Olbrycht Górecki (ok. 1621–1684), kalwiński szlachcic Rzeczypospolitej Obojga Narodów związany z dworem Bogusława Radziwiłła, jest wynalazcą strun z metalowym oplotem — wynika z badań dr Emily Peppers prowadzonych na Uniwersytecie Warszawskim. Jej odkrycie rozwiązuje zagadkę, która od XVII wieku nie dawała spokoju muzykologom i historykom.
Struny z metalowym oplotem wykorzystują dziś praktycznie wszystkie instrumenty strunowe — gitary, skrzypce, fortepiany. Lżejsza struna owinięta metalowym drutem zyskuje gęstość, zachowując elastyczność. Wcześniej, by uzyskać niski ton, do budowy jednej struny basowej potrzeba było jelit nawet 60 owiec. Do tego takie struny miały głuchy dźwięk i szybko się rozstrajały.
Przełom nastąpił, gdy Górecki — poliglota i polimata — trafił do Oksfordu, gdzie działała Respublica Literaria, sieć ówczesnych intelektualistów skupionych wokół takich postaci jak chemik Robert Boyle. „Połączył światy mody i muzyki. Przeniósł technikę hafciarską na grunt muzyczny, owijając srebrem jelitową strunę lutni” — powiedziała dr Peppers.
Ślad po nazwisku „Goretsky” badaczka odnalazła w zapiskach Samuela Hartliba z 1659 roku. Tożsamość ukryła się w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie — w listach pisanych po polsku z Oksfordu do księcia Radziwiłła. „To był mój moment eureka!” — wspomniała dr Peppers.
Monografia o Góreckim ukaże się nakładem wydawnictwa Brill pod koniec roku. Wystawa o jego wynalazku jest czynna w starej Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego do 6 sierpnia.
