„W 2025 r. zarejestrowano o 7,2 proc. mniej przestępstw związanych z oszustwami w porównaniu z 2024 r. (2024 r. — 4 739 przestępstw, 2025 r. — 4 398 przestępstw), jednak odnotowano więcej oszustw powodujących duże straty. Obserwując wzrost liczby przestępstw związanych z oszustwami od 2020 r., rok 2025 był pierwszym, w którym ich liczba spadła. Należy zauważyć, że w 2025 r. policja co miesiąc otrzymywała 1,5-2 razy więcej zgłoszeń dotyczących oszustw i prób oszustwa, jednak większość zgłoszeń dotyczyła zidentyfikowanych prób oszustwa, w których osoba nie poniosła szkody, nie przekazała danych i poinformowała odpowiednie służby” — poinformował „Kurier Wileński” Departament Policji przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych.
Najnowsze przypadki
Specjaliści alarmują, że najnowsze schematy oszustw stają się coraz bardziej zaawansowane i trudniejsze do wykrycia. W ostatnim czasie szczególnie nasilają się oszustwa związane z deklaracjami podatkowymi oraz II filarem emerytalnym. Do wybranych osób wysyłane są przypomnienia o deklaracjach i zwrotach pieniędzy. Po kliknięciu w link trafiają oni na fałszywą stronę Państwowej Inspekcji Podatkowej (VMI), gdzie wpisują dane do bankowości elektronicznej.
Osobom, które odzyskały środki z II filaru emerytalnego, oferowane są „konsultacje”. Ofiary są przekonywane do inwestowania na fałszywych platformach obiecujących szybki zysk oraz wysokie odsetki, po czym kierowane są na fikcyjne platformy inwestycyjne lub przelewają pieniądze na konta wskazane przez oszustów.
Coraz częściej odnotowuje się przypadki, gdy wspólnicy oszustów przychodzą do domów i fizycznie odbierają pieniądze (po przedstawieniu zmyślonej historii). Coraz częściej wykorzystywana jest też sztuczna inteligencja: początek rozmowy nagrany jest po litewsku, po czym komunikacja przechodzi na język rosyjski.
Rosyjskojęzyczne „konsultacje”
Dominują oszustwa telefoniczne, zaliczkowe, inwestycyjne oraz wyłudzanie danych za pomocą fałszywych linków. Oszustwa telefoniczne najczęściej związane są z osobami rosyjskojęzycznymi podszywającymi się pod operatorów sieci komórkowych, instytucje finansowe, policję, a ostatnio także dostawców energii elektrycznej lub VMI. Ustalono, że oszustwa telefoniczne w dużej mierze są realizowane z państw trzecich. Najczęściej pieniądze odbierane są w gotówce, bez dokonywania przelewów bankowych.
Wyłudzanie danych poprzez fałszywe linki odbywa się poprzez umieszczanie ich w wyszukiwarce Google (np. podszywając się pod instytucje państwowe, firmy ubezpieczeniowe, banki), wysyłanie SMS-ów (np. informacje o mandatach, parkingach, przesyłkach) oraz poprzez komunikatory i platformy społecznościowe (np. podszywanie się pod firmy kurierskie, loterie sklepów czy instytucje finansowe).
Odnotowuje się również dużą liczbę oszustw zaliczkowych (mieszkańcy płacą za towary lub usługi, których nie otrzymują), jednak powodują one znacznie mniejsze straty.
Poszkodowani w wieku 31-50 lat
„Ogólnie najczęściej poszkodowane są osoby w wieku 31-50 lat, z wyjątkiem oszustw telefonicznych, gdzie większość ofiar stanowią osoby powyżej 60. roku życia” — informuje nas Departament Policji.
Rady specjalistów: nie prowadzić rozmów z nieznajomymi osobami mówiącymi po rosyjsku — należy od razu się rozłączyć; nie klikać w przesyłane linki, tylko samodzielnie wpisać adres strony instytucji w przeglądarce; nie ufać ofertom, które wydają się nierealne.
