Historia miasta
Kamień Pomorski to niewielkie miasto na Pomorzu Zachodnim, położone nad Zalewem Kamieńskim, ok. 8 km od brzegu Bałtyku, w obszarze pięknych zachodniopomorskich krajobrazów i bogatej historii. Jego dzieje sięgają czasów plemienia Wolinian. Był najpierw osadą rybacką, później grodem obronnym, odgrywającym ważną rolę w systemie osadniczym Pomorza.
Pierwsze wzmianki znajdujące się w kronikach wymieniają je już w XII w. jako „Camin” lub „Camyn”. Zaś prawa miejskie nadał mu książę Barnima I w roku 1274. Wcześniej, bo w roku 1176, książę Kazimierz I ufundował tam biskupstwo pomorskie, co uczyniło Kamień jednym z kościelnych centrów regionu.
Miasto było w różnych okresach pod wpływem Pomorza, a także państw niemieckich. Od czasów pokoju westfalskiego (1648) znalazło się pod panowaniem Szwecji, później Brandenburgii i Prus, aż w roku 1945 powróciło do Polski. Kamień Pomorski jest obecnie drugą — obok Szczecina — siedzibą archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej, a jego konkatedra należy do tzw. pomników historii.
Obraz, który zasłynął z powodu „krwawych łez”
W mieście zachowało się kilka obiektów zabytkowych: fragmenty murów obronnych, Brama Wolińska, baszta obronna (z Muzeum Kamieni), ratusz i staromiejska zabudowa. Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej dokumentuje dzieje regionu, a Muzeum Kamieni działa w Baszcie Wolińskiej, prezentując zbiory mineralogiczne i paleontologiczne.
Najważniejszym zabytkiem jest jednak tamtejsza katedra, obecnie konkatedra. W kaplicy, przy nawie południowej, znajduje się obraz łaskami słynący z Brzozdowiec, archidiecezji lwowskiej z XVIII w. Obraz ten z wotami i sukienką przewieziono do Kamienia w roku 1945. A jego historia zaczęła się w roku 1746 w na Ukrainie — w niewielkiej miejscowości na południe od Lwowa. Mieszkająca tam 70-letnia wdowa Jadwiga Dolińska miała w domu obraz Pana Jezusa Ukrzyżowanego i Matki Bożej Bolesnej. Wedle tradycji kult obrazu brzozdowieckiego rozpoczął się już w maju 1746 r., kiedy w jednej z rodzin zauważono na obrazie krople płynące jak krew — co uznano za znak łaski. Ten wizerunek, choć niewielki i ukryty za kratą, jest przez wiernych uznawany za cudowny i stał się celem modlitw pielgrzymkowych. W ostatnich latach doniesienia medialne mówiły o „krwawych łzach” na obrazie, co wzbudziło dodatkowe zainteresowanie wiernych.
Ciekawa jest także historia organów w kamieńskiej świątyni. Możliwe, że pierwotne organy powstały jeszcze przed rokiem 1400. Obecny instrument (lub jego rdzeń) pochodzi z XVIII i XIX w., kiedy to dokonywano kolejnych remontów i adaptacji instrumentu. Organy te służą do dziś i są używane zarówno w liturgii, jak i w ramach koncertów festiwalowych. Uznaje się je za jeden z najważniejszych walorów muzycznych konkatedry.
| Fot. Leszek Wątróbski
Wyjątkowy festiwal
Jednym z najbardziej znanych wydarzeń kulturalnych Kamienia Pomorskiego związanych z jego wspaniałymi organami, jest Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej. Jego początki sięgają lat 60. XX w. I tak w roku 1964 zorganizowano tam cykl koncertów organowych, który z czasem przekształcił się w stały festiwal. W roku 2025 odbyła się 61. edycja. Kamieński festiwal zyskał rangę jednego z najstarszych tego typu wydarzeń w Polsce, a na pewno na Pomorzu Zachodnim.
Festiwal odbywa się zwykle od czerwca do sierpnia (w piątkowe wieczory) w murach katedry, co dodaje im specyficznej, kameralnej atmosfery. Na przestrzeni lat na festiwalu występowali znakomici organiści i muzycy kameralni z Polski i zagranicy oraz instrumenty dęte, smyczkowe, chóry. Festiwal wpisany jest w promocję kultury i turystyki w regionie, wspierany przez instytucje kulturalne, samorządy i sponsorów (m.in. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego).
Oprócz cyklicznych koncertów festiwalowych w Kamieniu organizowane są inne wydarzenia artystyczne: koncerty okazjonalne, spotkania muzyczne, wydarzenia łączące muzykę z historią, jak rekonstrukcje historyczne, podczas których prezentowane są dawne rzemiosła, inscenizacje rycerskie czy pokazy broni. Dzięki aktywności Towarzystwa Miłośników Ziemi Kamieńskiej, Biblioteki Powiatowej i władz lokalnych, festiwal z każdym rokiem zyskuje większą rangę i przyciąga widzów z całego kraju i zagranicy.
| Fot. FB Kamień Pomorski
Zwiedzanie podczas spaceru
Będąc w Kamieniu Pomorskim, warto też udać się na piesze zwiedzanie miasta. Spacerując po nim, można natrafić na wiele świadectw jego historii, a mianowicie: na mury obronne i Bramę Wolińską, będące fragmentami dawnych fortyfikacji, stanowiące wyznaczniki średniowiecznego układu miasta; Basztę Wolińską, w której mieści się dziś Muzeum Kamieni, z ciekawymi zbiorami minerałów, skamieniałości i lokalnymi atrakcjami; ratusz i zabudowę staromiejską, które są przykładem późnogotyckiej zabudowy miejskiej, domy szachulcowe, detale architektoniczne; Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej — z eksponatami archeologicznymi, etnograficznymi, regionalnymi pamiątkami oraz liczne zabudowania sakralne. Oprócz wspomnianej wcześniej konkatedry można zobaczyć także kościół Wniebowzięcia NMP czy inne kościoły parafialne i świątynie. Kamień Pomorski posiada także liczne walory naturalne — zalewy, brzegi Dziwny, wyspę Chrząszczewską, interesujący krajobraz przyrodniczy.
