Annuitet, czyli renta emerytalna, to dodatkowe świadczenie finansowane ze środków zgromadzonych w drugim filarze emerytalnym. Po osiągnięciu wieku emerytalnego i wykupieniu annuitetu SoDra wypłaca jego beneficjentowi dodatkowe świadczenie co miesiąc, aż do końca życia. W praktyce oznacza to zamianę oszczędności zgromadzonych w drugim filarze na gwarantowany, stały dochód na emeryturze.
Annuitet a emerytura państwowa
— Prawo do uzyskania renty emerytalnej mają osoby, które zgromadziły środki w funduszu emerytalnym drugiego filaru i osiągnęły wiek emerytalny lub uzyskały prawo do wcześniejszej emerytury. Jeżeli wartość zgromadzonych środków przekracza próg określony w ustawie, uzyskanie renty emerytalnej staje się obowiązkowe. W 2026 r. próg ten wynosi 16 785 euro. Osoby, które zgromadziły mniejszą kwotę, mogą wybrać inne formy wypłaty środków — mówi w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” Małgorzata Kozicz, rzeczniczka prasowa SoDry.
Renta emerytalna stanowi odrębny element systemu zabezpieczenia społecznego niż emerytura wypłacana z powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych. Emerytura zależy od długości stażu pracy oraz wysokości odprowadzonych składek. Renta emerytalna jest natomiast dodatkowym świadczeniem wypłacanym z majątku zgromadzonego przez uczestnika drugiego filaru.
— Oba świadczenia są wypłacane do końca życia, jednak ich źródła finansowania są różne. Emerytura finansowana jest ze składek na ubezpieczenie społeczne oraz środków z budżetu państwa. Renta emerytalna finansowana jest natomiast z kapitału zgromadzonego w drugim filarze, który po uzyskania świadczenia trafia do Funduszu Rent Emerytalnych SoDry. Dodatkowo część rodzajów rent emerytalnych daje możliwość dziedziczenia środków, czego nie przewiduje państwowa emerytura — tłumaczy.
Od czego zależy wysokość renty emerytalnej
Największy wpływ na wysokość renty emerytalnej ma kwota zgromadzona przez uczestnika w funduszu emerytalnym drugiego filaru. Im większe oszczędności udało się zgromadzić, tym wyższe będzie miesięczne świadczenie.
Znaczenie ma również wybór rodzaju renty emerytalnej. Standardowa renta emerytalna zazwyczaj gwarantuje wyższe miesięczne wypłaty, jednak nie podlega dziedziczeniu. Dziedziczna standardowa renta emerytalna umożliwia przekazanie środków spadkobiercom, dlatego wysokość miesięcznych wypłat jest w tym przypadku niższa.
Przy ustalaniu wysokości świadczeń uwzględniana jest także przewidywana długość życia osób pobierających rentę emerytalną oraz koszty administracyjne Funduszu Rent Emerytalnych.
To właśnie różnice w wysokości zgromadzonego kapitału sprawiają, że jedni mieszkańcy otrzymują około 50 euro miesięcznie, podczas gdy inni pobierają ponad 100 euro lub jeszcze wyższe świadczenia. Uczestnicy drugiego filaru oszczędzają przez różny okres, osiągają różne dochody i odprowadzają składki w różnej wysokości. W efekcie zgromadzone przez nich sumy znacząco się od siebie różnią.
Wpływ na wysokość świadczenia ma również wiek osoby w chwili uzyskania renty emerytalnej oraz wybrany rodzaj świadczenia.
Wysokość świadczeń
Obecnie najniższa wypłacana renta emerytalna wynosi 9,51 euro miesięcznie. Otrzymuje ją osoba, która zgromadziła 2 216,97 euro i zdecydowała się na dziedziczną rentę emerytalną. Najwyższa obecnie wypłacana standardowa renta emerytalna wynosi 364,74 euro miesięcznie.
Średnia wysokość standardowej renty emerytalnej osiąga obecnie 78,02 euro miesięcznie.
— Osoby zainteresowane wysokością przyszłych świadczeń mogą samodzielnie sprawdzić prognozowaną wartość renty emerytalnej. W tym celu wystarczy zalogować się do osobistego konta w systemie SoDry i skorzystać z kalkulatora renty emerytalnej. Narzędzie pozwala oszacować wysokość przyszłych wypłat na podstawie zgromadzonego kapitału oraz wybranego rodzaju świadczenia — mówi Małgorzata Kozicz.
Obecnie świadczenia z tytułu rent emerytalnych pobiera około pięć tysięcy mieszkańców Litwy.
Największa grupa beneficjentów — około 69 proc. — wybrała dziedziczną standardową rentę emerytalną z gwarantowanym okresem wypłat. Standardową rentę emerytalną pobiera około 22 proc. świadczeniobiorców, natomiast odroczoną rentę emerytalną wybrało około 9 proc. osób.
— Standardowe oraz dziedziczne standardowe renty emerytalne zostaną poddane waloryzacji o 4,7 proc. Faktyczna kwota podwyżki będzie zależała od wysokości otrzymywanego świadczenia. Ponieważ renty emerytalne mają różną wartość, różny będzie także efekt waloryzacji wyrażony w euro. W przypadku jednych osób wzrost wyniesie kilka euro miesięcznie, w przypadku innych będzie wyższy. We wszystkich przypadkach zastosowana zostanie proporcjonalna podwyżka o 4,7 proc. — podkreśla rozmówczyni.
Pieniądze na podwyżki
Możliwość zwiększania wysokości świadczeń wynika z działalności inwestycyjnej Funduszu Rent Emerytalnych. Fundusz inwestuje powierzone mu środki zgodnie z zasadą dywersyfikacji. Kapitał jest dzielony pomiędzy kilka różnych portfeli inwestycyjnych, z których każdy pełni odmienną funkcję. Celem takiego modelu jest zachowanie równowagi pomiędzy bezpieczeństwem, płynnością finansową oraz długoterminowym wzrostem wartości inwestycji.
Część środków lokowana jest w bardzo bezpieczne i płynne instrumenty finansowe, takie jak lokaty bankowe oraz krótkoterminowe obligacje. Ten portfel ma zagwarantować, że fundusz będzie w każdej chwili dysponował wystarczającymi środkami na wypłatę rent emerytalnych w najbliższych miesiącach. Stanowi on finansową rezerwę służącą realizacji bieżących zobowiązań.
Kolejna część środków inwestowana jest w długoterminowe obligacje państw, przedsiębiorstw państwowych oraz instytucji finansowych posiadających wysokie ratingi kredytowe. Zadaniem tego portfela jest zapewnienie stabilnych dochodów i bezpieczeństwa w dłuższej perspektywie. Dzięki temu fundusz może zagwarantować dostępność środków na wypłatę rent emerytalnych także w odległej przyszłości.
Trzecia część kapitału inwestowana jest w akcje. Portfel ten ukierunkowany jest na długoterminowy wzrost oraz osiąganie wyższych stóp zwrotu. Inwestycje realizowane są na światowych rynkach, w różnych regionach i sektorach gospodarki, tak aby ograniczyć koncentrację ryzyka w jednym państwie lub jednej klasie aktywów. Chociaż ceny akcji mogą podlegać krótkoterminowym wahaniom, w długim okresie dają one możliwość osiągania wyższych zysków. To właśnie te zyski tworzą podstawę do zwiększania wysokości rent emerytalnych.
Jak zysk funduszu trafia do emerytów
— Zysk wypracowany przez fundusz jest rozdzielany pomiędzy świadczeniobiorców proporcjonalnie do wysokości jednorazowej składki wpłaconej przy wykupieniu renty emerytalnej oraz z uwzględnieniem okresu, przez jaki renta była wypłacana w danym roku sprawozdawczym. Oznacza to, że im większa kwota została przekazana do Funduszu Rent Emerytalnych przy zakupie renty, tym większa część wypracowanego zysku przypada konkretnej osobie — wyjaśnia nam rzeczniczka prasowa SoDry.
Przypadająca świadczeniobiorcy część zysku nie jest wypłacana jako jednorazowa premia. Zamiast tego za te środki wykupywana jest dodatkowa renta emerytalna tego samego rodzaju. W rezultacie miesięczne świadczenie wzrasta, a podwyżka pozostaje na stałe przez całe pozostałe życie beneficjenta.
Wypłaty do końca życia
Najważniejszym przesłaniem dla uczestników drugiego filaru pozostaje fakt, że renta emerytalna jest jednym z głównych celów długoterminowego oszczędzania. Drugi filar nie służy wyłącznie gromadzeniu kapitału, lecz przede wszystkim zapewnieniu dodatkowych dochodów na starość.
— Osoba, która wykupi rentę emerytalną, otrzymuje gwarancję dożywotnich wypłat. Istotne jest również to, że świadczenie nigdy nie wygasa. Nawet jeśli emeryt, który w chwili wykupienia renty posiadał na przykład 20 tysięcy euro oszczędności, z czasem otrzyma już w wypłatach całą tę kwotę, świadczenie nadal będzie wypłacane. Fundusz Rent Emerytalnych przejmuje ryzyko długowieczności i gwarantuje wypłaty przez całe życie świadczeniobiorcy — podkreśla Małgorzata Kozicz.
Jednocześnie renty emerytalne mogą być z czasem podwyższane, jednak ich wysokość nie może zostać obniżona. To jedna z najważniejszych gwarancji systemu, zapewniająca uczestnikom drugiego filaru stabilność i bezpieczeństwo finansowe na emeryturze.
