— „Harmony Link” to coś więcej niż połączenie elektroenergetyczne między dwoma bliskimi sąsiadami. Przyczynia się do stworzenia bezpieczniejszego, bardziej odpornego i niezawodniej funkcjonującego systemu energetycznego, a także przybliża Litwę do celu, jakim jest stanie się państwem eksportującym prąd. Połączenie zwiększy możliwości handlu energią elektryczną z Polską i pozwoli efektywniej wykorzystywać rosnącą produkcję energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych na Litwie. Dla mieszkańców i przedsiębiorstw będzie to oznaczało większą niezawodność dostaw prądu oraz lepsze warunki do uzyskania konkurencyjnych cen — mówi „Kurierowi Wileńskiemu” minister Lukas Savickas.
Uruchomienie do grudnia 2030 r.
Państwa zobowiązały się uruchomić połączenie „Harmony Link” do 31 grudnia 2030 r. Do tego czasu konieczne będzie przeprowadzenie kilku etapów prac. Rozpoczęcie budowy na Litwie planowane jest na drugi kwartał 2027 r. Połączenie ma przebiegać przez rejon wyłkowyski oraz samorządy Kalwarii i Mariampola.
— Umowa dotycząca punktu połączenia jest jednym z najważniejszych dokumentów projektu. Litgrid i PSE potwierdziły w niej wspólne zobowiązanie do realizacji inwestycji i budowy linii łączącej sieci obu państw, a także ustaliły jasne zasady testowania i połączenia systemów na granicy. Umowa określa zakres odpowiedzialności operatorów, podstawy współpracy z wykonawcami, kolejność realizacji poszczególnych etapów projektu, wymagania techniczne oraz procedury usuwania usterek w okresie gwarancyjnym. Fizyczny punkt połączenia będzie znajdował się na terytorium Polski, około 35 metrów od granicy, a PSE kupi od Litgrid odcinek linii prowadzący do tego punktu — mówi minister Savickas.
Porozumienie potwierdza wspólną odpowiedzialność Litwy i Polski za realizację połączenia i stanowi kolejny krok w kierunku stworzenia strategicznej inwestycji wzmacniającej system energetyczny całego regionu. Partnerstwo nie ogranicza się do jednego połączenia. We wspólnym oświadczeniu ministrów przewidziano rozszerzenie współpracy o projekty z zakresu energetyki odnawialnej, infrastrukturę dostaw paliw oraz inne przedsięwzięcia strategiczne, które wzmocnią bezpieczeństwo energetyczne obu państw.
Inwestycja ważna dla stosunków polsko-litewskich
— Połączenie wzmocni powiązania między systemami elektroenergetycznymi państw bałtyckich i Polski, zwiększy niezawodność dostaw oraz stworzy większe możliwości handlu energią w regionie. Połączy potencjały Polski i Litwy, zwiększy możliwości wymiany energii elektrycznej i wzmocni bezpieczeństwo systemów elektroenergetycznych państw bałtyckich — podkreśla Savickas.
Państwa uzgodniły m.in. rozwijanie mechanizmów szybkiej pomocy transgranicznej w przypadku zakłóceń w funkcjonowaniu krytycznej infrastruktury energetycznej, organizowanie wspólnych ćwiczeń, wzmacnianie ochrony fizycznej i cyberbezpieczeństwa oraz gromadzenie zapasów kluczowego wyposażenia.
Inwestycja obejmuje budowę nowych linii o napięciu 220 kV, prowadzących od stacji Ełk Bis przez stacje Norki i Wigry w Polsce do granicy z Litwą, a następnie do planowanej stacji Giże w rej. wyłkowyskim.
— „Harmony Link” ma zwiększyć możliwości przesyłu i handlu energią elektryczną, a zarazem pogłębić strategiczną współpracę Polski i Litwy. Uruchomienie połączenia zaplanowano do końca 2030 r. — podkreśla minister Savickas.
