21 kwietnia Sejmowy Komitet Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony zaaprobował szereg projektów ustaw wzmacniających integrację Związku Strzelców Litewskich z systemem obrony kraju. Wśród projektów znalazła się propozycja dotyczącą większej kontroli wobec osób ubiegających się o członkostwo w związku.
Wszyscy oprócz młodych
Na posiedzeniu komitetu był obecny wiceminister ochrony kraju Tomas Godliauskas, który poinformował parlamentarzystów, że kandydaci na strzelców mają być zweryfikowani przez odpowiednie instytucje państwowe. Służby będą musiały sprawdzić wszelkie powiązania oraz okoliczności, które mogą mieć wpływ na wiarygodność kandydatów, ich podatność na zagrożenia, lojalność wobec państwa czy interesów bezpieczeństwa narodowego. „Kontrola nie byłaby stosowana wobec młodych strzelców. Informacje o osobach ubiegających się będą przekazywały Departament Bezpieczeństwa Państwa oraz inne instytucje upoważnione przez rząd” — oświadczył wiceminister.
Zgodnie ze statutem Związku Strzelców Litewskich młodym strzelcem mogą zostać osoby od 11 do 18 roku życia. Młodzi strzelcy są szkoleni według czterostopniowego programu. Na każdym etapie dzieci uczą się przetrwania w naturze i w sytuacjach ekstremalnych, udzielania pierwszej pomocy, topografii, przywództwa oraz podstaw wojskowości z uwzględnieniem wieku i poziomu programu. Szczególny nacisk kładzie się na kształtowanie postaw patriotycznych oraz poznawanie historii Litwy. Programy poszczególnych etapów są certyfikowane, dostosowane do wieku dzieci i ich dotychczasowego doświadczenia.
Długi okres weryfikacji
Służby specjalne mają zweryfikować nie tylko przyszłych, ale również obecnych członków organizacji. Na posiedzeniu sejmowego komitetu był obecny przedstawiciel Związku Strzelców Litewskich podpułkownik Gediminas Latvys, który oświadczył, że weryfikacja będzie dotyczyła 12 tys. obecnych strzelców, nie licząc osób zamierzających dołączyć do organizacji.
„Z tego powodu sprawdzenie już obecnych członków pod kątem zgodności z ustawą zajmie czas. Dlatego okres weryfikacji jest bardzo długi. Następnie będzie prowadzona systematyczna kontrola nowych strzelców” — podkreślił dodając, że obecnie kandydat ma przedstawić tylko zaświadczenie o niekaralności.
Ważna część systemu obrony
Dariusz Litwinowicz, dowódca Kompanii im. gen. Tadeusza Kościuszki w pełni zgadza się z propozycjami ustawodawczymi.
— Osobiście uważam, że strzelcy są już tak ważną częścią systemu obronnego kraju, że na pewno są penetrowani przez służby obcych wywiadów. Czyli — tak — popieram zwiększoną kontrolę i kandydatów i już samych strzelców po przysiędze — komentuje sytuację Dariusz Litwinowicz w rozmowie z „Kurierem Wileńskim”.
Kolejna propozycja, która ma trafić pod obrady Sejmu, dotyczy zmiany Ustawy o stanie wojennym. Zgodnie z tą propozycją jednostki komendanckie oraz wyspecjalizowane oddziały Związku Strzelców Litewskich automatycznie stawały się częścią sił zbrojnych po wprowadzeniu stanu wojennego. Jednocześnie planuje się wprowadzenie przepisów dotyczących badań zdrowotnych dla jednostek związków włączanych do struktury sił zbrojnych. Badania miałyby być przeprowadzane przez komisję lekarską Litewskich Sił Zbrojnych, a gotowość tych jednostek kontrolowałby generalny inspektor systemu obrony narodowej. Planuje się, aby ustawa weszła w życie od stycznia 2027 r.
Większe finansowanie
W marcu rząd zatwierdził propozycję przewidującą rozszerzenie listy stanowisk członków Związku Strzelców Litewskich otrzymujących wynagrodzenie z budżetu Ministerstwa Ochrony Kraju.
W uchwale podkreślono, że w związku z rosnącym zakresem działalności Związku Strzelców oraz dążeniem do zapewnienia wysokiej jakości i efektywnego funkcjonowania organizacji lista osób zostanie rozszerzona o trzydzieści nowych stanowisk z 146 do 176. „W celu modernizacji zarządzania zasobami ludzkimi, dalszego kształtowania profesjonalnie działającej organizacji, zdolnej do skutecznego realizowania zadań delegowanych przez państwo, pracy z szybko rosnącymi grupami nowych członków oraz utrzymania gotowości obecnych członków, a także zapewnienia jakościowego i efektywnego funkcjonowania stowarzyszenia, konieczne staje się wzmocnienie i uzupełnienie zasobów kadrowych Związku Strzelców Litewkich” — napisano w dokumencie.
Na początku bieżącego roku organizacja z resortem ochrony kraju podpisała umowę, która przewiduje zwiększenie finansowania o 30 proc. W roku 2026 ma ono sięgnąć ponad 20 mln euro. W przyszłości ma przekroczyć 30 mln.
Od 2022 r., czyli od pełnoskalowej wojny w Ukrainie, stale rośnie liczba członków Związku Strzelców. 31 grudnia 2020 r. należało do niego 5 021 dorosłych strzelców, natomiast 30 listopada 2025 r. — 11 700 dorosłych członków. Popularność organizacji na Litwie rośnie zarówno wśród młodzieży, jak i dorosłych. W ciągu niespełna pięciu lat liczba dorosłych strzelców wzrosła o 133 proc. Łącznie 30 września 2025 r. Związek Strzelców liczył 17 409 członków.
