Choć konkurs jest stosunkowo młody, jego dorobek już dziś robi wrażenie. W ciągu pięciu lat wzięło w nim udział ponad 300 uczniów, a w tegorocznej edycji swoje prace nadesłało 80 uczestników z klas 5-10 szkół podstawowych na Litwie. Jubileuszowa odsłona potwierdziła, że inicjatywa ta na stałe wpisała się w kalendarz ważnych wydarzeń edukacyjno-kulturalnych środowiska polonistycznego.
Celem konkursu było przybliżenie sylwetki i dorobku Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa, popularyzowanie jego twórczości oraz poszukiwanie więzi z kulturą polską, a także rozwijanie kompetencji językowych, artystycznych i cyfrowych uczniów. Uczestnicy mieli możliwość zaprezentowania swoich umiejętności w bardzo różnorodnych formach — od pocztówek okolicznościowych i e-książeczek, przez reklamy i interaktywne gry edukacyjne, aż po gazetki internetowe i vlogi. Wszystkie prace łączyła kreatywność, oryginalność oraz świadome wykorzystanie nowoczesnych technologii.
Niełatwa, symboliczna, łącząca sztuki
Jak podkreślano podczas podsumowania, twórczość Čiurlionisa — niełatwa, symboliczna, łącząca muzykę, obraz i słowo — została przez młodych autorów dojrzale i twórczo odczytana. Powstały prace, które niosą wartość nie tylko edukacyjną, lecz także artystyczną i emocjonalną, pokazując wrażliwość, refleksyjność i odwagę interpretacyjną uczniów.
Szczególną uwagę zwrócono na rolę narzędzi TIK we współczesnej edukacji polonistycznej. Technologie informacyjno-komunikacyjne stały się w konkursie nie celem samym w sobie, lecz środkiem wspierającym proces twórczy, umożliwiającym uczniom samodzielne poszukiwania, pracę projektową i nowoczesne formy wypowiedzi.
Mówiono o AI
Nie został pominięty również temat sztucznej inteligencji (SI, AI), która coraz wyraźniej zaznacza swoją obecność w edukacji oraz w pracach konkursowych. Podkreślano, że jest to zjawisko nieuniknione — AI staje się elementem codziennego funkcjonowania młodych ludzi, także w obszarze twórczości literackiej i multimedialnej. Może ona inspirować, podpowiadać rozwiązania techniczne, pomagać w porządkowaniu materiału czy we wstępnych poszukiwaniach informacji.
Jednocześnie zwrócono uwagę na konieczność świadomego i odpowiedzialnego korzystania z tego typu narzędzi. Sztuczna inteligencja nie powinna zastępować samodzielnego myślenia ani autorskiej interpretacji dzieł sztuki.
W konkursie szczególnie cenione były te prace, w których technologia — także AI — pełniła rolę wsparcia, a nie dominującego twórcy. Największą wartością pozostaje bowiem ludzka wrażliwość, indywidualny styl oraz osobiste przeżycie kontaktu ze sztuką Čiurlionisa, których żadna technologia nie jest w stanie w pełni odtworzyć.
Podczas spotkania ogłoszono również wyniki konkursu. Laureatami w poszczególnych kategoriach zostali:
5 klasa
1 miejsce: Karolis Koroliovas (Progimnazjum im. Jana Pawła II);
2 miejsce: Zofia Urbanowicz, Jakub Bujnowski (Progimnazjum im. Jana Pawła II) i Emilia Puszklewicz (Gimnazjum im. Władysława Syrokomli);
3 miejsce: Artur Ławrynowicz, Adam Buzan i Daniił Burak (Gimnazjum im. Józefa Ignacego Kraszewskiego);
Wyróżnienie: Auksė Perveinis (Gimnazjum „Żejmiana” w Podbrodziu) i Mateusz Pawtel (Gimnazjum im. St. Moniuszki w Kowalczukach).
6 klasa
1 miejsce: Izabela Kuncewicz (Progimnazjum im. Jana Pawła II);
2 miejsce: Amelia Zacharzewska (Gimnazjum im. Władysława Syrokomli) i Daniel Sołtan (Gimnazjum im. Józefa Ignacego Kraszewskiego);
3 miejsce: Adam Dowgiało (Gimnazjum im. Józefa Ignacego Kraszewskiego);
Wyróżnienie: Maja Janowicz, Ksenija Peszko, Erwin Jarosławcew, Nikoleta Wasiljewa,
Magdalena Bojarowicz, Patycja Dominika Graščenkaitė (praca zbiorowa uczniów Liceum im. Adama Mickiewicza) i Paweł Dubow (Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Bezdanach).
7 klasa
1 miejsce: Armin Żarin i Luka Slavinskaitė (Gimnazjum im. Józefa Ignacego Kraszewskiego);
3 miejsce: Elinga Gimbickytė, Adriana Szczuczko, Kornelia Semenaitė (praca zbiorowa uczennic Gimnazjum im. Józefa Ignacego Kraszewskiego);
8 klasa
1 miejsce: Adela Sawośko, Aleks Vladimirovas (praca zbiorowa uczniów Gimnazjum Inżynieryjnego im. Joachima Lelewela);
Wyróżnienie: Wiliam Szabłowski (Gimnazjum w Mickunach).
9 klasa
1 miejsce: Magdalena Ustjanowska (Gimnazjum im. św. Jana Pawła II);
2 miejsce: Kamila Turlińska (Gimnazjum im. Władysława Syrokomli);
3 miejsce: Krzysztof Rusiecki, Robert Ulecki (praca zbiorowa uczniów Gimnazjum im. św. Jana Pawła II);
Wyróżnienie: Ilona Chodorowicz, Gabriela Matkevičiutė, Sylwia Misiun (praca zbiorowa uczennic Gimnazjum w Rukojniach) i Ewelina Tomaszewicz, Gabriela Tarasewicz, Agata Szluma (praca zbiorowa uczennic Gimnazjum im. Józefa Ignacego Kraszewskiego).
10 klasa
1 miejsce: Eliza Matwejko, Ewita Miładowska (praca zbiorowa uczennic Gimnazjum im. św. Jana Pawła II);
2 miejsce: Emilia Zacharewicz, Wanesa Rakowska (praca zbiorowa uczennic Gimnazjum im. św. Jana Pawła II);
3 miejsce: Oliwia Murawska, Magra Łukaszewicz (praca zbiorowa uczennic Gimnazjum im. św. Jana Bosko w Jałówce);
Wyróżnienie: Karolina Rus (Gimnazjum im. św. Jana Pawła II).
Wartościowe nagrody
Wszyscy nagrodzeni i wyróżnieni uczniowie odebrali dyplomy oraz wartościowe nagrody rzeczowe, a uczestnikom podziękowano za wysoki poziom nadesłanych prac. Nauczyciele przygotowujący uczestników zostali uhonorowani przez przedstawiciela Forum Przedsiębiorczości Polskiej na Litwie „Korona”, Piotra Szymańskiego.
Uroczyste podsumowanie w Ambasadzie RP w Wilnie było nie tylko zwieńczeniem konkursowych zmagań, lecz także inspirującym spotkaniem wokół sztuki, literatury i nowoczesnych technologii.
Jubileuszowa edycja konkursu literackiego z wykorzystaniem narzędzi technologii informacyjno-komunikacyjnych po raz kolejny udowodniła, że młodzi ludzie potrafią twórczo łączyć tradycję z nowoczesnością, a sztuka może stać się prawdziwymi skrzydłami rozwoju i wyobraźni.
***
Zadanie dofinansowane przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego ze środków budżetu państwa, za pośrednictwem Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” im. J. Olszewskiego w 2025 r.
Renata Slavinskienė, Danuta Szejnicka
Stowarzyszenie Polonistów na Litwie