420. rocznica bitwy pod Kircholmem z udziałem delegacji z Polski, Litwy i Łotwy

27 września 2025 r. w Salaspils (daw. Kircholm) na Łotwie odbyły się uroczyste obchody 420. rocznicy jednej z najważniejszych bitew w historii Rzeczypospolitej Obojga Narodów — zwycięstwa pod Kircholmem w 1605 r.

Czytaj również...

To wydarzenie, które na trwałe wpisało się w dzieje wojskowości europejskiej, zostało przypomniane w miejscu, gdzie przed czterema stuleciami hetman Jan Karol Chodkiewicz wraz z husarią pokonał znacznie liczniejsze wojska szwedzkie króla Karola IX.

Symboliczne znaczenie wspólnej pamięci historycznej

W uroczystościach wzięły udział delegacje z Polski, Litwy i Łotwy, a także przedstawiciele władz samorządowych, wojskowi oraz rekonstruktorzy w historycznych strojach. Polską stronę reprezentował m.in. wiceminister obrony narodowej Stanisław Wziątek, a łotewską minister Andris Sprūds.

W swoim wystąpieniu podkreślił on symboliczne znaczenie wspólnej pamięci historycznej dla współczesnych relacji sojuszniczych. Powiedział on m.in. „Bitwa pod Kircholmem jest dowodem nie tylko niezwykłego kunsztu wojskowego hetmana Chodkiewicza, ale także siły ducha, determinacji i współpracy narodów tworzących Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Dziś, stojąc w miejscu tamtych wydarzeń, oddajemy hołd bohaterom, a jednocześnie przypominamy sobie, jak ważne jest wzajemne zaufanie i solidarność w obliczu zagrożeń”.

Polską stronę reprezentował m.in. wiceminister obrony narodowej Stanisław Wziątek (drugi z prawej), obok (trzeci z prawej) — Tomasz Szeratics Chargé d’affaires a.i. ambasady RP w Rydze
| Fot. FB Ambasady RP w Rydze

Powód do dumy i zobowiązanie

Polski zaś wiceminister obrony narodowej zwrócił uwagę, że dziedzictwo zwycięstwa spod Kircholmu jest nie tylko powodem do dumy, lecz także zobowiązaniem.

„Husaria pod Kircholmem pokazała, że nawet w obliczu przeważających sił przeciwnika można zwyciężyć dzięki odwadze, dyscyplinie i wierze w sprawę. To przesłanie pozostaje aktualne także dziś, w czasach, gdy bezpieczeństwo naszego regionu wymaga solidarności i współdziałania” – powiedział Stanisław Wziątek.

Rekonstrukcja bitwy i pokaz sprzętu wojskowego

Uroczystości rozpoczęły się pod polskim pomnikiem, gdzie odegrano hymny i złożono kwiaty. Następnie przy akompaniamencie orkiestr wojskowych z Polski, Łotwy i Litwy przemaszerowano pod pomnik szwedzki, gdzie także złożono kwiaty. Potem na plaży w Salaspils odbyła się rekonstrukcja bitwy oraz pokaz musztry (w wykonaniu grupy rekonstrukcyjnej Podlaskiej Chorągwi Husarii), tańców i muzyki staropolskiej (w wykonaniu Starosielskiego Bractwa Śpiewaczego) — wszystko w formie pikniku dla mieszkańców miasta.

Ważnym dodatkowym elementem był również pokaz sprzętu wojskowego używanego przez Polski Kontyngent Wojskowy stacjonujący na Łotwie w ramach Wielonarodowej Brygady NATO — pokazano m.in. czołgi. A później trwał festyn rodzinny organizowany przez władze miasta Salaspils.

Drugi dzień obchodów rozpoczął się nabożeństwem w katedrze ryskiej i koncertem pieśni rycerskich. Następnie odbyła się parada siedemnastowiecznego wojska zakończona uroczystym złożeniem wieńców pod Pomnikiem Wolności. Odbył się także koncert oraz musztra paradna orkiestry wojskowej Sił Zbrojnych RP i orkiestry wojskowej Sił Zbrojnych Republiki Łotewskiej.

Ryga, wspólne zdjęcie pod Pomnikiem Wolności
| Fot. FB Ambasady RP w Rydze

Bitwa pod Kircholmem i jej znaczenie

Kircholm, dziś nazywa się Salaspils i jest położony ok. 25 km na południowy wschód od Rygi. Przypomnijmy, że bitwa pod Kircholmem, stoczona 27 września 1605 r., była jednym z najświetniejszych triumfów polskiej sztuki wojennej. Hetman wielki litewski Jan Karol Chodkiewicz, dysponując zaledwie ok. 3,6 tys. żołnierzy (w tym niespełna 2,5 tys. husarii), odniósł druzgocące zwycięstwo nad blisko czterokrotnie liczniejszą armią szwedzką. Rozstrzygająca okazała się błyskawiczna i perfekcyjnie skoordynowana szarża husarii, która złamała szyki nieprzyjaciela. W efekcie zginęło lub dostało się do niewoli kilkanaście tysięcy Szwedów, a sam król Karol IX ledwo uszedł z życiem.

Dzięki temu triumfowi Kircholm na długie lata stał się symbolem militarnej potęgi Rzeczypospolitej, a husaria zyskała legendę „niezwyciężonej” formacji kawaleryjskiej, budząc respekt i podziw w całej Europie. Symboliczne przesłanie— podczas uroczystości wielokrotnie podkreślano, że wspólne świętowanie 420. rocznicy Kircholmu ma znaczenie wykraczające poza samą historię. To okazja, by przypominać o współpracy narodów Europy Środkowo-Wschodniej, które dziś, tak jak w przeszłości, muszą działać razem w obliczu wyzwań bezpieczeństwa.

Czytaj więcej: Litewscy hetmani w wiekach XVI–XVIII

Afisze

Więcej od autora

Dzień Zaduszny w Pszczelniku. Modlitwa i cierpliwe budowanie wielkiej historii

Pszczelnik pod Myśliborzem żyje w pamięci ludzi w kolejnych spotkaniach, w kwiatach składanych pod monumentem i w słowach modlitwy. W Dzień Zaduszny, 2 listopada, przy pomniku litewskich lotników znów spotkali się ludzie, dla których pamięć o Steponasie Dariusie i Stasysie Girėnasie nie jest jedynie obowiązkiem wobec przeszłości. Jest czymś znacznie głębszym — świadectwem przyjaźni dwóch narodów i przekonaniem, że nawet tragicznie przerwany lot może trwać nadal. Ta myśl szczególnie mocno wybrzmiała podczas modlitwy Ksiądz, obejmując modlitwą litewskich bohaterów, pamiętał również o wszystkich tych, którzy oddali życie w obronie wolności swoich ojczyzn — Litwy i Polski. W zaduszkowej atmosferze Pszczelnika słowa o śmierci nie były jednak słowami końca. Padło przypomnienie, że ludzkie życie zmienia się, ale się nie kończy, a pamięć i miłość potrafią przekraczać granice czasu i narodów. Od lat jednym z najważniejszych strażników tej pamięci jest środowisko myśliborskie. To właśnie mieszkańcy, samorząd i lokalni organizatorzy sprawili, że niewielki fragment lasu, w którym przed laty zakończył się dramatyczny lot Lituaniki, stał się miejscem żywej pamięci. Szczególną rolę odgrywa tu konsul honorowy Republiki Litewskiej Wiesław Wierzchoś. W swoim powitaniu przypomniał, że Pszczelnik jest miejscem szczególnym nie tylko dla Litwy, ale również dla Myśliborza i całego regionu. Mówił o kontynuacji polsko-litewskich relacji i o dumie z tego, że współczesne więzi obu narodów znajdują swoje bardzo konkretne, ludzkie oblicze właśnie tutaj — z dala od wielkich stolic i oficjalnych gabinetów. W jego słowach pobrzmiewała ważna prawda: wielka historia nie musi być tworzona wyłącznie przez wielkie państwowe uroczystości. Czasem buduje się ją cierpliwie, rok po roku, przez obecność, pamięć i zwykłe spotkania ludzi, którzy chcą być razem.

Miasto pamięci. Tegoroczne święta zmarłych na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie

Cmentarz Centralny w Szczecinie jest rozległy jak miasto, pełen alei, drzew, wody i

Gazeta, która nie chciała opuścić Kijowa…

Jego najdłużej urzędującym redaktorem naczelnym był Stanisław Panteluk. Nawet wojna nie zdołała przerwać jego historii. Były jednak chwile, kiedy kolejne wydanie zależało nie tylko od pieniędzy, lecz także od prądu, bezpieczeństwa...