Koniec ponownego naliczania zasiłków
Jedną z najważniejszych zmian będzie sposób traktowania osób, które po krótkim okresie pracy ponownie rejestrują się jako bezrobotne. Jak wyjaśnia SoDra, świadczenia nie będą już naliczane od początku.
„Po prostu trudniej będzie nadużywać samego systemu, ponieważ zasadniczo od 1 lipca, kiedy dana osoba otrzyma status bezrobotnego i jeśli zostanie jej przyznany zasiłek, a nie zostanie on w całości wypłacony, to po powrocie z Tajlandii, jeśli ponownie stanie się bezrobotna, przywrócimy jej wcześniejszy zasiłek dla bezrobotnych” — powiedział Rimantas Mitkevičius, kierownik Działu Świadczeń Nieemerytalnych w SoDrze. Dotychczas popularne było branie świadczenia dla bezrobotnych, wyjeżdżanie z kraju, aby po powrocie znów „ciągnąć” zasiłek.
„Po prostu nie będzie już powtórnego przyznawania świadczeń (liczonego od początku — przyp.red.), jak to miało miejsce wcześniej” — dodał.
Nowe świadczenie będzie mogło zostać przyznane dopiero po zgromadzeniu nowego 12-miesięcznego stażu ubezpieczenia społecznego z tytułu bezrobocia.
Większe znaczenie składek
Według SoDry zmiany mają również wzmocnić zasadę solidarności i silniej powiązać wysokość świadczeń z odprowadzanymi składkami.
„Widzimy pewne istotne momenty, które będą w większym stopniu odzwierciedlać zasadę solidarności: aby otrzymać świadczenie, trzeba opłacać składki” — powiedział zastępca dyrektora SoDry Evaldas Mikutis.
„Dochody podlegające ubezpieczeniu będą miały większy wpływ, a część zmienna będzie większa” — dodał.
Od lipca część stała zasiłku zmniejszy się z 23,27 proc. do 15 proc. minimalnego miesięcznego wynagrodzenia. Jednocześnie wzrośnie część zmienna uzależniona od wcześniejszych dochodów. W pierwszych trzech miesiącach wyniesie ona 45 proc., w miesiącach 4-6 — 35 proc., a w miesiącach 7-9 — 25 proc. poprzednich średnich dochodów.
Zgodnie z wyliczeniami SoDry, osoba otrzymująca minimalne wynagrodzenie przez pierwsze trzy miesiące pobierałaby zasiłek w wysokości 691,8 euro, podczas gdy osoba zarabiająca średnią krajową otrzymałaby około 1,21 tys. euro.
Dłuższe wsparcie dla osób przed emeryturą
Zmiany obejmą także osoby starsze, którym trudniej znaleźć zatrudnienie. Osobom, którym do osiągnięcia wieku emerytalnego pozostało mniej niż pięć lat, okres wypłaty zasiłku będzie mógł zostać wydłużony o dwa miesiące — do 11 miesięcy.
Dodatkowe cztery miesiące świadczenia, czyli łącznie do 15 miesięcy, będą mogły otrzymać osoby posiadające co najmniej 20-letni staż ubezpieczenia społecznego.
„Celem tej zmiany jest zapewnienie większego bezpieczeństwa finansowego osobom, którym ze względu na wiek trudniej jest znaleźć pracę” — podkreślił Rimantas Mitkevičius.
Według danych SoDry około 15 proc. wszystkich beneficjentów zasiłków dla bezrobotnych stanowią osoby w wieku 60-65 lat.
Wzrosną minimalne i maksymalne świadczenia
Od lipca wzrośnie zarówno minimalna, jak i maksymalna wysokość zasiłku dla bezrobotnych. Minimalne świadczenie zwiększy się z 268,3 do 370 euro, natomiast maksymalne — z 1,46 tys. do 1,62 tys. euro.
„Nikt nie będzie mógł otrzymać niższego zasiłku. Jest to szczególnie ważne dla osób o najniższych dochodach” — powiedział Rimantas Mitkevičius.
Według danych SoDry obecnie na Litwie zasiłek dla bezrobotnych pobiera około 81,4 tys. osób. W 2024 r. świadczenia otrzymało prawie 215 tys. mieszkańców kraju, a średni okres ich pobierania wynosił pięć miesięcy.
