O sytuacji na Białorusi mówił w niedzielę 31 maja podczas posiedzenia Komisji ds. Demokracji i Bezpieczeństwa Zgromadzenia Parlamentarnego NATO w Wilnie dyrektor Departamentu Bezpieczeństwa Państwowego (VSD) Remigijus Bridikis.
„Chociaż Łukaszenka może wyrażać zainteresowanie poprawą stosunków z Zachodem, to prawdopodobnie nie planuje on odwrócić się od Rosji ani zmienić autorytarnego systemu rządów” — powiedział Remigijus Bridikis.
Litwa nie widzi oznak demokratyzacji
Według szefa VSD Białoruś nie wykazuje oznak rzeczywistych zmian politycznych i nadal stosuje działania wymierzone w Litwę oraz inne państwa regionu.
Jak zaznaczył, litewskie służby odnotowują przypadki bezpodstawnego zatrzymywania obywateli Litwy przez białoruskie władze. Zwrócił również uwagę na sytuację wewnętrzną w kraju, gdzie represje mają dotykać także zwykłych obywateli.
Bridikis wskazał, że mieszkańcy Białorusi trafiają do więzień nawet za czytanie mediów uznanych przez reżim za ekstremistyczne. W jego ocenie nie ma obecnie przesłanek świadczących o liberalizacji systemu politycznego.
„Nie widzimy, aby Białoruś podejmowała jakiekolwiek pozytywne zmiany i uważamy, że będzie nadal prowokować lub wykorzystywać problemy, w celu zagrażania bezpieczeństwu państw sąsiednich dla własnych korzyści” — stwierdził Remigijus Bridikis.
Rosnąca zależność wojskowa od Rosji
Podczas tej samej dyskusji zastępca dyrektora Drugiego Departamentu Służb Operacyjnych (AOTD) Julius Katinas ocenił, że wojskowa zależność Białorusi od Rosji systematycznie rośnie.
Zwrócił uwagę, że na terytorium Białorusi znajdują się rosyjskie bazy wojskowe, systemy wczesnego ostrzegania, elementy strategicznej obrony powietrznej oraz infrastruktura wspierająca działania rosyjskich dronów przeciwko Ukrainie. Według niego na Białorusi stacjonują również rosyjskie samoloty wykorzystywane w operacjach przeciwko Ukrainie, a także rozmieszczona została rosyjska broń jądrowa.
„W rzeczywistości bez pomocy Białorusi ta wojna (na Ukrainie — przyp. red.) raczej nie byłaby możliwa” — powiedział Julius Katinas.
Dyskusja o relacjach z Mińskiem
Wypowiedzi przedstawicieli litewskich służb pojawiają się w czasie debat dotyczących przyszłych relacji z Mińskiem. Po zwolnieniu części więźniów politycznych oraz umożliwieniu wyjazdu z kraju wcześniej zatrzymanych litewskich ciężarówek specjalny wysłannik USA na Białoruś John Coale wezwał Litwę do wznowienia kontaktów z władzami w Mińsku, organizacji spotkania na szczeblu wiceministrów oraz przywrócenia tranzytu białoruskich nawozów przez Litwę.
Litwa i Unia Europejska nałożyły sankcje na reżim Alaksandra Łukaszenki po wyborach prezydenckich w 2020 r., uznanych przez Zachód i białoruską opozycję za sfałszowane, oraz po represjach wobec uczestników masowych protestów.
