Więcej

    Obchody 200. rocznicy urodzin Władysława Syrokomli

    29 września przypada 200. rocznica urodzin Władysława Syrokomli (1823–1862), wybitnego poety epoki romantyzmu. Intensywne przygotowania do obchodów tej ważnej daty rozpoczęły już ponad rok temu.

    Czytaj również...

    — Poczynając od stycznia br. każdego miesiąca organizujemy imprezy oraz wydarzenia kulturalne nawiązujące do tego historycznego wydarzenia — wystawy, konkurs tłumaczeń wierszy poety. Mamy wiele planów — dzieli się w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” Helena Bakuło, dyrektorka Muzeum Władysława Syrokomli w Borejkowszcyźnie.

    Czytaj więcej: „Słowa bezsilne” w Borejkowszczyźnie

    Bogaty w wydarzenia wrzesień

    25 września w ramach jubileuszowych obchodów w Sejmie RL odbędzie się konferencja pt. „Władysław Syrokomla, nowator turystyki na Litwie” (lit. „Lietuvos turizmo pradininkas Vladislavas Sirokomlė”).

    — 30 września zapraszamy do muzeum na otwarcie wystawy obrazów z kolekcji Władysława Syrokomli. Na wystawę składają się dzieła ze zbiorów Litewskiego Muzeum Narodowego. Zostaną wyeksponowane bodajże po raz pierwszy. W przededniu otwarcia ekspozycji ukaże się katalog obrazów należących do poety — kontynuuje rozmówczyni.

    Autorami dwujęzycznego wydania są dr Józef Szostakowski, poeta, publicysta, pracownik muzeum w Borejkowszczyźnie oraz dr. Evelina Bukauskaitė.

    Szczególnie bogaty w wydarzenia jest wrzesień
    | Fot. Marian Paluszkiewicz

    Początki kolekcjonowania

    Można przypuszczać, że początki kolekcjonowania przez Władysława Syrokomlę dzieł sztuki zbiegają się z przeniesieniem się rodziny poety do Borejkowszczyzny. Z Załucza, gdzie poeta mieszkał w latach 1844–1852, przewieziono bibliotekę i archiwum, natomiast nie zachowały się wiadomości o dziełach sztuki. Lata spędzone w Borejkowszczyźnie były bardzo owocne w twórczości poety. Tutaj powstały najlepsze dzieła, przetłumaczył z łaciny renesansową poezję Polski i Litwy, stał się powszechnie szanowanym i lubianym poetą. Wiele podróżował po Litwie i opisał wrażenia, jakich doświadczył, przygotował zapiski z podróży o znanych na Litwie miejscowościach, pomnikach przyrody, zabytkach kultury i ludziach. Zajęcia literackie pozwoliły poecie utrzymać folwark i rodzinę. Zainteresowaniu sztuką sprzyjało wileńskie środowisko kulturalne. Władysław Syrokomla przyłączył się do środowiska intelektualistów — pisarzy, malarzy, muzyków, uczonych, wśród których kolekcjonerstwo częściej było zasadą, niż wyjątkiem. Głębszemu zainteresowaniu się sztuką mogła również sprzyjać praca poety z kolekcją sztuki w Wileńskim Muzeum Starożytności. Dla inteligencji ruch kolekcjonerski był jednym ze sposobów na to, aby zachować istnienie kultury narodowej. „Syrokomla był nienasycony, gdy zachodziła mowa o rysunkach i obrazach” — pisał Józef Ignacy Kraszewski, pierwszy jego biograf.

    Czytaj więcej: Wileńskie ślady polskich romantyków: Władysław Syrokomla

    Unikatowa kolekcja

    Niewielki dworek w swoich na pierwszy rzut oka skromnych pokojach mieścił niezwykłą kolekcję obrazów i starożytności, bibliotekę i archiwum. Osoby odwiedzające dworek zapamiętały eleganckie artystyczne wnętrza, gdzie obok stert książek było wiele obrazów, medali i figurek. Kolekcja książek Władysława Syrokomli liczyła około 2,5 tys. tomów. Poeta dzieła sztuki gromadził na różne sposoby — część ich nabył sam, część otrzymał w prezencie. Największa część zgromadzonych dzieł sztuki świadczy o jego bliskich związkach ze środowiskiem artystycznym, kontaktach z twórcami w sprawach swoich zajęć literackich oraz z bliskimi przyjaciółmi. W jednym z artykułów poeta opisując swoją kolekcję wymienia ponad 30 dzieł sztuki. Z nich tylko o około 15 wiadomo, gdzie się znajdują. Wielka część zachowała się w domu Ludwiki Bylińskiej (1886–1966) przy ul. Mostowej (lit. Tilto). Po jej śmierci obrazy zostały przekazane ówczesnemu Muzeum Historyczno-Etnograficznemu. To właśnie je można obejrzeć będzie na wystawie.

    Obrazy wrócą do swego pierwszego domu

    Z ułożonego przez poetę katalogu wiadomo, że w Borejkowszczyźnie zgromadzone były dzieła o różnej wartości artystycznej, zarówno znanych malarzy, jak i amatorów. W większości to płótna twórców współczesnych poecie. Kolekcja składała się z dzieł Michała Elwiro Andriollego, Ferdynanda Chotomskiego, Wincentego i Władysława Dmochowskich, Wojciecha Gersona, Anny Gzowskiej, Ludwika Jagielskiego, Franciszka Kostrzewskiego, Józefa Ignacego Kraszewskiego, Aleksandra Lessera, Faustyna Łopatyńskiego, Władysława Majeranowskiego, Jana Moraczyńskiego, Henryka Pillatiego, Benedykta Skrzyckiego, Adama Szemesza, Aleksandra i Wincentego Sleńdzińskich, Józefa Szermentowskiego, Antoniego Zaleskiego i Jana Zienkiewicza. Niemalże wszystkie na wystawie znajdujące się obrazy wrócą do swego pierwszego domu — na dobrze im znane ściany i do otoczenia, w którym je skrupulatnie i troskliwie umieścił poeta.

    Folwark hr. Tyszkiewicza

    Władysław Syrokomla (właśc. Ludwik Władysław Franciszek Kondratowicz) twierdził, że przed wiekami tereny Borejkowszczyzny należały do niejakiego Borejki. Później przeszły do rodziny Żółkiewskich, ostatecznie właścicielami posiadłości zostali hr. Tyszkiewiczowie. Na wiosnę 1835 r. poeta wydzierżawił u hr. Benedykta Tyszkiewicza folwark. Mieszkał tu przez 9 lat z przerwami. W wierszu „Borejkowszczyzna” wyznawał: „Nie mój to domek, nie moja gleba / Choć chleb mi rodzi przez lato / Moim jest tylko błękit nieba / Co się unosi nad chatą”.

    W Borejkowszczyźnie poeta mieszkał z przerwami przez 9 lat
    | Fot. Marian Paluszkiewicz

    W dworku gościli przyjaciele poety

    W Borejkowszczyźnie urodził się najmłodszy syn Władysława Syrokomli, Kazimierz. Lata spędzone koło Wilna w twórczości poety były bardzo owocne. Tutaj powstały: „Kęs chleba”, „Córa Piastów”, „Szkoła wiejska”, „Stare wrota”, „Spowiedź Pana Korsaka”, „Pan Marek w piekle”, „Filip z konopi”, „Melodie z domu obłąkanych” i głównie „Margier” — poemat z dziejów Litwy.  W drewnianym dworku gościli przyjaciele poety. Z Wilna przyjeżdżał historyk, archeolog i etnograf Adam Honory Kirkor, kompozytor Stanisław Moniuszko (poeta był ojcem chrzestnym syna poety — Jana). Owocem współpracy poety i kompozytora stały się Moniuszkowskie „Śpiewniki domowe”. W drewnianym domku bywali m.in. literaci Ignacy Chodźko i Antoni Edward Odyniec, archeolog hr. Eustachy Tyszkiewicz.

    Syrokomla zmarł w wieku zaledwie 39 lat w domu Bobiatyńskiego przy ulicy Botanicznej, obecnie Barbary Radziwiłłówny (Barboros Radvilaitės g. 3). Nad bramą zachowała się tablica pamiątkowa z napisem „Tu zakończył żywot Władysław Syrokomla 3/15 września 1862 r.” Pochowano go na Cmentarzu na Rossie. Na płycie nagrobnej widnieje napis „Skonał grając na lirze”. Słowa zostały zaczerpnięte z wiersza poety „Lirnik wioskowy”.

    Czytaj więcej: Władysław Syrokomla, skonał grając na lirze – wędrówki ulicami wileńskimi

    WIĘCEJ NIŻEJ | Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo

    Reklama na podst. ust. użytkownika.; Dzięki reklamie czytasz nas za darmo

    Afisze

    Więcej od autora

    Kowieński Ratusz otwarty dla zwiedzających

    „Ratusz jest głównym symbolem Kowna jako miasta wolnego. Wzniesiony w XVI w. budynek przeszedł wiele transformacji, zawsze pozostając ważnym punktem na mapie miasta” — mówił podczas uroczystości otwarcia mer miasta Visvaldas Matijošaitis. Wizytówka Kowna Budowę „białego łabędzia” rozpoczęto w 1542 r....

    Pomnik wspólnej historii: w Kownie upamiętniono Aleksandra Jagiellończyka

    „Jest to pomnik naszej wspólnej dobrej historii i możemy być z tego dumni” — podczas uroczystości zaznaczył Konstanty Radziwiłł, ambasador RP na Litwie. Upamiętnienie wspólnego zwycięstwa Uroczystość odsłonięcia rzeźby rozpoczęła się od przesłania wideo z pozdrowieniami od prezydenta Gitanasa Nausėdy. Prezydent...

    „Połączył nas bł. ks. Michał Sopoćko” — polscy wojskowi z darami dla wileńskiego hospicjum

    — Po raz pierwszy dostarczyliśmy pomoc dla hospicjum w Wilnie. Chcemy, żeby była to pomoc cykliczna, na pewno nie będzie to akcja jednorazowa — mówił Marcin Pacewicz, oficer prasowy 15. zmiany PKW na Łotwie. S. Michaela Rak zaznaczyła, że każda...

    Handlowcy nie chcą wpuszczać do sklepów złodziei

    W tym roku skala kradzieży może okazać się rekordowa. Od zeszłego roku liczba kradzieży w sklepach wzrosła dwukrotnie. Handlowcy chcą, żeby wobec systematycznych złodziei przez pewien czas obowiązywał zakaz wstępu do placówek handlowych. „Będziemy starać się o to, by ustawowo zostały...