W Wilnie rośnie problem gatunków inwazyjnych, takich jak barszcz Sosnowskiego, łubin trwały czy nawłoć późna. Według danych, obecnie na liście znajduje się 18 roślin. Centrum Gospodarki Odpadami Okręgu Wileńskiego (lit. Vilniaus apskrities atliekų tvarkymo centras, VAATC) wskazuje, że odpowiednie zarządzanie odpadami zielonymi jest jednym z elementów walki z tym zjawiskiem.
Szkolenie i skala problemu
W środę 22 kwietnia w rejonie wileńskim odbyło się szkolenie dla specjalistów ze starostw, poświęcone skutecznym metodom ograniczania populacji tych roślin. Kluczową rolę przypisano edukacji mieszkańców.
„Mieszkańcy mogą w znacznym stopniu przyczynić się do powstrzymania rozprzestrzeniania się gatunków inwazyjnych. Przede wszystkim należy rozpoznać te rośliny i wiedzieć, jak je zwalczać, ponieważ mogą one być trujące i niebezpieczne, na przykład barszcz Sosnowskiego. Ponadto większość roślin inwazyjnych jest bardzo odporna, ma długie korzenie, które nie wysychają podczas suszy, więc można je wyeliminować jedynie poprzez regularne koszenie, zanim dojrzeją nasiona. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na zasady kompostowania, które mają znaczenie nie tylko w przypadku roślin inwazyjnych, ale także we wszystkich innych sytuacjach, gdy chcemy kompostować posiadane odpady zielone” — powiedział Marius Banaitis, specjalista ds. ochrony środowiska w VAATC.
Temperatura i warstwy kluczowe
Eksperci podkreślają, że kluczowe znaczenie ma temperatura oraz sposób układania kompostu. Przy odpowiednim utrzymaniu wilgoci i regularnym przewracaniu pryzmy temperatura może osiągnąć ponad 60 stopni, co pozwala zneutralizować nasiona i korzenie roślin inwazyjnych. „A jeśli ludzie po prostu wrzucają wyrwane lub zerwane rośliny na stos w kącie ogrodu i zostawiają je tam, nasiona z powodzeniem zimują i wiosną mogą rozprzestrzenić się zarówno na ich działce, jak i u sąsiadów” — ostrzegł specjalista VAATC.
Do kompostownika nie należy wrzucać m.in. odpadów mięsnych i rybnych, produktów mlecznych, szkła, plastiku ani materiałów poddanych działaniu chemikaliów. Gotowy kompost powinien być jednorodny, ciemny i pachnieć ziemią.
Jak prawidłowo przygotować kompost
Ekspert zwrócił również uwagę na technikę przygotowania materiału. Większe odpady należy rozdrobnić, a trawę układać cienkimi warstwami i łączyć z innymi materiałami, najlepiej po jej wcześniejszym zwiędnięciu. Liście natomiast powinny być suszone i mieszane z innymi składnikami, aby uniknąć zbrylania.
„Przysypkę kompostową zaczyna się układać od warstwy roślin zielonych, następnie następuje warstwa materiałów bogatych w azot, a na końcu — 2 cm warstwa ziemi” — wyjaśnił zasady warstwowania kompostu specjalista ds. ochrony środowiska.
Wilgotność kompostu powinna wynosić około 50-60 procent. Zaleca się stosowanie proporcji trzech, czterech części materiałów brązowych do jednej części zielonych, choć — jak zaznacza ekspert — można je dostosować do własnych potrzeb.
Osoby, które nie chcą lub nie mogą kompostować na własnej działce, mogą przekazywać odpady zielone do punktów zbiórki w regionie. Zgodnie z przepisami miejsce kompostowania powinno znajdować się co najmniej 2 metry od granicy sąsiedniej działki i z dala od budynków mieszkalnych.
