Przelewy pod kontrolą
W obliczu nasilających się przypadków wyłudzeń pieniędzy z kont bankowych, premier Litwy zaproponowała nowe rozwiązanie legislacyjne. Zgodnie z jej propozycją, banki mogłyby tymczasowo zatrzymywać przelewy, jeśli istnieje podejrzenie oszustwa, co dałoby szansę na odzyskanie środków.
„Zaproponowałam nawet przedstawicielom banku taki pomysł — że być może przelewy mogłyby być nieco wstrzymywane (…). Może można by je zatrzymać na dzień lub pół dnia, po prostu zarezerwować te środki z możliwością zwrotu” — powiedziała Inga Ruginienė.
Premier podkreśliła, że wiele osób orientuje się, iż padło ofiarą oszustwa dopiero po jednej lub dwóch godzinach, kiedy środki są już nie do odzyskania.
Choć nowe rozwiązanie może wydawać się uciążliwe dla osób przyzwyczajonych do natychmiastowych płatności, szefowa rządu przekonuje, że cel — ochrona klientów — usprawiedliwia tymczasowe opóźnienia.
„Dla osób przyzwyczajonych do natychmiastowych przelewów może to stanowić niedogodność, ale może pomóc bankom w wyłapywaniu tych dziwnych przelewów” — zaznaczyła Ruginienė.
Premier wskazała również na konieczność analizowania podejrzanych operacji finansowych.
„Osoba, która zarabia minimalną pensję, nagle dokonuje przelewu w wysokości sześciuset lub siedmiuset euro, co powinno budzić pytania, dlaczego i kim jest adresat” — powiedziała.
Zmiany prawne w planach
Obecnie, jak zauważyła premier, litewskie banki nie mają prawnych możliwości cofnięcia przelewu, nawet jeśli został on wykonany w wyniku oszustwa.
„Chcemy to zmienić, aby bank, mając do czynienia z przypadkiem oszustwa, mógł zwrócić środki. (…) Wymaga to zmiany przepisów prawnych i planujemy to zrobić” — zapowiedziała Inga Ruginienė.
Według niej od jesieni 2025 r. trwają intensywne prace legislacyjne, które mają na celu wdrożenie skutecznych rozwiązań w zakresie zapobiegania oszustwom finansowym.
„Takie różne działania są naprawdę zaplanowane krok po kroku i mam wielką nadzieję, że już w tym roku będziemy mieli dobre rozwiązania” — dodała premier.
Wspólna inicjatywa z bankiem centralnym
Problem oszustw bankowych staje się priorytetem również na poziomie Unii Europejskiej. Wiceprezes Banku Litwy, Vaida Markevičienė, przypomniała w październiku, że trwają prace nad zmianą dyrektywy UE w sprawie usług płatniczych.
Zmiany mają ujednolicić regulacje dotyczące odpowiedzialności za oszustwa w całej Unii, co może ułatwić odzyskiwanie środków przez klientów i banki.
Tworzona jest również specjalna platforma, która pozwoli bankom oraz innym instytucjom płatniczym na szybką wymianę informacji o wykrytych oszustwach.
W październiku 2025 r. na Litwie weszły w życie nowe przepisy dotyczące weryfikacji poleceń zapłaty. Celem regulacji jest ograniczenie przypadków, w których pieniądze trafiają do nieuprawnionych odbiorców. Ma to zwiększyć bezpieczeństwo transakcji i zmniejszyć skalę wyłudzeń.