Rachunki wyższe, ale pomoc zostaje
„Wszyscy mieszkańcy kraju, którzy mają do tego prawo, otrzymują i będą otrzymywać rekompensaty za koszty ogrzewania mieszkań, więc mogą czuć się bezpieczni finansowo. Stale oceniamy sytuację i przygotowujemy się do niej — w budżecie przewidziano dodatkowe środki na rekompensaty. Prognozujemy, że w tym roku około 186 tys. mieszkańców otrzyma rekompensaty za koszty ogrzewania mieszkań i wody, a wydatki wyniosą około 80 mln euro” — powiedziała minister opieki socjalnej i pracy Jūratė Zailskienė.
Minister podkreśliła, że kluczową zasadą systemu jest ograniczenie udziału kosztów ogrzewania w budżecie osób niezamożnych — niezależnie od cen ciepła, nie mogą one przekraczać 10 proc. dochodów.
Rekompensaty przyznawane są po złożeniu jednego wniosku na sezon grzewczy. Z danych SADM wynika, że w 2025 r. ze wsparcia korzystało średnio 138 tys. osób miesięcznie. Wypłaty objęły m.in. 95 tys. osób korzystających z centralnego ogrzewania i 35,3 tys. osób używających innych źródeł energii. Wydatki wyniosły ok. 59 mln euro.
Ceny stabilne, ale zużycie wyższe
Choć rachunki za ogrzewanie mogą być wyższe, nie jest to efekt wzrostu cen ciepła. Jak podkreśla Ministerstwo Energetyki, średnia cena energii cieplnej w styczniu 2026 r. wyniosła 7,97 ct/kWh i była tylko o 0,3 proc. wyższa niż rok wcześniej.
„W styczniu tego roku cena ciepła na Litwie zasadniczo nie wzrosła. Średnia cena energii cieplnej wynosi 7,97 ct/kWh — to tylko o 0,3 proc. więcej niż rok temu. Styczeń tego roku był o około 11 stopni chłodniejszy niż w zeszłym roku, dlatego zużycie ciepła było większe. Niemniej jednak ceny ogrzewania w Litwie pozostają najniższe w krajach bałtyckich” — powiedział minister energetyki Žygimantas Vaičiūnas.
Zauważył jednocześnie, że w niektórych samorządach ceny mogą się znacznie różnić. Główne przyczyny to nieefektywne systemy dostaw ciepła. Aby przeciwdziałać tym różnicom, Ministerstwo Energetyki przeznaczyło 14,2 mln euro na modernizację infrastruktury ciepłowniczej. Pozwoli to w przyszłości zmniejszyć rachunki nawet o 20 proc.
Jak działa system rekompensat?
Rekompensata wyliczana jest na podstawie dochodu netto oraz ustalonego przez państwo poziomu dochodu wspieranego (VRP). od dochodu rodziny odejmuje się 2×VRP na każdego członka rodziny (od 2026 r. — 466 EUR), a w przypadku osób samotnych — 3×VRP (699 EUR). Do dochodów nie wlicza się zasiłku na dziecko, części dochodów z zatrudnienia ani niektórych zasiłków z tytułu bezrobocia. Obliczenia są więc korzystne dla wnioskodawców, ponieważ uwzględniają niższe dochody niż te faktycznie otrzymywane.
W porównaniu z 2024 r., w 2025 r. liczba osób otrzymujących rekompensaty spadła o 3,4 proc., a wydatki — o 15,5 proc. Mimo to rząd przewidział w budżecie na 2026 r. dodatkowe 48,4 mln euro na pomoc finansową, w tym dla samorządów, które nie dysponują wystarczającymi środkami.
Osoby zainteresowane wsparciem mogą składać wnioski elektronicznie przez system SPIS (www.spis.lt) lub w lokalnym samorządzie. Na stronie internetowej dostępny jest również kalkulator, który pozwala wstępnie sprawdzić prawo do rekompensaty oraz jej szacowaną wysokość. Wnioski składa się tylko raz na sezon, co upraszcza procedurę.
Czytaj więcej: Sejm przywrócił ułatwione rekompensaty za ogrzewanie