Zmyślony cytat przypisany Zełenskiemu
W mediach społecznościowych rozpowszechniane jest nagranie, w którym Wołodymyrowi Zełenskiemu przypisuje się słowa, jakoby Litwa nie była obecnie ważna dla Ukrainy i „jest do tego przyzwyczajona”. Prezydent Ukrainy nigdy publicznie tego nie powiedział. Nagranie jest prawdziwe, jednak umieszczony na nim cytat został zmyślony. W oryginalnym przemówieniu Zełenskiego nie ma wzmianki ani o Litwie, ani o Polsce.
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski miał powiedzieć: „Stosunki z Litwą są dobre. Jednak obecnie ważniejsza jest Polska. Dlaczego? Z powodu sporów dyplomatycznych. A Litwa na razie pozostaje na drugim planie”. Z uśmiechem miał dodać: „Litwa jest do tego przyzwyczajona”. Wpis opatrzono pytaniem: „Litwini będą o tym pamiętać. Czy wybaczą?”.
Fałsz. Nagranie pochodzi z przemówienia Wołodymira Zełenskiego wygłoszonego z okazji Dnia Marynarki Wojennej Ukrainy. Litwa nie jest w nim wspominana, a cytat umieszczony na nagraniu został zmyślony.
„Ma wywołać emocjonalną reakcję”
Zdaniem Viktora Denisenki, eksperta ds. bezpieczeństwa i byłego wiceministra kultury Litwy, rozpowszechniane nagranie ma wywołać na Litwie konkretną reakcję i zwątpienie w sens dalszego wspierania Ukrainy.
– Jeżeli spojrzymy na to szerzej, Rosja obecnie nieustannie dąży do tego, aby wsparcie dla Ukrainy było coraz mniejsze, a ostatecznie zostało całkowicie przerwane. Fałszywy cytat przypisany Wołodymyrowi Zełenskiemu nie jest przypadkowym przekazem. Został on skonstruowany tak, aby dotrzeć przede wszystkim do odbiorców na Litwie i wywołać emocjonalną reakcję. Taki przekaz jest specjalnie wygenerowany i ukryty w środku materiału. Ma również konkretną funkcję – przede wszystkim ma sprawić, aby właśnie na Litwie ludzie to usłyszeli i zareagowali emocjonalnie – mówi Denisenko w rozmowie z „Kurierem Wileńskim”.
Jak twierdzi rozmówca, mechanizm jest prosty: jeśli Litwini uwierzą, że ich pomoc dla Ukrainy nie ma znaczenia lub nie jest doceniana, mogą zacząć kwestionować sens dalszego wsparcia.
– Tego rodzaju dezinformacja, rozpowszechniana przede wszystkim w mediach społecznościowych, jest skierowana właśnie do ich użytkowników. Naturalnym celem jest wywołanie określonych emocji. Wszyscy wiemy, że Litwa udziela Ukrainie dużego wsparcia. Szczególnie dotyczy to ludzi, którzy od początku wojny sami angażują się w pomoc i przekazują darowizny. Jeżeli taki przekaz pozostanie bez reakcji, może osłabiać motywację do dalszego wspierania Ukrainy. Może pojawić się bardzo naturalna reakcja: „Skoro moja pomoc nie jest ważna, to dlaczego mam pomagać i przekazywać pieniądze?”. Właśnie na takim prostym mechanizmie opiera się tego rodzaju dezinformacja – podkreśla ekspert.
Oryginalne nagranie ujawnia manipulację
„Detektorowi Kłamstwa” portalu DELFI udało się ustalić oryginalne źródło nagrania. Kilkusekundowy klip, który rozprzestrzenił się w mediach społecznościowych, pochodzi z nagrania opublikowanego 4 lipca przez samego Zełenskiego.
W swoim przemówieniu Zełenski mówi o porażce Rosji na Morzu Czarnym, operacjach w rejonie Krymu, wręczeniu chorągwi bojowych marynarzom oraz utworzeniu Akademii Marynarki Wojennej w Odessie. Nie wspomina ani Litwy, ani Polski. Autorzy wpisu wykorzystali kilka sekund nagrania, usunęli oryginalny dźwięk i przypisali Zełenskiemu zmyślone słowa.
