Choć była to moja pierwsza wizyta w hiszpańskiej placówce edukacyjnej, już od samego początku mogłem liczyć na życzliwość i otwartość gospodarzy.
Czytaj także o tegorocznej studniówce w „Konarskim”: Studniówka 60. promocji w „Konarskim” [GALERIA]
Cel: wymiana doświadczeń i współpraca
Wizyta w IES Mariano José de Larra odbyła się w ramach projektu Erasmus+ „Leadership Horizons”. Celem mojego pobytu była obserwacja funkcjonowania placówki, wymiana doświadczeń oraz nawiązanie współpracy międzynarodowej. Choć wcześniej znałem zespół jedynie z korespondencji mailowej, zostałem przyjęty z dużą serdecznością i otwartością, co od razu przełożyło się na pozytywną atmosferę.
IES Mariano José de Larra to szkoła publiczna zlokalizowana w Madrycie. Z zewnątrz nie różni się szczególnie od innych szkół, jednak jej renoma i poziom kształcenia czynią ją wyjątkową. Mimo że rekrutacja na kolejny rok szkolny jeszcze się nie zakończyła, już teraz liczba kandydatów znacząco przekracza dostępne miejsca. Dla porównania — sąsiednia placówka, którą miałem okazję mijać, odnotowała zaledwie kilka zgłoszeń.
Szkoła skutecznie łączy tradycyjne metody nauczania z nowoczesnymi rozwiązaniami. Uczniowie mają możliwość rozwoju zarówno w obszarze nauk ogólnych, jak i języków obcych, technologii, aktywności fizycznej oraz integracji społecznej. Dzięki zaangażowaniu kadry oraz uczestnictwu w międzynarodowych projektach edukacyjnych placówka stanowi przykład efektywnie funkcjonującej, otwartej szkoły.
Szkoła uczestniczy w dwujęzycznym programie
Od 2012 r. IES Mariano José de Larra uczestniczy w programie dwujęzycznym wspólnoty autonomicznej Madrytu. Uczniowie mają możliwość nauki języka angielskiego oraz większości przedmiotów prowadzonych właśnie w tym języku. Program ten odpowiada na realne potrzeby — wielu mieszkańców Madrytu nie posługuje się biegle angielskim, co w dzisiejszych czasach stanowi istotne ograniczenie. Sam doświadczyłem tego podczas próby zakupu biletu w automacie — języki do wyboru to hiszpański, kataloński, baskijski i galicyjski, bez możliwości wyboru angielskiego.
W regionach autonomicznych, gdzie funkcjonują dwa języki urzędowe, szkoły prowadzą nauczanie również w językach regionalnych. Zdarza się, że hiszpańskojęzyczne dzieci uczęszczają do szkół, gdzie językiem wykładowym jest na przykład kataloński — z uwagi na brak alternatywy w najbliższej okolicy. Również szkolnictwo wyższe funkcjonuje w podobnym układzie — na przykład na uniwersytecie w Barcelonie językiem urzędowym jest kataloński, a zajęcia odbywają się po katalońsku, hiszpańsku i angielsku.
Czytaj także: Język matki – język ojczysty. Jak pierwszy język wpływa na rozwój dziecka i jego edukację?
System edukacji w Hiszpanii obejmuje szkoły podstawowe (dla dzieci w wieku 6-12 lat), szkoły średnie I stopnia — tzw. ESO (12-16 lat) oraz szkoły średnie II stopnia — Bachillerato (16-18 lat). Dwa pierwsze etapy są obowiązkowe, natomiast Bachillerato stanowi formę przygotowania do podjęcia studiów wyższych. Uczniowie wybierają profil i przedmioty zgodnie z kierunkiem planowanego dalszego kształcenia. Alternatywą dla Bachillerato jest kształcenie zawodowe, bardzo popularne i cenione na rynku pracy, gdyż daje konkretne przygotowanie do wykonywania zawodu.
Typy szkół w Hiszpanii są trzy
Szkoły w Hiszpanii dzielą się na trzy typy: publiczne — finansowane i zarządzane przez państwo, półpubliczne — najczęściej prowadzone przez fundacje lub zakony, z częściowym finansowaniem publicznym i symbolicznymi składkami rodziców, oraz prywatne — całkowicie odpłatne, oferujące bogatszy program i mniejsze klasy.
Zatrudnienie nauczycieli w szkołach publicznych w regionie Madrytu odbywa się poprzez konkurs organizowany przez administrację wspólnoty autonomicznej. Kandydaci muszą zdać egzamin teoretyczny z przedmiotu, którego będą nauczać. Dodatkowe punkty przyznawane są za doświadczenie zawodowe i dodatkowe kwalifikacje. Osoby z najlepszymi wynikami mają możliwość wyboru miejsca pracy. Młodzi nauczyciele, pozbawieni jeszcze punktów za staż pracy, trafiają często do mniej prestiżowych i bardziej oddalonych placówek. Po dwóch latach mogą ponownie przystąpić do konkursu, zwiększając swoje szanse na lepsze miejsce pracy. System ten powoduje rotację kadry, ale również podnosi poziom rywalizacji i motywację do rozwoju.
EducaMardir — oficjalne narzędzie cyfrowe specjalnie dla wspólnoty autonomicznej
Szkoła, którą odwiedzałem, korzysta z platformy EducaMadrid — oficjalnego narzędzia cyfrowego wspólnoty autonomicznej. To bezpłatne, bezpieczne środowisko edukacyjne, umożliwiające prowadzenie zajęć zdalnych, udostępnianie materiałów, komunikację z uczniami i współpracę między nauczycielami. W przeciwieństwie do komercyjnych rozwiązań, platforma ta w pełni respektuje hiszpańskie przepisy dotyczące ochrony danych osobowych.
Uczniowie w hiszpańskich szkołach są aktywni i swobodni — obowiązek noszenia mundurków nie jest tu powszechny, co ułatwia im spontaniczne uczestnictwo w grach i zabawach na świeżym powietrzu. Szczególnie widoczne było to podczas 30-minutowej przerwy po trzeciej lekcji — wówczas całe boisko tętniło życiem, niezależnie od pogody. Dzień szkolny składa się z sześciu 55-minutowych lekcji, z jedną dłuższą przerwą po trzech pierwszych. Oficjalnie nie przewiduje się krótszych przerw, choć naturalnie występują one przy zmianach sal i nauczycieli.
Technologie w prowadzeniu lekcji
Lekcje prowadzone są z wykorzystaniem nowoczesnych technologii i pomocy dydaktycznych. Podczas mojego pobytu szkoła realizowała projekt edukacyjny we współpracy ze stowarzyszeniem osób z niepełnosprawnościami. Uczniowie mogli doświadczyć ograniczeń, z jakimi mierzą się osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności — grali w siatkówkę na wózkach, próbowali poruszać się z zasłoniętymi oczami czy uczestniczyli w grach z użyciem specjalnie dostosowanych piłek. Te zajęcia miały nie tylko wymiar edukacyjny, ale także wychowawczy i społeczny.
W trakcie tygodnia miałem okazję poznać szkołę z wielu perspektyw — uczestniczyłem w hospitacjach lekcji, obserwowałem posiedzenia zespołu kierowniczego, prowadziłem rozmowy zarówno formalne, jak i mniej formalne, często przy filiżance kawy. Spotkania te zaowocowały nawiązaniem bliższej współpracy pomiędzy obiema szkołami. W najbliższej przyszłości planowana jest wymiana doświadczeń, wspólne projekty edukacyjne oraz rozwój kontaktów między uczniami i nauczycielami.
Dzięki zdobytym obserwacjom i rozmowom z hiszpańskimi partnerami nasza szkoła planuje wdrożyć nowe rozwiązania organizacyjne oraz skuteczniej wykorzystywać nowoczesne technologie w procesie kształcenia.
Podziękowania
Na zakończenie pragnę serdecznie podziękować José Antonio Avilés Ventoso, członkowi administracji IES Mariano José de Larra, który z pełnym profesjonalizmem i zaangażowaniem przygotował plan mojej wizyty, umożliwiając mi pełne zapoznanie się z funkcjonowaniem hiszpańskiego systemu edukacyjnego.
Walery Jagliński,
dyrektor Gim. im. Sz. Konarskiego w Wilnie
Projekt realizowany w ramach programu Erasmus+, współfinansowanego przez Unię Europejską. Przedstawione treści stanowią wyłącznie opinię autora. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania zawartych w materiale informacji.