Oferta kulturalna w miesiącach wakacyjnych jest niezwykle bogata. I młodsi, i starsi bez problemu powinni znaleźć coś dla siebie. W tym tygodniu prezentujemy przegląd festiwali literackich i muzycznych. Za tydzień – najciekawsze koncerty wielkich gwiazd estrady, festiwale filmowe i spektakle teatralne. Mamy nadzieję, że nasze podpowiedzi okażą się przydatne przy planowaniu letnich podróży po Polsce.
Góry i morze czytania
Na początek coś dla miłośników książek. Letni sezon literacki zaczyna krakowski Festiwal Miłosza, szczególnie interesujący z wileńskiego punktu widzenia. Wydarzenie rozpoczyna się 27 czerwca i potrwa do 5 lipca. Jego tegoroczne hasło brzmi „Przeciwko nim”, a zainspirowane zostało tytułem utworu pochodzącego z „Poematu o czasie zastygłym”, debiutanckiego tomu poetyckiego Czesława Miłosza. Hasło ma prowokować do zadawania pytań o rolę poezji we współczesnym świecie, jej sprawczy potencjał i siłę społecznego oddziaływania.
O nieprzemijającej aktualności dzieł Miłosza, podczas panelu poświęconego patronowi festiwalu, porozmawiają poetki: Marianna Kijanowska, Birutė Jonuškaitė oraz Clare Cavanagh, która wygłosi również doroczny wykład mistrzowski. Jonuškaitė, wybitna poetka litewska i tłumaczka literatury polskiej, wraz ze swoją tłumaczką Agnieszką Rembiałkowską opowiedzą o nowo wydanym tomie „Lista obecności”.
W programie nie mogło też zabraknąć wyczekiwanej przez miłośników i twórców poezji gali wręczenia Nagrody im. Wisławy Szymborskiej. W tym roku zostanie ona przyznana w dwóch kategoriach – za najlepszy polski tomik poetycki oraz za najlepszy zbiór wierszy przetłumaczonych na język polski.
Od 10 do 18 lipca w malowniczych miejscowościach Dolnego Śląska, u podnóża Gór Sowich, odbędzie się 12. edycja festiwalu Góry Literatury. Powstał on 11 lat temu z inicjatywy noblistki Olgi Tokarczuk i organizowany jest przez jej fundację. Corocznie przyciąga bardzo bogatym programem artystycznym rzesze fanów literatury, muzyki, sztuki, filmu i tańca, ale i zwykłych turystów.
Festiwal wykracza poza tradycyjne spotkania autorskie. W jego ramach odbywają się też m.in.: debaty, koncerty, spektakle, a także warsztaty i spotkania edukacyjne dla dzieci i młodzieży. Tegoroczna edycja odbędzie się pod hasłem „Terytoria”, a składać będzie się na nią ponad 170 wydarzeń z udziałem 240 gości, spośród których największą liczbę stanowią oczywiście pisarki i pisarze. Zarówno polscy, jak i zagraniczni, żeby wymienić choćby Alberta Manguela z Argentyny czy Georgiego Gospodinowa, bułgarskiego pisarza okrzykniętego przyszłym noblistą, który przyjedzie ze swoją najnowszą książką.
W sierpniu, od 2 do 8, w Zamościu i Szczebrzeszynie zaplanowano kolejną, także 12. edycję festiwalu Stolica Języka Polskiego. Jej patronem będzie Władysław Broniewski. Tegorocznymi gośćmi będą m.in.: Konrad Ambroziak, Jerzy Bralczyk, Jacek Cygan, Katarzyna Groniec, Maja Komorowska, Łukasz Orbitowski, ks. Wacław Oszajca, Przemysław Pawlak, Radek Rak, Joanna Szczepkowska i Krzysztof Zanussi.
Jeśli ktoś nieco wcześniej, bo pod koniec lipca, będzie spędzał czas na południu Polski, np. w Bieszczadach, koniecznie powinien zajrzeć na Festiwal Literacki „Miasto z rzeką”, który odbędzie się w Przemyślu w dniach 23–26 lipca. To nowy festiwal na literackiej mapie Polski. Powstaje z potrzeby budowania w tym mieście przy granicy polsko-ukraińskiej przestrzeni dialogu i opowieści o tej części świata. Miasteczko festiwalowe rozciągnie się po dwóch stronach Sanu – rzeki, która dotąd częściej dzieli, niż łączy. Organizatorzy chcą to zmienić.
Międzynarodowe wydarzenie skupi się na dialogu polsko-ukraińskim oraz literaturze Europy Środkowo-Wschodniej. W festiwalu wezmą udział twórcy z Polski, Ukrainy i Niemiec, a tematy ich dyskusji oscylować będą wokół problematyki tożsamości. Wśród gości m.in.: Ziemowit Szczerek, Wojciech Tochman, Tomasz Terlikowski, Jurij Andruchowycz czy Danyło Ilnyckyj.
Tych, którzy końcówkę wakacji spędzać będą nad polskim morzem, zaprasza Festiwal Literacki Sopot. Jego 15. edycja odbędzie się od 20 do 23 sierpnia, a jej tematem przewodnim będzie literatura portugalskojęzyczna. W bogatym programie znajdą się jednak także spotkania z pisarzami z innych krajów, głównie polskimi, oraz: debaty, targi książki, warsztaty, pokazy filmowe i czytania performatywne.
Festiwale duże i odległe…
Gwiazdy estrady usłyszeć będzie można na popularnych festiwalach muzycznych. Już od 1 do 4 lipca na gdyńskim lotnisku Kosakowo odbędzie się Open’er Festival, największy i najbardziej zróżnicowany festiwal w Polsce, jeden z największych w Europie, który każdego roku przyciąga nawet 100 tys. ludzi. Na kilku scenach występują na nim międzynarodowi artyści reprezentujący różne muzyczne style. W tegorocznej edycji wystąpią choćby: The Cure, Florence + The Machine, The xx, Calvin Harris, Nick Cave & The Bad Seeds, Martin Garrix, Jennie czy Halsey
24, 25 i 26 lipca na łódzkich Błoniach odbędzie się Łódź Summer Festival. Na cały ostatni weekend lipca centrum miasta zamieni się w festiwalowe miasteczko. Na głównej scenie planowane są występy artystów polskich i zagranicznych. Wystąpią takie gwiazdy, jak: Sean Paul, Timbaland, Mata, Bastille, Natalie Imbruglia oraz wielu czołowych polskich wykonawców, choćby Ania Dąbrowska, Justyna Steczkowska czy Żabson. Co ważne, w przeciwieństwie do Open’era wstęp na wszystkie koncerty jest bezpłatny.
Na lotnisku Czaplinek-Broczyno w województwie zachodniopomorskim odbędzie się z kolei Pol’and’Rock Festival. Potrwa trzy dni, od 30 lipca do 1 sierpnia. Uczestnicy jak co roku będą mogli liczyć na solidną dawkę muzyki. Na każdej edycji festiwalu występuje kilkadziesiąt zespołów z Polski i świata. Organizatorzy kwalifikują je na podstawie przesłuchań chętnych, którzy chcą zaprezentować się przed ogromną publicznością.
Oprócz bezpłatnych koncertów będzie można wziąć udział w spotkaniach i dyskusjach w ramach Akademii Sztuk Przepięknych. Ich uczestnikami będą m.in.: aktor Marian Dziędziel, aktorka Agata Kulesza, bokserka Julia Szeremeta, reżyser Juliusz Machulski, aktorka Zofia Zborowska-Wrona, były siatkarz Andrzej Wrona oraz astronauta Sławosz Uznański-Wiśniewski.
Jeden z najpopularniejszych w Polsce letnich festiwal, Żywiec Męskie Granie, tegoroczną trasę rozpoczyna w ten weekend w Żywcu. Cała obejmie 12 koncertów w sześciu miastach. W kolejne piątki i soboty koncertowa karawana przemieszczać się będzie do: Poznania (10, 11.07), Gdańska (17, 18.07), Wrocławia (31.07, 1.08), Krakowa (7, 8.08) i Warszawy (21, 22. 08), w której na lotnisku Bemowo zaplanowano finał.
Zaprezentuje się szeroki przekrój gwiazd polskiej muzyki rozrywkowej, alternatywnej, rockowej oraz hip-hopowej. Na głównych scenach pojawią się m.in.: Mrozu, Krzysztof Zalewski, Igo, Nosowska, Ralph Kaminski, Edyta Bartosiewicz, Ørganek, Wojciech Baranowski czy Kaśka Sochacka.
Oprócz tego organizatorzy przygotowali bardzo atrakcyjnie się zapowiadające projekty specjalne. Można wymienić choćby projekt Grechuta Herbuta 2.0 – unikalne interpretacje twórczości Marka Grechuty przygotowane przez Igora Herbuta, czy Tribute to Stanisław Soyka – projekt, w którym udział biorą m.in.: Natalia Przybysz, Smolik, Anna Maria Jopek oraz Grażyna Łobaszewska.
…oraz mniejsze i bliższe
W kalendarzu muzycznym nie brakuje też wydarzeń, na które z Wileńszczyzny, z racji odległości, można bez problemu wybrać się na jednodniową wycieczkę. W dniach 9–11 lipca odbędzie się 19. edycja Suwałki Blues Festivalu. To największe plenerowe święto bluesa w Polsce przyciągnie do Suwałk czołowych wykonawców z całego świata. W programie przewidziano koncerty na głównych placach, śniadania bluesowe oraz nocne jam session. Wśród zagranicznych gwiazd: The Blues Summit European Tour 2026 z udziałem m.in. Jimmy’ego Halla, Claudette King i Bernarda Allisona z USA, a z polskich legend muzyki – Budka Suflera oraz Perfect i Łukasz Drapała & Dzieci Bluesa.
Dwa tygodnie później, od 23 do 26 lipca w Mrągowie, jubileuszowa 45. edycja Piknik Country & Folk – największego święta muzyki country w Polsce! Z ponad 200 organizowanych w Polsce festiwali muzycznych starsze są tylko trzy: festiwale w Opolu i Sopocie oraz Warszawska Jesień. Na każdy festiwal do Mrągowa przyjeżdża ok. 50 tys. gości z kraju i zagranicy.
Siła Pikniku Country nie tkwi jednak w liczbach, lecz w niepowtarzalnej atmosferze, która od lat przyciąga całe rodziny fanów. Amfiteatr położony na zboczu nad malowniczym jeziorem Czos uchodzi za najpiękniejszą lokalizację tego typu w Polsce. Jubileusz uświetnią ikony muzyki country: Tomasz Szwed, Lonstar, Zbigniew Hofman, Grupa Babsztyl, Gang Marcela, Alicja Boncol oraz Czarek Makiewicz.
Jubileusz w tym roku także w Ostródzie, gdzie w tym samym lipcowym terminie, od 23 do 26, odbędzie się 25. edycja Ostróda Reggae Festivalu. Impreza, która po raz pierwszy zagościła w tym mieście w roku 2001, słynie z występów międzynarodowych i rodzimych legend muzyki reggae, dub oraz dancehall. Wśród tegorocznych gwiazd znaleźli się m.in.: jamajska legenda Burning Spear, Alborosie & Shengen Clan, Dub Pistols, The Congos, Culture feat. Kenyatta Hill oraz polskie formacje, takie jak Tabu, Bakshish i Konopians.
Od 6 do 9 sierpnia do Ełku na Mazurskie Lato Kabaretowe, czyli popularną „Mulatkę”, zaprasza Ełckie Centrum Kultury. Maraton rozrywki od lat łączy kabaretowy świat oraz miłośników sztuki żartów, skeczy i gagów. Na terenie amfiteatru, w malowniczej scenerii pobliskiego jeziora Ełk, spotykają się spragnieni śmiechu, z tymi którzy chętni są dać im ku temu powody.
W tym roku odbędzie się już 31. edycja „Mulatki”. Największymi gwiazdami będą: Kabaret Moralnego Niepokoju, Kabaret Smile, Mumio oraz Kabaret Chyba.
Artykuł opublikowany w wydaniu magazynowym dziennika „Kurier Wileński” Nr 25 (71) 27/06-03/07/2026
