Mieszkańcy Litwy oraz przebywający na terytorium Litwy otrzymali wczoraj za pośrednictwem swoich smartfonów powiadomienie o zwiększonym stężeniu pyłu w powietrzu. Narodowe Centrum Zdrowia Publicznego przy Ministerstwie Zdrowia (NVSC) informuje, że na Litwie występuje podwyższone stężenie zawieszonego w powietrzu pyłu oraz zaleca środki ostrożności ze względu na większą w tych dniach śmiertelność. Szczególnie narażone są osoby z chorobami przewlekłymi.
| Fot. Ignacy Skrobia-Jaworski
Spowodowane to jest przemieszczaniem się mas powietrza na duże odległości z południowego wschodu. Jak podaje Agencja Ochrony Środowiska, 1 października br. wszystkie litewskie stacje badawcze jakości powietrza odnotowały do 3 razy wyższe stężenia zawieszonego w powietrzu pyłu. W najbliższych dniach będzie panowała niekorzystna pogoda, więc stężenie cząstek stałych w otaczającym powietrzu pozostanie podwyższone.
Specjaliści NVSC doradzają, jak należy postępować w następujących dniach, aby zadbać o swoje bezpieczeństwo.
Wpływ pyłu na zdrowie człowieka
Pył zawieszony to mieszanina unoszących się w powietrzu cząstek i kropelek cieczy, która może zawierać różne składniki — kwasy, siarczany, azotany, związki organiczne, metale, cząsteczki gleby, kurz, sadzę, składniki biologiczne (alergeny, mikroorganizmy).
Większe cząstki pyłu (PM10) zwykle atakują górne drogi oddechowe, przemieszczają się do oskrzeli, zwykle powodują kaszel i kichanie, a drobne cząsteczki (PM2,5) dostają się do płuc, krwi i mogą wpływać nie tylko na układ oddechowy, ale także na układ krążenia, pogarszając działanie narządów, komplikują przebieg chorób przewlekłych. Ze względu na swój złożony skład chemiczny i fizyczny cząstki stałe mogą również powodować określone skutki zdrowotne, charakterystyczne dla określonej substancji, którą zawierają. Na przykład, ze względu na węglowodany poliaromatyczne w sadzy, sadza PM2,5 jest toksyczna i rakotwórcza. Źródła naukowe wskazują, że w dniach, w których wzrasta stężenie pyłu zawieszonego w powietrzu, wzrasta śmiertelność.
Zalecenia dla mieszkańców
• Osobom z chorobami przewlekłymi (takimi jak astma, choroba serca lub płuc) zaleca się pozostanie w domu i monitorowanie swojego zdrowia;
• osobom pracującym i uprawiającym sport proponuje się ograniczenie aktywności fizycznej na świeżym powietrzu, przebywanie w miejscach oddalonych od ruchliwych ulic, innych źródeł zanieczyszczenia powietrza;
• ze względu na pracę lub z innych powodów zalecamy noszenie ochrony dróg oddechowych w przypadku długotrwałego stosowania w zanieczyszczonych obszarach;
• każdemu zaleca się rezygnację z prywatnych samochodów, korzystanie z transportu publicznego; zaleca się, aby nie wywoływać pożarów ani nie spalać odpadów w ogrodach i na przedmieściach;
• unikać ogrzewania pomieszczeń urządzeniami na paliwo stałe; jeśli źle się poczujesz, niezwłocznie zasięgnij porady lekarza;
Oznaczenie PM (ang. Particulate Matter, materia pyłu) służy do określania wielkości pyłu w mikrometrach. Tak więc PM2,5 oznacza pył, w którym średnica ziarenka wynosi nie więcej niż 2,5 mikrometra. Tak drobny pył może wchłaniać się do krwiobiegu. Potocznie PM2,5 można określić jako „pył drobny”, a PM10 jako „pył gruby”.
Inf. własne