Mimo że mieszkańcy często kierują się wyłącznie wrażeniem wizualnym lub najniższą ceną, takie podejście może prowadzić do podjęcia decyzji, które nie odpowiadają ani stanowi technicznemu budynku, ani warunkom klimatycznym i otoczeniu. Estetyczna, ale nieodpowiednia dla konkretnego budynku elewacja z czasem staje się niefunkcjonalna i niewygodna zarówno dla mieszkańców, jak i dla osób z otoczenia.
„Fasada jest nieodłączną częścią całej architektury — to nie tylko wykończenie ścian, ale także ważne narzędzie kształtowania otoczenia. Ważne jest, aby zrozumieć, jak człowiek odbiera to otoczenie. Na przykład, siedząc na balkonie obok ściany z cegły, drewna lub ceramiki, odczucia będą zupełnie inne niż w pobliżu plastiku lub bardzo błyszczącej powierzchni — decyduje o tym nie tylko wygląd materiału, ale także jego odbicie cieplne i faktura” — mówi architekt Vytautas Buinevičius.
Architekt zwraca uwagę, że ciemne odcienie w naturalnym otoczeniu naturalnie łączą się z cieniami i wyglądają bardziej stonowanie, a białe lub jasne budynki wizualnie się wyróżniają i zwiększają swoją skalę. Barwne, jaskrawe fasady często kłócą się z otoczeniem — stają się hałaśliwe, wybijają się z kontekstu i przypominają estetykę budynków komercyjnych. W przypadku domów mieszkalnych, z punktu widzenia trwałości, sprawdzają się neutralne, zbliżone do naturalnych kolory i umiarkowany kontrast. Chociaż mieszkańcy często życzą sobie kolorowych akcentów, mogą one zaburzyć równowagę architektoniczną, odebrać budynkowi powściągliwość i z czasem stworzyć wrażenie przestarzałego projektu.
Ważne jest przestrzeganie wymagań technologicznych
Błędy przy wyborze elewacji często wynikają również z nieprzestrzegania wymagań technologicznych dotyczących montażu. Wybór materiałów nieodpowiednich do konkretnych warunków otoczenia lub nieprzestrzeganie technologii montażu może z czasem spowodować poważne uszkodzenia — odpryskiwanie tynku, deformację powierzchni, utratę szczelności konstrukcji.
„Na przykład w systemie fasad wentylowanych ważne jest dokładne oszacowanie ciężaru wykończenia i dostosowanie do niego odpowiednich elementów szkieletu. Podczas tynkowania należy uwzględnić warunki atmosferyczne — w przypadku pracy w upale lub deszczu tynk może zbyt szybko wyschnąć lub nawet nie przylegać. Takie uszkodzenia nie tylko pogarszają estetyczny wygląd, ale także skracają żywotność fasady” — twierdzi dr Jurgita Černeckienė, docentka na Wydziale Budownictwa i Architektury Kowieńskiego Uniwersytetu Technologicznego.
Rimas Kalvaitis, ekspert z działu kontroli na miejscu Agencji Zarządzania Projektami Środowiskowymi (APVA), podkreśla, że nawet dobrze wykonana elewacja z czasem ulega wpływom środowiska. Dlatego przed podjęciem decyzji należy ocenić nie tylko koszt montażu, ale także długoterminowe zużycie eksploatacyjne: jak często trzeba będzie czyścić powierzchnię, czy łatwo będzie wykonać drobne naprawy, jak trwałe i wytrzymałe są wybrane materiały. Na pierwszy rzut oka ekonomiczna opcja może później wymagać znacznie większych nakładów inwestycyjnych.
„Jednym z przykładów są fasady tynkowane, na których z upływem czasu osadza się kurz, gromadzą się zanieczyszczenia, zwłaszcza w przypadku zastosowania szorstkiego tynku. Gładsze powierzchnie są bardziej przyjazne dla deszczu — częściej oczyszczają się naturalnie, ale wymagają regularnej konserwacji. Fasady wentylowane są bardziej odporne zarówno na zabrudzenia, jak i na oddziaływanie mechaniczne, ale również te systemy wymagają okresowych przeglądów i, w razie potrzeby, wymiany poszczególnych elementów” — zaznacza ekspert.
Projekt „Promocja renowacji bloków wielomieszkaniowych” finansowany jest ze środków Funduszu Spójności.
Ieva Vidūnaitė
Zam. 2872
