Działacz na rzecz praw dzieci w Indiach Kailash Satyarthi i 17-letnia Pakistanka Malala Yousafzai, walcząca o prawa dziewcząt do edukacji w krajach islamskich, zostali tegorocznymi laureatami Pokojowej Nagrody Nobla – poinformował w piątek Norweski Komitet Noblowski.
Malala, która w 2012 roku została postrzelona przez pakistańskich talibów, jest najmłodszą laureatką Nagrody Nobla. Poprzednim był Australijczyk Lawrence Bragg, który w 1915 roku wraz z ojcem otrzymał wyróżnienie w dziedzinie z fizyki; miał wówczas 25 lat.
Przewodniczący Komitetu Thorbjoern Jagland powiedział, że Satyarthi i Yousafzai zostali uhonorowani za „walkę z ciemiężeniem dzieci i młodych ludzi oraz (za walkę) o prawo wszystkich dzieci do nauki”. „Przyczynia się ona do rozwijania +braterstwa między narodami+, które Alfred Nobel wymienia w swoim testamencie jako jedno z kryteriów Pokojowej Nagrody Nobla” – czytamy w uzasadnieniu.
„Dzieci muszą chodzić do szkoły i nie mogą być wykorzystywane finansowo” – podkreślił Jagland.
Według Komitetu ważne jest, że „hindus i muzułmanka, z Indii i Pakistanu, przyłączają się do wspólnej walki o edukację i do walki z fundamentalizmem”.
Jagland przypomniał, że na świecie jest obecnie ok. 168 mln pracujących dzieci, a w 2000 r. było ich o 78 mln więcej. „Świat jest coraz bliżej wyeliminowania pracy dzieci” – zaznaczył.
60-letni Satyarthi podtrzymuje tradycję Mahatmy Gandhiego; stał na czele wielu pokojowych protestów, „koncentrując się na zjawisku wykorzystywaniu dzieci dla korzyści finansowych” – napisał Norweski Komitet Noblowski. Aktywista przyczynił się też do tworzenia wielu ważnych międzynarodowych konwencji dotyczących praw dzieci.
Satyarthi zadedykował swoją nagrodę dzieciom-niewolnikom i ofiarom handlu ludźmi.
Malala w wieku 11 lat zaczęła pod pseudonimem prowadzić bloga, w którym opowiadała się za prawem kobiet do edukacji, wolności i decydowania o własnym losie w dolinie Swat, gdzie mieszkała i gdzie pakistańscy talibowie sprzeciwiali się prawu dziewcząt do edukacji.
„Mimo młodego wieku Malala już walczyła przez kilka lat o prawo dziewcząt do edukacji i na swoim przykładzie pokazała, że dzieci i młodzież także mogą przyczynić się do poprawy swojej sytuacji. Robiła to w bardzo niebezpiecznych okolicznościach” – napisał Komitet w uzasadnieniu. Nazwał nastolatkę „główną orędowniczką prawa dziewcząt do edukacji”.
Nastolatka stała się symbolem walki o te prawa, gdy w październiku 2012 roku została zaatakowana przez talibów w drodze ze szkoły. Przeżyła postrzały w głowę i szyję, po intensywnej rehabilitacji w Anglii kontynuuje tam edukację.
Komitet przypomniał, że w ubogich krajach 60 proc. ludności stanowią osoby poniżej 25. roku życia. „Warunkiem pokojowego rozwoju świata jest respektowanie praw dzieci i młodych ludzi. Zwłaszcza w targanych konfliktami regionach łamanie tych praw prowadzi do przechodzenia przemocy z pokolenia na pokolenie” – czytamy w uzasadnieniu.
Pokojowy Nobel zostanie wręczony 10 grudnia, w rocznicę śmierci fundatora Alfreda Nobla, w Oslo. Nagroda warta jest ok. 1,1 mln dolarów.
(PAP)