Balony i lampiony trafiają do środowiska
Urodziny, powitania noworodków, zakończenia roku szkolnego czy inne uroczystości często wiążą się z wypuszczaniem w powietrze balonów i lampionów. Ekolodzy apelują jednak, by rezygnować z takich praktyk. Wypuszczane w powietrze balony i lampiony lądują później na terenach naturalnych i miejskich. Najczęściej nie są zbierane, przez co zanieczyszczają ziemię oraz wodę. Szczególnie niebezpieczne są dla dzikich zwierząt.
W miejscach, gdzie występuje wiele ptaków wodnych, resztki balonów można znaleźć na brzegach lub na powierzchni wody. Ptaki mogą zaplątać się w paski i wstążki, co prowadzi do zranień, utrudnia lot oraz żerowanie. Wyczerpane zwierzęta mogą w takich sytuacjach zginąć.
Podobne zagrożenie dotyczy ryb i fok. Zwierzęta morskie zaplątane w odpady po dekoracjach nie mogą się poruszać ani dotrzeć do powierzchni wody. Dzikie zwierzęta mogą też połykać resztki balonów, zaplątywać się w metalowe stelaże spalonych lampionów lub ranić się o ostre elementy.
Lampiony stanowią również ryzyko pożaru. Ekolodzy ostrzegają, że płonący element może spaść na wyschniętą łąkę, do lasu, na pole albo dach budynku.
Mikroplastik i „biodegradowalne” deklaracje
Balony najczęściej produkowane są z lateksu lub folii. Foliowe powstają z plastikowych arkuszy nylonu z metalową powłoką i nie ulegają biodegradacji. Z czasem rozpadają się na mikroplastik.
Mikroplastik to cząsteczki plastiku o wielkości od 0,1 µm do 5 mm. Około 60—80 proc. śmieci morskich stanowi plastik. Cząsteczki mikroplastiku trafiają do łańcucha pokarmowego, m.in. przez organizmy wodne, a ostatecznie również do organizmu człowieka — wraz z jedzeniem, wodą i powietrzem.
Ekolodzy zwracają uwagę, że oznaczenie balonu jako „biodegradowalny” nie zawsze oznacza, że produkt szybko i bezpiecznie rozłoży się w środowisku. Pigmenty, plastyfikatory i stabilizatory stosowane w produkcji mogą spowalniać rozkład oraz negatywnie wpływać na glebę, wodę i organizmy żywe.
W 2021 r. w Unii Europejskiej wszedł w życie zakaz wprowadzania do obrotu niektórych wyrobów z tworzyw sztucznych. Na liście znalazły się także plastikowe patyczki mocowane do balonów.
Czym zastąpić balony i lampiony
Zamiast jednorazowych dekoracji ekolodzy zalecają wybór ozdób wielokrotnego użytku.
Mogą to być:
- dekoracje tekstylne, m.in. obrusy, serwetki i zasłony;
- dekoracje drewniane, np. wizytówki, figurki i tabliczki;
- dekoracje metalowe, m.in. świeczniki, pojemniki na sztućce i lampiony;
- dekoracje papierowe z grubszego papieru, np. girlandy i zaproszenia.
Jeśli nie uda się znaleźć alternatywy dla balonów i lampionów, zużyte dekoracje należy zebrać i wyrzucić do przeznaczonych do tego pojemników.
