Młodzież w grupie najwyższego ryzyka
Test „Sieci społecznościowe i Ty” (lit. „Socialiniai tinklai ir tu”), opracowany przez Tele2 we współpracy z Uniwersytetem Wileńskim, najczęściej wypełniały osoby młode.
„Prawie połowa osób, które wykonały test, ma od 18 do 30 lat. Chociaż wyniki testu wskazują, że tylko 3 na 10 osób jest narażonych na wysokie ryzyko uzależnienia od sieci społecznościowych, w młodszych grupach wiekowych ryzyko to jest większe — na przykład w grupie 18-24 lat wynosi 44 proc., a w grupie 25-35 lat 30 proc.” — mówi Justina Antropik, kierowniczka ds. treści cyfrowych w Tele2.
Wyniki te są spójne ze wcześniejszymi analizami dotyczącymi odporności emocjonalnej społeczeństwa.
„Odpowiedzi z testu uzupełniają i potwierdzają wyniki reprezentatywnego badania przeprowadzonego przez operatora komórkowego. Zarówno jedne, jak i drugie wyniki pokazują, że problem jest najbardziej aktualny wśród młodych ludzi — oni również są narażeni na wyższe ryzyko uzależnienia od sieci społecznościowych” — twierdzi ekspertka.
Świadomość a działanie
Test nie tylko diagnozuje poziom uzależnienia, ale również dostarcza wskazówek, jak ograniczyć korzystanie z telefonu. Jednocześnie badania pokazują lukę między świadomością a realnymi działaniami.
„Zasadniczą zaletą testu jest nie tylko możliwość oceny swojego stosunku do sieci społecznościowych, ale także uzyskanie przydatnych wskazówek, jak ograniczyć nadmierne korzystanie z telefonu. Jednak, jak wykazało badanie odporności emocjonalnej, choć wielu zdaje sobie sprawę z tego problemu, to wcale nie każdy młody człowiek podejmuje rzeczywiste działania, aby rzadziej korzystać z sieci społecznościowych” — zauważa Justina Antropik.
Jak ograniczyć czas online
Ekspertka podkreśla, że zmiana nawyków może zacząć się od prostych działań.
„Można zacząć od drobnych rzeczy: nie używać telefonu jako budzika, nie zabierać go do łazienki, świadomie odkładać go na jakiś czas podczas wykonywania innych prac lub zadań — na przykład podczas kolacji z rodziną. Takie czynności jak czytanie, sport czy bezpośrednie kontakty z ludźmi również pomagają oderwać się od sieci społecznościowych i skupić uwagę na ważniejszych sprawach” — wyjaśnia ekspertka.
Pomocne mogą być także rozwiązania technologiczne.
„Jednym ze sposobów jest ustawienie limitów czasowych w aplikacjach, co wyznacza jasną granicę korzystania z sieci społecznościowej. W telefonie można również włączyć czarno-biały tryb ekranu — pomaga to zmniejszyć atrakcyjność treści i w naturalny sposób skrócić czas spędzany w sieciach społecznościowych” — radzi Justina Antropik.
Jednym z kluczowych czynników wpływających na nadmierne korzystanie z mediów społecznościowych są powiadomienia.
„Na przykład ciągłe pojawianie się powiadomień na ekranie zachęca do częstego sprawdzania telefonu. Wyłączenie powiadomień o nowych treściach zmniejsza impuls do ciągłego powracania do sieci społecznościowych i sprawdzania nowości w nich. Z kolei świadomie wyznaczony czas „bez telefonu”, na przykład podczas posiłków, pracy lub przed snem, pozwala odzyskać kontrolę nad uwagą i zwiększa koncentrację” — twierdzi Justina Antropik.
Przedstawicielka Tele2 podkreśla, że skuteczna zmiana wymaga konsekwencji i łączenia różnych metod. Jednocześnie coraz więcej osób zaczyna krytycznie oceniać własne nawyki cyfrowe.
