Zmiana sezonowa i obowiązujące przepisy
Zgodnie z przepisami ruchu drogowego od 1 kwietnia dopuszczone jest użytkowanie opon letnich. Jednocześnie od 10 kwietnia obowiązuje zakaz jazdy na oponach z kolcami. Coroczna wymiana ogumienia oznacza jednak wzrost liczby odpadów, które — jak wskazują urzędnicy Departamentu Ochrony Środowiska — wciąż zbyt często trafiają do lasów i na nielegalne wysypiska.
Na interaktywnej mapie „Tvarkau Lietuvą”, służącej do zgłaszania odpadów porzuconych w środowisku, opony należą do najczęściej odnotowywanych problemów. Zgłoszenia dotyczą zarówno pojedynczych egzemplarzy pozostawionych na obrzeżach terenów zielonych, jak i nielegalnych składowisk liczących od kilkudziesięciu do kilkuset ton odpadów.
Gdzie oddać legalnie?
Najprostszym rozwiązaniem dla kierowców jest pozostawienie zużytych opon w warsztacie samochodowym podczas ich wymiany. Zgodnie z obowiązującymi zasadami można bezpłatnie oddać tyle opon, ile jest wymienianych.
System utylizacji opiera się na odpowiedzialności producentów i importerów. Koszt zagospodarowania opon jest już wliczony w ich cenę, dlatego sprzedawca ma obowiązek poinformować o tym kupującego. W praktyce oznacza to możliwość oddania zużytych opon w punkcie sprzedaży — w liczbie odpowiadającej zakupionym.
Mieszkańcy mogą również przekazać do pięciu opon rocznie bezpłatnie w punktach zbiórki odpadów wielkogabarytowych właściwych dla miejsca zamieszkania. Przekroczenie tego limitu wiąże się z dodatkowymi opłatami, których wysokość zależy od lokalnych regulacji.
Punkty zbiórki odpadów wielkogabarytowych przyjmują nie tylko opony, ale także inne odpady związane z eksploatacją pojazdów, w tym olej, filtry, płyny chłodzące czy akumulatory. Informacje o lokalizacji i godzinach otwarcia dostępne są na stronach samorządów oraz na portalu www.atliekos.lt.
Odpady samochodowe można również przekazywać firmom zajmującym się gospodarką odpadami w nieograniczonych ilościach, jednak usługi te są zazwyczaj płatne. Jednocześnie warsztaty samochodowe mają obowiązek przekazywać powstałe odpady uprawnionym podmiotom i nie mogą zwracać ich właścicielom pojazdów, z wyjątkiem części nadających się do ponownego użycia.
Szczególne zasady dotyczą opon z pojazdów wielkogabarytowych, takich jak traktory, kombajny czy autobusy. W ich przypadku również obowiązuje konieczność przekazania odpadów do uprawnionych podmiotów.
Rolnicy mogą oddać zużyte opony sprzedawcy lub importerowi, od którego zostały zakupione — bez dodatkowych opłat. Przedsiębiorstwa natomiast są zobowiązane do zagospodarowania takich odpadów zgodnie z przepisami.
W sytuacji, gdy właściciel nieruchomości znajdzie na swojej działce porzucone opony wielkogabarytowe, powinien skontaktować się z samorządem lub firmą zajmującą się gospodarką odpadami. Niektóre punkty zbiórki przyjmują takie odpady odpłatnie.
Surowsze kary za porzucanie opon
Przepisy przewidują dotkliwe sankcje za nielegalne wyrzucanie opon. Zgodnie z kodeksem wykroczeń administracyjnych grzywny wynoszą od 200 do 500 euro za każdą oponę, jednak łączna kara nie może przekroczyć 6 tys. euro. To znaczące zaostrzenie w porównaniu z wcześniejszymi regulacjami, które przewidywały kary od 30 do 4 300 euro.
Dodatkowo w przypadku spalania opon nakładane są nie tylko grzywny, ale także obliczane są szkody wyrządzone środowisku. Urzędnicy podkreślają, że właściwa utylizacja ogumienia pozostaje kluczowa dla ograniczenia zanieczyszczenia i ochrony przyrody.
