Elektryfikacja transportu publicznego przyspiesza
Według danych z 2025 r. w miastach Litwy funkcjonuje 665 elektrycznych pojazdów transportu publicznego, co stanowi około 21 proc. całej floty. Wzrost ten przekłada się na ograniczenie zanieczyszczeń i hałasu oraz poprawę komfortu życia mieszkańców.
„Jednak taki wzrost nie byłby możliwy bez inwestycji Unii Europejskiej. Z programu inwestycyjnego funduszy UE oraz planu „Nowa generacja Litwy” (lit. Naujos kartos Lietuva), finansowanego ze środków „NextGenerationEU”, na odnowę parku transportu publicznego przewidziano około 239 mln euro. Dzięki tym środkom w latach 2023—2029 możliwe będzie zakupienie 753 ekologicznych autobusów napędzanych paliwami alternatywnymi” — mówi wiceminister transportu Akvilė Danielė
Rozwój ten ma charakter systemowy. Finansowanie unijne umożliwia przewoźnikom realizującym usługi publiczne stopniowe wdrażanie nowych technologii, które wymagają wysokich nakładów inwestycyjnych. Skala zmian widoczna jest także w danych: liczba pojazdów elektrycznych wzrosła z 435 w 2021 r. do 665 pod koniec 2025 r.
Infrastruktura kluczem do zmiany nawyków
Transformacja obejmuje nie tylko pojazdy, lecz także rozwój infrastruktury transportowej. Modernizowane są przystanki, instalowane tablice informacyjne, a także rozbudowywane pasy A oraz sieć tras rowerowych.
„Modernizacja i rozbudowa pasów ruchu przeznaczonych dla transportu publicznego pozwala pasażerom poruszać się szybciej niż samochodami, zapewniając bardziej punktualny ruch transportu publicznego zgodnie z rozkładami jazdy i zwiększając jego atrakcyjność. Jednocześnie konsekwentnie rozbudowywana jest infrastruktura rowerowa: co roku na Litwie powstaje około 100 km ścieżek rowerowych i pieszych, które coraz częściej łączą się w spójną sieć i umożliwiają wygodny dojazd do codziennych miejsc docelowych. Kiedy ten system działa spójnie, mieszkańcy zaczynają wybierać alternatywy dla samochodu — nie tylko ze względu na ochronę środowiska, ale także na wygodę. Rower staje się nie tylko najtańszym, ale często i najszybszym środkiem transportu w mieście, zwłaszcza w godzinach szczytu” — zauważa wiceminister transportu.
Rozwiązania te funkcjonują już w wielu miastach, m.in. w Wilnie, Kownie, Kłajpedzie, Szawlach czy Wiłkomierzu. Infrastruktura rowerowa rozwijana jest również poza dużymi ośrodkami, czego przykładem jest trasa Smiltynė—Nida.
Kolejne inwestycje i długofalowe cele
Rząd planuje kontynuację działań w kolejnych latach, koncentrując się na elektryfikacji transportu oraz rozwoju infrastruktury rowerowej.
„W najbliższych latach będziemy kontynuować działania przynoszące największe efekty: elektryfikację środków transportu publicznego, rozbudowę ścieżek rowerowych oraz rozwiązania w zakresie zrównoważonej mobilności. W latach 2027—2032 największe inwestycje w te działania planujemy przeznaczyć ze środków Funduszu Klimatu Społecznego. Celem jest, aby zrównoważone wybory stały się nie tylko alternatywą, ale atrakcyjnym wyborem na co dzień dla każdego mieszkańca” — mówi Akvilė Danielė.
Jak podkreśla wiceminister transportu, kluczowe znaczenie ma nie wysokość nakładów, lecz realny wpływ projektów na życie mieszkańców. Inwestycje są planowane w oparciu o konkretne cele, a ich realizacja podlega stałemu monitorowaniu i ocenie.
„Po zakończeniu projektu ocenia się, czy rzeczywiście zmienił on sytuację zgodnie z planem i jaki wywarł rzeczywisty wpływ. Ocenia się również długoterminową trwałość, aby stworzona wartość pozostała. W ten sposób inwestycje są ukierunkowane na rzeczywiste korzyści dla ludzi, a nie na formalną realizację” — podsumowuje Akvilė Danielė.
