Powszechny pobór od 2032 roku
Rada Obrony Państwa uzgodniła w czwartek 29 października wprowadzenie powszechnego poboru mężczyzn do wojska od 2032 r. O decyzji poinformował po posiedzeniu prezydent Litwy Gitanas Nausėda.
„Zdecydowaliśmy, że powszechny pobór zostanie wprowadzony od 2032 r.” — powiedział dziennikarzom prezydent.
Obecnie do litewskiego wojska powoływanych jest ponad 5 tys. młodych mężczyzn rocznie. Po wprowadzeniu powszechnego poboru liczba ta ma wzrosnąć do około 7,5 tys. Według prezydenta wynika to z sytuacji demograficznej oraz faktu, że część młodych mężczyzn nie może odbywać służby ze względów zdrowotnych.
Rok 2032 wybrano, aby zapewnić czas na przygotowanie infrastruktury, miejsc zakwaterowania oraz odpowiedniej liczby instruktorów. Konieczne będzie również pogodzenie szkolenia poborowych z regularnym odświeżaniem umiejętności żołnierzy rezerwy.
Nawet 120 mln euro na przygotowania
Według Gitanasa Nausėdy przejście na powszechny pobór może kosztować 100-120 mln euro. Środki zostaną przeznaczone między innymi na zakwaterowanie żołnierzy, przygotowanie instruktorów oraz uzbrojenie.
Początkowo wojsko będzie korzystać z kontenerowych kwater, jednak docelowo planowane jest stworzenie stałych miejsc zakwaterowania, zapewniających poborowym bardziej komfortowe warunki.
Rada Obrony Państwa uzgodniła także rozszerzenie dostępnych form służby wojskowej. Poborowi mogliby szkolić się między innymi jako operatorzy dronów, wspierać Państwową Służbę Ochrony Granic (VSAT) lub strażaków-ratowników.
Dowódca wojska Raimundas Vaikšnoras poinformował, że w poszukiwaniu nowych rozwiązań współpracuje również z sektorem prywatnym, w tym z Tomasem Godliauskasem, byłym wiceministrem ochrony kraju i prezesem stowarzyszenia „Powszechna obrona” („Visuotinė gynyba”). Rozważane są między innymi formy służby związane z cyberbezpieczeństwem, które nie wymagałyby dużych inwestycji w infrastrukturę.
Pobór kobiet na razie pozostaje dobrowolny
Uzgodnione zmiany nie przewidują obowiązkowego poboru kobiet. Dziewczęta nadal będą mogły zgłaszać się do wojska dobrowolnie. Władze nie wykluczają jednak ponownego rozpatrzenia tej kwestii w przyszłości.
Według Raimundasa Vaikšnorasa badanie przeprowadzone latem wykazało, że społeczeństwo nie jest jeszcze gotowe na obowiązkowy pobór kobiet.
„W żadnym wypadku nikt nie jest przeciwny poborowi kobiet do litewskiego wojska, jednak dysponując obecnie wystarczającą liczbą obywateli Litwy płci męskiej, rozstrzygamy tę kwestię konsekwentnie, pobierając wyłącznie mężczyzn, ale ze względu na sytuację demograficzną, bez wątpienia, prawdopodobnie w pewnym momencie będziemy musieli powrócić do tej kwestii i prawdopodobnie ponownie ją rozważyć” — stwierdził Vaikšnoras.
Litwa chce zwiększyć liczbę rezerwistów
Wprowadzenie powszechnego poboru ma również przyczynić się do znacznego zwiększenia liczby przeszkolonych rezerwistów. Zgodnie z przedstawionymi założeniami w 2040 r. ich liczba powinna wzrosnąć do 74 tys. Obecnie Litwa dysponuje ponad 40 tys. żołnierzy rezerwy czynnej.
Częściowy pobór do służby wojskowej przywrócono na Litwie w 2015 r. w odpowiedzi na rosnące zagrożenia bezpieczeństwa po aneksji Krymu przez Rosję. Planowane zmiany mają stanowić kolejny etap wzmacniania zdolności obronnych państwa.
