We środę 12 lipca nad Litwą będzie zaćmienie Słońca. Jednak koronę słoneczną będzie można zobaczyć tylko nad Hiszpanią.
Zaćmienie podczas zachodu Słońca
Jak wyjaśnia Vidas Dobrovolskas, naukowiec z Instytutu Fizyki Teoretycznej i Astronomii Uniwersytetu Wileńskiego, zjawisko będzie widoczne późnym popołudniem. Na Litwie nie będzie jednak można zobaczyć jego końcowej fazy, ponieważ Słońce wcześniej schowa się za horyzontem. Księżyc zasłoni 85 proc. tarczy słonecznej.
„Będąc na Litwie, będziemy mogli zobaczyć częściowe zaćmienie Słońca. Nastąpi ono późnym popołudniem, gdy Słońce będzie zachodziło, więc nie uda się obejrzeć całego zaćmienia do końca, ponieważ Słońce zniknie za horyzontem. (…) Całkowite zaćmienie, jeśli chodzi o Europę kontynentalną, będzie widoczne tylko w Hiszpanii, (…) to znaczy wtedy, gdy Księżyc całkowicie zasłoni Słońce i będzie można zobaczyć koronę słoneczną” — powiedział Vidas Dobrovolskas.
Całkowite zaćmienia Słońca występują co dwa lata, jednak tegoroczne będzie pierwszym od ponad 27 lat widocznym z kontynentalnej Europy. Ostatnie takie zjawisko można było tam obserwować latem 1999 r.
Po zaćmieniu — Perseidy
Na tym astronomiczne atrakcje się nie skończą. Tej samej nocy, już po zaćmieniu, przypadnie szczyt aktywności roju meteorów Perseidów. Warunkiem udanych obserwacji będzie bezchmurne niebo.
„Jeśli tylko niebo będzie bezchmurne, tej nocy będzie można zobaczyć znacznie więcej spadających gwiazd niż zwykle. Szacuje się, że średnio powinno być co najmniej jedna-dwie spadające gwiazdy na minutę” — powiedział Dobrovolskas.
Podczas zaćmienia Słońce będzie znajdowało się bardzo nisko nad horyzontem. Naukowiec radzi więc wybrać możliwie wysoko położone miejsce, z którego zachodniego horyzontu nie będą zasłaniały drzewa, wzgórza ani budynki. Dobrym miejscem do obserwacji może być wybrzeże, gdzie horyzont jest płaski.
Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie wystarczą
Naukowiec szczególną uwagę zwraca na bezpieczeństwo. Bezpośrednie patrzenie na Słońce podczas częściowego zaćmienia może uszkodzić wzrok.
„Jeśli chodzi o obserwację zaćmienia częściowego, bardzo chciałbym podkreślić, że należy podjąć szczególne środki ostrożności. Słońce jest bardzo jasne i nawet jeśli jest zasłonięte w 80-90 proc., natężenie i jasność światła są bardzo duże i mogą uszkodzić wzrok” — podkreślił naukowiec.
Do obserwacji nie wystarczą zwykłe okulary przeciwsłoneczne. Potrzebne są specjalne okulary przeznaczone do obserwowania Słońca, dostępne w sklepach z artykułami astronomicznymi.
W przypadku fotografowania zaćmienia naukowiec przestrzega przed pozostawianiem telefonu przez dłuższy czas skierowanego bezpośrednio na Słońce, ponieważ może to doprowadzić do uszkodzenia urządzenia.
Kolejne zjawiska
Na następne częściowe zaćmienie Słońca mieszkańcy Litwy nie będą musieli długo czekać. Kolejne będzie można obserwować w sierpniu 2027 r. Osoby chcące zobaczyć fazę całkowitą będą jednak musiały wyjechać — będzie ona widoczna m.in. w Hiszpanii, a pas zaćmienia przesunie się bardziej na południe.
Jeszcze w tym miesiącu, wczesnym rankiem 28 sierpnia, na Litwie będzie można zaobserwować częściowe zaćmienie Księżyca. Według Vidasa Dobrovolskasa jego obserwację utrudni jednak niskie położenie Księżyca, który będzie opadał w kierunku horyzontu.
