Stosunki Polski z Litwą powinny być lepsze niż dobre

 Akcja protestacyjna przeciwko łamaniu praw Polaków na Litwie podczas warszawskiej wizyty Algirdasa Butkevičiusa Fot. archiwum
Akcja protestacyjna przeciwko łamaniu praw Polaków na Litwie podczas warszawskiej wizyty Algirdasa Butkevičiusa Fot. archiwum

Relacje Polski i Litwy mogą być i powinny być lepsze niż dobre — powiedział we wtorek premier Donald Tusk po spotkaniu z premierem Litwy Algirdasem Butkevičiusem.

„Idzie ku lepszemu” — ocenił. Butkevičius przekonywał, że Polska jest strategicznym partnerem Litwy.
Tusk powiedział na wspólnej konferencji prasowej, że razem z premierem Litwy mają podobny punkt widzenia na relacje polsko-litewskie. „Nie wystarcza nam, że te relacje są tradycyjnie dobre, ponieważ jesteśmy przekonani, że mogą być i powinny być lepsze niż dobre” — zaznaczył.
Szef polskiego rządu poinformował, że podczas spotkania była mowa o problemach Polaków mieszkających na Litwie. „Zwróciłem się do pana premiera (Litwy) z pytaniem, a w pytaniu była zawarta nadzieja — oczywiście zgodnie z zasadami obowiązującymi w obu naszych krajach — na możliwie szybkie rozwiązanie problemów mniejszości” — powiedział Tusk.

Polscy dyplomaci podkreślają, że strona polska liczy, iż nowe władze Litwy są w stanie wykonać gest, który poprawi relację między naszymi państwami. Tym gestem miałoby być przyjęcie w ciągu 2 lat ustawy o mniejszościach narodowych. Jak twierdzą źródła PAP w MSZ jest to realne; Litwini mają już pracować nad założeniami projektu.

Szef polskiego rządu przypomniał, że na Litwie powstała grupa robocza, która zajmuje się problematyką mniejszości. „Duże wrażenie wywarła na mnie determinacja pana premiera i jego przekonanie, że efekty pracy tego zespołu powinny stać się istotnym krokiem w rozwiązywaniu tych nie zawsze łatwych problemów (…). Wydaje się, że najbliższy czas dla relacji polsko-litewskich powinien być czasem lepszym niż lata, które są za nami” — powiedział Tusk.

Premier Litwy poinformował, że w marcu grupa robocza ds. mniejszości ma przedstawić litewskiemu rządowi wnioski z prac. Jak zadeklarował, w dwustronnych relacjach jest zwolennikiem poszukiwania kompromisów „w duchu wzajemnego zrozumienia i poszanowania”. Podkreślił też, że współpraca polsko-litewska musi być wzmacniania.

„Jeśli chodzi o mniejszości narodowe czy problemy, to powołana została grupa robocza z przedstawicielami czterech ministerstw: spraw zagranicznych, oświaty, kultury i sprawiedliwości. Ta grupa robocza ma zlecenie: do 1 marca rozważyć wszystkie zaistniałe kwestie, czy też problemy, jak to niektórzy nazywają. W marcu mają zgłosić wnioski dla rządu dotyczące rozstrzygania tego, jaką drogą należy iść. Pewnie potrzebne będą zmiany legislacyjne, projekty ustaw” — zaznaczył Butkevičius.

Premier Litwy był pytany przez dziennikarzy o informacje, że Akcja Wyborcza Polaków na Litwie (AWPL) zagroziła, iż opuści koalicję rządzącą, jeżeli do środy minister oświaty Litwy nie podpisze dokumentu przewidującego ułatwienia w egzaminie maturalnym z języka litewskiego w szkołach mniejszości narodowych.

Butkevičius powiedział, że w poniedziałek rozmawiał z liderami Akcji Wyborczej Polaków na Litwie i doszło do porozumienia, co do wszystkich kwestii, także, jeśli chodzi o ułatwienia w egzaminie maturalnym z języka litewskiego w szkołach mniejszości narodowych. „Porozumienie osiągnięto, tylko potem zabrzmiały jakieś inne oświadczenia (AWPL — PAP), niż to zostało uzgodnione” — zaznaczył.
Tusk powiedział, że obydwie strony potwierdziły chęć stworzenia połączenia gazowego, między Polską a Litwą, które mogłoby być finansowane z pieniędzy unijnych.

Z kolei premier Litwy poinformował, że rozmawiał z Tuskiem m. in. o programie Partnerstwa Wschodniego, nowej unijnej perspektywie finansowej na lata 2014-2020 i o nadchodzącej prezydencji Litwy w UE. Tusk powiedział, że Polska będzie „trzymała kciuki” za prezydencję Litwy w Unii.
„Litwa może liczyć na pomoc (Polski) w każdym zakresie, jesteśmy do dyspozycji ze swoim doświadczeniem, ludźmi, środkami materialnymi” — zadeklarował szef polskiego rządu.
Obaj politycy rozmawiali również o realizacji projektów międzynarodowych: Rail Baltica i Via Baltica. Rail Baltica, to projekt linii kolejowej, będącej — wraz z połączeniem drogowym Via Baltica — elementem transeuropejskiego korytarza transportowego łączącego Warszawę, Kowno, Rygę, Tallin i Helsinki.

Premier Litwy wtorek rozmawiał także z prezydentem Polski Bronisławem Komorowskim. Wizyta premiera Litwy w Polsce jest pierwszą po tym, gdy po wygranych wyborach pod koniec ub. roku objął on stanowisko szefa rządu.

Z kolei prezydent Litwy Dalia Grybauskaitė skrytykowała w środę szefa litewskiej dyplomacji Linasa Linkevičiusa, który w Warszawie przeprosił za to, że litewski parlament podczas ostatniej wizyty Lecha Kaczyńskiego w Wilnie w r. 2010 nie poparł Ustawy o Pisowni Polskich Nazwisk.
„W imieniu państwa oświadczenia mogą składać jedynie wybrani przez naród (jego przedstawiciele — PAP), a nie mianowani urzędnicy” — powiedziała dziennikarzom prezydent.

Inf. PAP