Poranne uroczystości rozpoczęły się nabożeństwem odprawionym w intencji Solidarności w kościele św. Stanisława Kostki. Po jej zakończeniu uczestnicy, wśród których byli stoczniowcy, kombatanci oraz mieszkańcy Szczecina, przeszli w uroczystym pochodzie pod bramę Stoczni Szczecińskiej.
Wystąpienie prezydenta
O godzinie 12:00 miał miejsce moment kulminacyjny — wystąpienie prezydenta Karola Nawrockiego, który podkreślił znaczenie Sierpnia jako miesiąca narodowej pamięci. Prezydent Nawrocki przypomniał, że Sierpień stanowi dla Polaków wyjątkowy czas refleksji nad tym, z czego się składamy i kim jesteśmy. Powiedział również, że niezależnie od tego, czy były to pierwsze dekady wieku XX, czy był to sierpień 1980 roku, wiemy o sobie dziś tyle, że Polacy nigdy nie zgodzili się oddać naszej wolności, niepodległości i suwerenności. Zwrócił się także do młodych uczestników wydarzenia, podkreślając, że aby osiągnąć cel, sukces, zwyciężyć, trzeba z siebie dać wiele, często poświęcić się i cierpieć — to istota rocznicy Sierpnia.
Przypomniał też, że sierpień 1980 r. był „jasnym głosem”, że Polacy nie dadzą się komunistycznej propagandzie, że chcą walczyć o prawa obywatelskie, o podmiotowość i suwerenność, tworząc wspólnotę solidarnościową. W swym wystąpieniu prezydent nawiązał również do protestów Grudnia 1970, stawiając je jako fundament późniejszych zwycięstw oraz upamiętniając ich ofiary przy pomniku „pamięci Poległych w Grudniu 1970”.
| Fot. Leszek Wątróbski
Stypendia i medale
Szczególną rolę w tych obchodach odegrało również wręczenie stypendiów i medali. Zachodniopomorskim licealistom przyznano stypendia imienia Longina Komołowskiego za wybitne osiągnięcia w nauce, natomiast młodzi społecznicy zostali odznaczeni medalami im. tego samego patrona.
Dariusz Głogowski, nowy przewodniczący Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” Pomorza Zachodniego, przypomniał, że to w szczecińskiej świetlicy stoczniowej podpisano pierwsze Porozumienia Sierpniowe w kraju. Istotnie, to wydarzenie dało impuls do przemian, które po kilku latach doprowadziły do zmiany ustroju w Polsce. Głogowski podkreślił również aktualność sierpniowego przesłania: „Sierpień to nie tylko historia, to zobowiązanie, by i dziś umieć być solidarni, dostrzegać człowieka obok siebie i budować wspólnotę ponad podziałami”.
Chwila ciszy
Uroczystość uwieńczył moment ciszy przed pomnikiem Anioł Wolności (upamiętniającym ofiary Grudnia ’70), gdzie jako pierwszy kwiaty złożył prezydent Karol Nawrocki, następnie delegacje władz, związków zawodowych, służb oraz mieszkańcy Szczecina oddali hołd bohaterom tamtych wydarzeń.
Tegoroczne obchody odbyły się pod hasłem „Solidarność narodziła się w Szczecinie”. W ich ramach zaplanowano również wydarzenia artystyczne, takie jak koncert „Sierpniowe Przełomy” realizowany przez Urząd Marszałkowski, Operę na Zamku i Muzeum Narodowe. Koncerty miały miejsce w amfiteatrze w Świnoujściu oraz na Placu Solidarności w Szczecinie. Obchody trwały dwa dni i wpisały się w cykl regionalnych uroczystości.
List prezydenta RP
List do organizatorów i uczestników powstania NSZZ „Solidarność”:
Szanowni Państwo,
Pielęgnowanie pamięci o sierpniowych strajkach z 1980 roku i wywalczonej w ich efekcie rejestracji NSZZ „Solidarność” jest naszym moralnym obowiązkiem, ale też wciąż aktualnym wezwaniem do budowania Polski solidarnej. Historyczne postulaty, których spełnienia 45 lat temu domagali się strajkujący, do dzisiaj stanowią drogowskaz do wolnej, niepodległej i sprawiedliwej Rzeczypospolitej. Odręcznie zapisane na sklejkach żądania gdańskiej załogi po latach objęto ochroną programu UNESCO Pamięć Świata, uznając, że słowa, z których narodził się fenomen Solidarności, miały istotne znaczenie dla losów całego świata. Dlatego doceniam zarówno zasługi osób oraz instytucji, które przechowują, badają i opisują dziedzictwo Sierpnia ’80, jak i doniosłą rolę tych, którzy wiernie trwają przy ideałach Solidarności, uczestnicząc we współczesnym życiu publicznym.
Wyrazy szczególnej wdzięczności kieruję do bohaterów sierpniowych wystąpień. Do ludzi niezłomnych, odważnych i bezkompromisowych, którym zawdzięczamy powstanie pierwszego niezależnego od ówczesnych władz związku zawodowego, a w konsekwencji — uwolnienie Polski spod jarzma komunizmu. Dziękuję Państwu za nieustępliwość, wiarę w zwycięstwo i jedność, które doprowadziły do bezkrwawego upadku reżimu. Dziękuję za impuls do powstania organizacji, która konsekwentnie stawała i do dzisiaj staje w obronie robotników, ludzi pracy, zwykłych Polaków.
Serdecznie pozdrawiam Organizatorów i Uczestników uroczystości upamiętniających 45. rocznicę powstania NSZZ „Solidarność”. Składam najlepsze życzenia całej społeczności związkowej, która zabiega o sprawiedliwe prawo i godne warunki pracy. Serdecznie dziękuję za to, że kontynuują Państwo dzieło zapoczątkowane latem 1980 roku, gdy załogi zakładów w całym kraju upomniały się o wolność dla Polaków. Dziękuję za aktywne reprezentowanie środowiska pracowników we współczesnych formatach dialogu społecznego. Życzę Państwu pomyślności i skuteczności w wypełnianiu misji związkowej. Życzę tej samej siły, jedności i wiary, które 45 lat temu połączyły założycieli NSZZ „Solidarność” w niezwykłą biało-czerwoną rodzinę wolnych Polaków.
Chwała Bohaterom Solidarności! Wieczna pamięć ofiarom komunizmu! Cześć prześladowanym!
Z poważaniem
Karol Nawrocki
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
