Nadchodzi wiosna, płoną trawy

Wiosna to pora roku, kiedy rozpoczyna się proceder wypalania traw. Pomimo negatywnego wpływu na środowisko, stworzenia realnego zagrożenia dla życia i ustawy o ochronie przyrody, wypalanie traw na łąkach jest wciąż realnym problemem.

Płonie trawa.
| Fot. Marian Paluszkiewicz

Negatywny wpływ na środowisko

— Wypalanie trawy może nie tylko pozbawić nas domu, a nawet życia, ale też zanieczyszcza nasze środowisko, negatywnie wpływa na nasze zdrowie. Ogień niszczy nie tylko suchą trawę, ale też miejsca lęgowe ptaków i gniazda już zasiedlone. Giną też zwierzęta, które nie zdążą uciec przed ogniem. Nie wspomnę już o owadach, które użyźniają ziemię. Paląc łąki, palimy też i drzewa, które znajdują się na niej. To bardzo negatywnie wpływa na przyrodę — powiedział „Kurierowi Wileńskiemu” Selemonas Paltanavičius, znany przyrodnik.

Negatywny wpływ na zdrowie

Jak mówi przyrodnik, podczas wypalania powstaje dym, którego głównymi składnikami są toksyczne węglowodory z benzo(a)pirenem, który powoduje raka, upośledza płodność, uszkadza wątrobę, nadnercza, układ odpornościowy i krwionośny. 

Mimo że na Litwie zabronione jest wypalanie nieskoszonej i niezebranej suchej trawy, trzciny i ścierniska, każdej wiosny wypala się duże obszary zeszłorocznej trawy. Większość z tych pożarów występuje w okręgach wileńskim i kowieńskim.

30 pożarów dziennie

W ubiegłym tygodniu strażacy gasili ponad 30 takich pożarów dziennie w całym kraju. Od początku marca ugaszono ponad 300 pożarów. Spaliło się około 250 ha otwartych terenów.

Strażacy przypominają, że szybko rozprzestrzeniające się pożary traw mogą co roku zniszczyć dziesiątki domów, a niekiedy pozbawić życia ludzi. Według danych Departamentu Straży Pożarnej i Ratownictwa, średnia liczba pożarów na terenach otwartych w marcu w okresie ostatnich 5 lat wynosi 515.

Czytaj więcej: Płoną trawy – strażacy apelują o rozsądek!

Grzywna od 30 do 300 euro

Państwowa Straż Pożarna przeprowadza naloty kontrole ostrzegające, że wypalanie traw podlega odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 286 Kodeksu wykroczeń administracyjnych. Spalanie suchej trawy, trzciny, opadłych liści drzew, słomy, odpadów rolniczych i ogrodniczych z naruszeniem wymogów ochrony środowiska podlega karze grzywny w wysokości od 30 do 230 euro, a w przypadku kierowników osób prawnych lub innych osób odpowiedzialnych karze grzywny w wysokości od 60 do 300 euro.

Ponadto wypalanie ściernisk, nieskoszonej i niezagrabionej trawy, trzciny, zbóż i innych płodów rolnych podlega karze grzywny w wysokości od 50 do 300 euro oraz karze grzywny od 120 do 350 euro dla dyrektorów osób prawnych lub innych osób odpowiedzialnych.

Odszkodowania za szkody wyrządzone środowisku

Osoby naruszające przepisy mogą być również zobowiązane do zapłaty odszkodowania za szkody wyrządzone środowisku, które jest oceniane przez organy ochrony środowiska.

Wymagania środowiskowe dotyczące spalania na wolnym powietrzu

Zabrania się wypalania ściernisk, nieskoszonej i niezbieranej trawy, trzciny, zbóż i innych płodów rolnych a także nieskoszonych i niezbieranych roślin drzewiastych.

Wypalanie suchych traw, trzciny, opadłych liści, słomy, resztek rolnych, ogrodniczych i pożniwnych, zebranych (zgrabionych) w stosy, jest zabronione w dni sprzyjające powstawaniu pożarów lasu, tj. w IV-V klasie zagrożenia pożarowego lasu.

Wypalanie w stosach suchych traw, trzciny, opadłych liści, słomy, pozostałości rolniczych, ogrodniczych i uprawnych jest zabronione w lasach, na torfowiskach, trzęsawiskach, torfowiskach oraz na obszarach w promieniu 50 metrów od lasu, torfowiska, trzęsawiska lub torfowiska, a także w miastach i wsiach.

Suchą trawę, trzcinę, opadłe liście, słomę, pozostałości rolnicze, ogrodnicze i roślinne można spalać na wolnym powietrzu w stosach tylko wtedy, gdy są one zbierane (grabione) i nie mogą być kompostowane (lub kompostowanie może prowadzić do rozprzestrzeniania się szkodników roślin) lub wykorzystywane w inny sposób, w odległości mniejszej niż 30 metrów od budynków. Palenie musi być przez cały czas monitorowane, a po jego zakończeniu należy ugasić tlący się ogień, polewając go wodą, piaskiem itp.

Czytaj więcej: Dlaczego nie powinno się wypalać trawy?

Apel strażaków

Strażacy apelują do wszystkich mieszkańców, aby z najwyższą odpowiedzialnością obchodzili się z ogniem na terenach otwartych, nie wypalali nieskoszonej zeszłorocznej trawy, a w przypadku jej zauważenia natychmiast zgłaszali wypalanie traw pod numer alarmowy 112.

Można również próbować ugasić wypalanie traw na niewielkiej powierzchni, drapiąc je gałęziami i pocierając stopami. Do gaszenia można również użyć wody lub piasku. Rozprzestrzenianie się ognia jest zatrzymywane przez przekopanie lub zaoranie obszaru objętego pożarem.