszkiewicz

Rok Mackiewicza zobowiązuje

Konsul RP Irmina Szmalec, inicjatorka projektu, podkreśla, że bezpośrednią motywacją do rozpoczęcia działań jest właśnie ustanowienie przez Sejm RP roku 2022 Rokiem Józefa Mackiewicza.

— Rok Mackiewicza zobowiązuje i postanowiliśmy stworzyć propozycję, która odpowiadałaby potrzebom mieszkańców Wileńszczyzny. Dostrzegamy, że młodzież nie ma zbyt wielu możliwości poznawania historii swojego regionu, a Mackiewicz jest postacią, która o Wileńszczyźnie mówi wyjątkowo dużo. Wiele uwagi poświęcił nie tylko historii regionu, ale również zagadnieniom etnicznym, relacjom pomiędzy różnymi narodowościami i jego myśl pozostaje nadal aktualna — wyjaśnia konsul w rozmowie z „Kurierem Wileńskim”.

Jak podkreśla przedstawicielka polskiej placówki dyplomatycznej, pisarz może inspirować również do refleksji nad aktualnymi problemami Wileńszczyzny.

— Z twórczością Mackiewicza spotkałam się w Polsce. Wiele o tej postaci słyszałam w czasie studiów w Studium Europy Wschodniej, ale muszę przyznać, że doceniłam jego twórczość dopiero po przyjeździe na Litwę. To pisarz, który pomaga zrozumieć także dzisiejszą Wileńszczyznę, wyzwania, z jakimi się spotykamy, ale również docenić kulturę i dorobek Polaków, którzy tu mieszkają. Mackiewicz nie upiększa rzeczywistości, ale też nie popada w drugą skrajność, nie obrzydza regionalności, co, mam wrażenie, często jest dziś widoczne. Mackiewicz zaprasza nas do rzetelnej refleksji, która jest potrzeba w obecnym czasie — mówi Irmina Szmalec.

Czytaj więcej: Legitymacje Ucznia Polskiego dla młodzieży z Gimnazjum im. Wł. Syrokomli w Wilnie

Spotkania w domu pisarza

Projekt przygotowany przez WKiP zakłada cykl czterogodzinnych zajęć poświęconych twórczości i życiu Józefa Mackiewicza. Będą się one odbywać w wyjątkowym miejscu — domu pisarza w Czarnym Borze, którym opiekuje się Fundacja „Wileńszczyzna”. Dom nie ma stałych godzin otwarcia — można go odwiedzać po wcześniejszym ustaleniu terminu z fundacją. Na miejscu znajduje się również biblioteczka, w której znajdują się książki pisarza.

— Bardzo cenimy działalność fundacji na rzecz popularyzowania postaci i twórczości Józefa Mackiewicza, na pewno przyczynia się do tego prowadzona przez młodych ludzi strona internetowa i publikacje przygotowywane przez młodych Polaków z Litwy. Dzięki wsparciu państwa polskiego została wyremontowana „Mackiewiczówka” i chcemy pomóc, by ten dom w pełni żył, był miejscem spotkań i dyskusji — podkreśla konsul.

Twórczość pisarza, podobnie jak czasy, w których żył, nie należą do łatwych. Zajęcia kierowane będą do uczniów starszych klas gimnazjalnych, którzy mają już podstawową wiedzę o historii tego okresu. Wiele miejsca poświęcone w nich zostanie konfrontacji pisarza z dwoma totalitaryzmami, których doświadczył mieszkając w Czarnym Borze i które pozostawiły ogromny ślad w jego twórczości. To właśnie w tym okresie Mackiewicz odbył swoją podróż do Katynia, gdzie był świadkiem ekshumacji polskich oficerów — ofiar sowieckiej zbrodni, mieszkając w Czarnym Borze pisarz zetknął się również ze zbrodnią ponarską, którą opisał tuż po wojnie we wstrząsającym tekście „Ponary-Baza”. Organizatorzy zachęcają więc, by pobyt w Czarnym Borze połączyć z wyjazdem do pobliskich Ponar.

Józef Mackiewicz
| Fot. domena publiczna

Musimy poznawać naszą trudną historię

Pomysł pozytywnie oceniła również Krystyna Dzierżyńska, wiceprezes Stowarzyszenia Nauczycieli Szkół Polskich na Litwie „Macierz Szkolna”.

— Tego rodzaju zajęcia, mówiące o historii Wileńszczyzny, będą bardzo cenną propozycją uzupełniającą wiedzę. Myślę, że skorzystać mogą z nich nie tylko uczniowie, ale i nauczyciele, bo również dla nich może być to okazja do dokształcenia się —zauważa w rozmowie z „Kurierem Wileńskim”.

Przedstawicielka Macierzy Szkolnej podkreśla, że Rok Mackiewicza, podobnie jak postać pisarza, zachęcają do tego, by podejmować również trudne tematy naszej historii.

— Trzeba mówić o naszej trudnej historii, bo to wydarzenia, które przeżyły poprzednie pokolenia zamieszkujące Wileńszczyznę. To bardzo dobra okazja, by młodzież poznawała swoją lokalną historię — zauważa Dzierżyńska.

Informacje o projekcie zostaną w najbliższym czasie przesłane do szkół. Chęć udziału w bezpłatnych zajęciach szkoły będą mogły zgłaszać do 6 maja. Organizatorzy przewidują, że największe zainteresowanie lekcjami w „Mackiewiczówce” będzie w czerwcu, więc zachęcają do jak najszybszego kontaktu, by możliwe było stworzenie grafiku uwzględniającego potrzeby jak największej liczby uczniów.

Czytaj więcej: Krystyna Dzierżyńska — Polką Roku 2021!

Lata wojny Mackiewicz spędził w Czarnym Borze
| Fot. Honorata Adamowicz

Rok Mackiewicza

Rok 2022 został ustanowiony przez Sejm RP rokiem Józefa Mackiewicza. W uchwale przypomniano, że „Józef Mackiewicz, jeden z największych w dziejach pisarzy polskich, urodził się 1 kwietnia 1902 r. w Petersburgu, a dzieciństwo i młodość spędził na Wileńszczyźnie”.

Czytaj więcej: Inauguracja Roku Józefa Mackiewicza w Wilnie

Polscy posłowie przypomnieli również o znaczeniu dorobku Mackiewicza dla całego regionu.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej (…) uznając wielkość jego dorobku wytrwale wspierającego idee: niepodległości Polski, wolności i przyjaznego współistnienia narodów Europy Środkowo-Wschodniej i niezłomnego oporu przeciwko komunizmowi, oraz uniwersalne wartości jego prozy literackiej — ustanawia rok 2022 Rokiem Józefa Mackiewicza.

Postaci pisarza poświęcona zostanie część najbliższego wydania magazynowego „Kuriera Wileńskiego”, który ukaże się 2 kwietnia.