Wcześniej informowaliśmy o początku prac konserwatorskich w kościele w Powiewiórce. To świątynia, w której ochrzczony był marszałek Józef Piłsudski, jest zatem to miejsce ważne dla Polaków na Litwie jak i dziedzictwa kultury polskiej. Prace trwają już trzy lata i wchodzą w kolejny etap.
Remont drewnianej dzwonnicy
Latem bieżącego roku udało się przeprowadzić kapitalny remont drewnianej dzwonnicy, która groziła zawaleniem. Wymieniony został gont na dachu oraz drewniane elementy konstrukcji. Koszty prac pokrył Samorząd Rejonu Święciańskiego (10 tys. euro) i firma Intersurgical (5 tys. euro).
Remont kamiennego ogrodzenia
Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą Polonika sfinansował natomiast remont kamiennego ogrodzenia, które znajdowało się w stanie awaryjnym i stanowiło zagrożenie dla osób odwiedzających kościół i przechodniów. Instytut Polonika przekazał na ten cel 90 tys. złotych. Prace remontowe wykonywała spółka Vilniaus restauratoriai, a nadzorował ich wykonanie dyrektor Sakalas Matuiza.
Kościół św. Kazimierza na litewskiej liście dziedzictwa kulturowego
Znajdujący się w Powiewiórce (dawniej należącej do majątku Sorokpol) na Litwie drewniany kościół św. Kazimierza jest wpisany wraz z dzwonnicą na litewską listę dziedzictwa kulturowego. Obiekt powstał prawie 300 lat temu. Jego budowę ufundował w 1750 r. ówczesny właściciel dóbr Michał Soroka. W grudniu 1867 r. w kościele tym został ochrzczony Józef Piłsudski. Użyta wówczas chrzcielnica, przetrwała do dziś, podobnie jak księga parafialna z wpisem tego wydarzenia sporządzonym w języku rosyjskim.
Czytaj więcej: Zułów i Powiewiórka w kolejną rocznicę urodzin Marszałka
Prace konserwatorskie przy schodach
Prace remontowe w Powiewiórece trwają od 2020 r., gdy Instytut Polonika sfinansował prace konserwatorskie przy schodach do wejścia głównego kościoła parafialnego pw. św. Kazimierza.
Kamienno-ceglane schody znajdują się przed centralnie umieszczonym wejściem w północnej elewacji świątyni, które jest osłonięte dwuspadowym daszkiem wspartym na czterech okrągłych kolumnach. Schody były w stanie praktycznie całkowitej dezintegracji spoin łączących wszystkie części składowe. Dlatego też konieczne było przeprowadzenie daleko posuniętych prac ratunkowych, które objęły konserwację i niewielką wymianę zabytkowej substancji.
Finansowane przez Instytut Polonika prace konserwatorskie zrealizowano na podstawie projektu przygotowanego przez Fundację Ochrony Wspólnego Dziedzictwa Kulturowego Terpa oraz architekta Gintautasa Pamerneckisa i zatwierdzonego przez Wileński Oddział Departamentu Dziedzictwa Kultury przy Ministerstwie Kultury Litwy.
Doświadczeni górale remontowali dach
W 2021 r. przeprowadzone zostały kolejne pilne prace, czyli remont nieszczelnego dachu — stare pokrycie zastąpił nowy „darty” gont świerkowy. Na zlecenie Instytutu Polonika remont zrealizowała firma ROB-GONT — Robert Bielak ze wsi Ciche na Podhalu.
Doświadczeni górale z tej ekipy budowali dachy na wielu znaczących świątyniach drewnianych w Polsce i za granicą. Na Litwie pracowali pod ścisłym nadzorem Jerzego Szałygina, rzeczoznawcy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków. Prace finansował Instytut Polonika i Samorząd Rejonu Święciańskiego.
W planach wymiana okien i odnowienie witraży
Dzięki zaangażowaniu sponsorów udało się zamknąć etap prac, których wykonanie było konieczne, by zapewnić bezpieczeństwo osób odwiedzających kościół, jak również — zabezpieczyć zabytek. Tegoroczne remonty nie wyczerpują jednak potrzeb kościoła.
Wśród prac, które należy jeszcze wykonać wymienić można choćby remont elewacji, odnowienie ołtarzy oraz sprzętów liturgicznych. Do prac szczególnie pilnych należy natomiast wymiana okien i odnowienie niewielkich witraży.
Parafia św. Kazimierza w Powiewiórce