Więcej

    Kolejne „Kamienie pamięci” pojawiły się na wileńskim bruku

    Czytaj również...

    Dzięki inicjatywie Litewskiego Towarzystwa Historyków Sztuki w Wilnie odsłonięto kolejne „Kamienie pamięci”, upamiętniające wileńskich artystów malarzy pochodzenia żydowskiego.

    Ul. Niemiecka 14 w Wilnie.
    Przy ul. Niemieckiej 14 wmurowany jest „Kamień pamięci” upamiętniający Fanię Lewando i jej męża Łazarza, przed wojną w pobliżu tego miejsca czynna była restauracja, którą prowadzili
    | Fot. Marian Paluszkiewicz

    „Kamienie pamięci” (niem. Stolpersteine) dedykowane są pięciu artystom malarzom żyjącym w przedwojennym Wilnie. Zostały osadzone w bruku w pobliżu ostatniego miejsca zamieszkania artystów, przy domach, w których mieszkali przed wywiezieniem do getta. W ten sposób uwieczniono pamięć: Lizy Daiches (1914–1944), Benciona Michtoma (1909–1941), Fani (Umy) Olkienickiej-Lerer (1899–1943/44), Rachel (Róży) Suckever-Uszajewej (1904–1943) i Jakuba Szera (1890–1944).

    — Odsłonięcie „Kamieni pamięci” w celu uwiecznienia ofiar nazizmu jest międzynarodowym projektem, przed prawie 30 laty zainicjowanym przez niemieckiego rzeźbiarza, Güntera Demniga. W kilkunastu krajach Europy i Argentynie odsłonięto ponad 75 tys. tego typu upamiętnień. Stanowią one największy na świecie memoriał ofiar Holokaustu. Przywracają pamięć ludzi wywiezionych do obozów koncentracyjnych, zamordowanych w miejscach masowych kaźni, torturowanych w więzieniach. Postacie te symbolicznie wracają do miast i miasteczek, w których żyli, uczyli się, pracowali — komentuje dla „Kuriera Wileńskiego” Rūta Miškinytė, pracownica Muzeum Wilna.

    Czytaj więcej: Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu

    „Kamienie pamięci” to betonowe kostki z mosiężną tabliczką z brązu, z wyrytym na niej nazwiskiem upamiętnionej osoby, datami narodzin i śmierci oraz krótką informacją o losie, jaki daną osobę spotkał.

    Pierwszy „Kamień pamięci” pojawił się w Niemczech, w Kolonii, w 1992 r. Upamiętnia deportację Romów do obozu koncentracyjnego Auschwitz. Znajdują się one na terenie ponad 20 krajów, w tym Niemiec, a także Austrii, Belgii, Czech, Węgier, Włoch, Polski, Norwegii, Ukrainy, Holandii. W samym Berlinie jest ich 6 tys., w Hamburgu 5 tys., w Kolonii 2 tys. W Polsce zainstalowano ponad 30 kamieni, m.in. w Oświęcimiu.

    W Wilnie dotychczas było osiem „Kamieni pamięci”, jednak żaden z nich nie upamiętniał przedstawiciela środowiska artystycznego. Osoby, którym dedykowane są nowo wmurowane „Kamienie pamięci”, zostawiły znaczący ślad w kulturalnym i artystycznym świecie przedwojennego Wilna. Pokryte brązem kostki zostały wmurowane przy ul. J. Basanavičiaus 16, 19, ul. św. Stefana 17, na skrzyżowaniu ulic Sniego i Gudų oraz przy ul. Pelesos 47.

    Czytaj więcej: Żydzi na Litwie: Ponad 600 lat historii

    W międzywojennym Wilnie mieszkało blisko 80 tys. Żydów, którzy stanowili prawie 1/3 wszystkich mieszkańców. 22 czerwca 1941 r. armia niemiecka wkroczyła na Litwę. Między ulicami Szklaną, Żydowską, Niemiecką i Antokolskiego Niemcy zorganizowali getto, w którym zamknięto około 12 tys. ludzi. Istniało ono do października 1941 r. Wszyscy jego więźniowie zostali wymordowani w podwileńskiej miejscowości Ponary. Na początku września 1941 r. utworzono „duże getto”. Znajdowało się ono między ulicami Karmelitańską, Niemiecką, Lidzką i Zawalną. Umieszczono tam około 29 tys. Żydów. W dużym getcie działały dwie szkoły, biblioteka, szpital i teatr. Życie toczyło się w cieniu regularnych wywózek do Ponar. Szacuje się, że w lasach ponarskich zamordowano ponad 70 tys. Żydów z Wilna i pobliskich miejscowości.


    Więcej od autora

    Spotkali się absolwenci legendarnej ,,Piątki”

    W niedzielę, 26 czerwca spotkali się absolwenci legendarnej „Piątki”. Od pierwszego spotkania w 2008 r., na które przybyło ponad 100 osób z różnych zakątków Wileńszczyzny oraz z Polski, Hiszpanii, Anglii, Stanów, minęło 15 lat. Spora grupa dawnych koleżanek i kolegów...

    Tydzień poświęcony opiece nad dziećmi

    W pierwszą niedzielę lipca na Litwie obchodzony jest Dzień Opiekuna. W ramach obchodów odbędzie się szereg wydarzeń skierowanych do dorastających bez rodziców dzieci oraz obecnych i przyszłych opiekunów. Zaplanowane są spotkania, wykłady i piknik. Wydarzenia będą odbywały się przez...

    Wileńskie ślady polskich romantyków: Józef Strumiłło. Upiększał miasto kwiatami

    Pierwszym miejscem, które zdobiły rośliny Józefa Strumiłły, były kwitnące ogrody na przedmieściach Wilna. Dziś przypominają o tym tylko nazwy ulic – Sadowa i Kwiatowa – przebiegających w okolicach dworca. Gdy Adam Mickiewicz przygotowywał do druku „Ballady i romanse”, Józef Strumiłło...

    Szczepionka na Omikron już jesienią

    Na Litwie odnotowuje się niewysoki wzrost zakażeń koronawirusem. 20 czerwca odnotowano 262 nowe przypadki. Dominuje obecnie wariant Omikron. Eksperci spodziewają się ponownego znacznego obciążenia systemu opieki zdrowotnej w okresie jesienno-zimowym. Minister ochrony zdrowia, Arūnas Dulkys, oczekuje, że szczepionka przeciwko Covid-19...