Odnaleziono nieznany film z pogrzebu Piłsudskiego

Polskie Narodowe Archiwum Cyfrowe (NAC) udostępniło niepublikowany dotąd amatorski film z pogrzebu marszałka Józefa Piłsudskiego. Unikatowe nagranie z 1935 r. odnaleziono na rynku antykwarycznym i przejęto dzięki skorzystaniu z prawa pierwokupu.

Czytaj również...

Film zarejestrowano 18 maja 1935 r. podczas krakowskich uroczystości żałobnych po śmierci Józefa Piłsudskiego. Autorem nagrania był Tadeusz Rowiński (1905-1997), krakowski stomatolog i filmowiec-amator, który po wojnie wyemigrował do USA. Materiał trwa 7 minut i 32 sekundy, jest niemy i został nakręcony na taśmie 8 mm z dwóch punktów obserwacyjnych — przy ul. Wiślanej oraz przy Rynku Głównym.

Na filmie widać tłumy żałobników, fragmenty konduktu pogrzebowego oraz najważniejsze postacie życia publicznego II RP, m.in. prezydenta Ignacego Mościckiego i generała Edwarda Śmigłego-Rydza towarzyszącego Aleksandrze Piłsudskiej.

„Śmierć Józefa Piłsudskiego 12 maja 1935 roku była jednym z najważniejszych i najbardziej poruszających momentów w historii II Rzeczypospolitej. Twórca Legionów Polskich, Naczelnik Państwa, zwycięzca wojny polsko-bolszewickiej i symbol odzyskanej niepodległości był postacią, która ukształtowała polityczny, militarny i symboliczny fundament państwa polskiego po 1918 roku” — przypomniało NAC.

NAC podkreśliło, że jest to jedyny znany prywatny zapis filmowy pogrzebu Marszałka. W przeciwieństwie do oficjalnych kronik filmowych materiał ma charakter amatorski i dokumentuje wydarzenie bez inscenizacji.

Taśma została odnaleziona w ofercie Krakowskiego Domu Aukcyjnego. Specjaliści ocenili jej stan jako dobry lub bardzo dobry. Obecnie udostępniona została wersja techniczna filmu, a po zakończeniu prac konserwatorskich NAC planuje publikację pełnej cyfrowej wersji nagrania.

Afisze

Więcej od autora

VMVT w tym roku skonfiskowała 95 zwierząt

Państwowa Służba Żywności i Weterynarii (VMVT) w ciągu pierwszych pięciu miesięcy 2026 r. skonfiskowała 95 zwierząt od 19 osób z powodu naruszeń przepisów dotyczących dobrostanu zwierząt. Wśród odebranych były zarówno zwierzęta domowe, jak i hodowlane.

Rosyjskie rakiety uderzyły w cele cywilne na Ukrainie. Wśród ofiar są dzieci

Co najmniej 22 osoby zginęły, a około 130 zostało rannych w wyniku zmasowanych rosyjskich ataków przeprowadzonych na Ukrainę w nocy z poniedziałku na wtorek. Najbardziej ucierpiały Kijów i Dniepr, gdzie rakiety i drony uderzyły w budynki mieszkalne, infrastrukturę cywilną oraz obiekty użyteczności publicznej.

Grinda żąda milionów od LTOU

Wileńska spółka komunalna Grinda nałożyła na Litewskie Porty Lotnicze (LTOU) kolejną karę za przekroczenie norm zanieczyszczenia ścieków na lotnisku w Wilnie. Spółka lotniskowa odmawia zapłaty i zapowiada dalszy spór sądowy.