„Najważniejszym celem jest to, aby sytuacja finansowa danej osoby nie stała się przyczyną, dla której nie może ona uczestniczyć w modernizacji. W przypadku mieszkańców znajdujących się w trudnej sytuacji zmniejsza się część inwestycji pokrywana z ich własnych środków, a po modernizacji budynku zmniejsza się zapotrzebowanie na energię i koszty ogrzewania” — twierdzi Jūratė Lepardinienė, zastępczyni dyrektora ds. rozwoju programów w Agencji Zarządzania Projektami Środowiskowymi (APVA).
Na podstawie jakich kryteriów będzie zróżnicowane wsparcie?
Jedną z najważniejszych cech nowego modelu finansowania jest to, że — mimo iż blok wielomieszkaniowy będzie modernizowany w ramach jednego projektu — wysokość wsparcia będzie powiązana również ze statusem właściciela konkretnego mieszkania. W przypadku gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji będzie ona zależała od sposobu ogrzewania budynku.
W przypadku gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji, mieszkających w blokach ogrzewanych paliwami kopalnymi, pokryte zostanie 80 proc. kosztów środków zwiększających efektywność energetyczną. Taka sama intensywność wsparcia będzie miała zastosowanie również w przypadku, gdy ciepło dostarczane w ramach systemu centralnego jest wytwarzane w kotłowni opalanej paliwami kopalnymi o mocy mniejszej niż 20 MW, która nie posiada technologicznych możliwości wykorzystania paliw niekopalnych. W blokach wielomieszkaniowych ogrzewanych paliwami niekopalnymi wsparcie wyniesie 50 proc.
W obu przypadkach pokryte zostanie również 100 proc. kosztów pomocy technicznej ponoszonych przez gospodarstwa domowe znajdujące się w trudnej sytuacji.
W przypadku pozostałych mieszkańców tego samego bloku wysokość wsparcia będzie zależała od samorządu, w którym znajduje się budynek. Zgodnie z wskaźnikiem wsparcia samorządów na renowację (lit. Savivaldybių paramos renovacijai indeksą, SPRI) samorządy podzielono na trzy grupy, dla których przewidziano podstawowe wsparcie w wysokości 15, 20 lub 25 proc. W przypadku wyboru dodatkowo wspieranych rozwiązań w zakresie renowacji bloków wielomieszkaniowych — modernizacji węzła cieplnego oraz wewnętrznych systemów ogrzewania i ciepłej wody, zastosowania wytycznych dotyczących jakości architektonicznej zatwierdzonych przez samorządy lub renowacji panelowej z wykorzystaniem elementów prefabrykowanych — wsparcie może wzrosnąć do 40 proc.
„W ten sposób w tym samym budynku dla poszczególnych mieszkańców mogą obowiązywać różne poziomy wsparcia i źródła finansowania, jednak sam projekt modernizacji pozostanie wspólny dla całego bloku wielomieszkaniowego. Decyzję o renowacji budynku, tak jak obecnie, podejmą właściciele mieszkań i innych lokali, a wniosek do APVA złoży administrator projektu” — wyjaśnia J. Lepardinienė.
O ile zmniejszyłaby się część inwestycji przypadająca na mieszkańca?
Aby lepiej wyjaśnić, co w praktyce oznacza większe dofinansowanie, J. Lepardinienė podaje orientacyjny przykład: „Gdyby kwota wydatków na środki zwiększające efektywność energetyczną, kwalifikujące się do dofinansowania, przypadająca na mieszkanie o powierzchni 50 m², wynosiła około 7 191 euro, w bloku wielomieszkaniowym ogrzewanym paliwem kopalnym, przy zastosowaniu 80-procentowego dofinansowania, udział mieszkańca w inwestycji wyniósłby około 1 438 euro. W bloku ogrzewanym paliwem niekopalnym, gdzie dofinansowanie wyniosłoby 50 proc., udział ten wyniósłby około 3 596 euro. Konkretna kwota będzie zależała od powierzchni mieszkania, wybranych środków modernizacyjnych oraz kosztów kwalifikujących się do dofinansowania”.
Jak będzie sprawdzane uprawnienie do uzyskania wyższej dotacji?
Aby gospodarstwa domowe znajdujące się w trudnej sytuacji mogły jak najłatwiej skorzystać z wyższej dotacji, nie będzie konieczne gromadzenie dodatkowych dokumentów potwierdzających uprawnienie do rekompensaty kosztów ogrzewania mieszkania. Niezbędne informacje zostaną zweryfikowane przez specjalistów APVA w systemie informacyjnym pomocy społecznej dla rodzin.
Weryfikacja zostanie przeprowadzona przed zawarciem umowy o pomoc państwową oraz ponownie po otrzymaniu wniosku o wypłatę pomocy za zrealizowane środki zwiększające efektywność energetyczną.
Jeszcze przed złożeniem wniosku mieszkańcy będą mogli sprawdzić, czy kwalifikują się do wyższego wsparcia, zwracając się do centrów konsultacyjnych APVA działających w 10 regionach Litwy. Pracujący tam specjaliści pomogą przedstawicielom gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji w ocenie korzyści płynących z renowacji budynku, rozwieją wątpliwości, w jasny i zrozumiały sposób przedstawią informacje na temat modernizacji bloków wielomieszkaniowych oraz odpowiedzą na pojawiające się pytania.
Nowy nabór wniosków planowany jest w najbliższym czasie
Na sfinansowanie prac modernizacyjnych mieszkańcy będą mogli skorzystać z preferencyjnej pożyczki na okres do 20 lat. Przez pierwsze pięć lat będzie obowiązywała roczna stopa w wysokości 3 proc. Po zrealizowaniu projektu wypłacona pomoc państwowa zmniejszy kwotę główną kredytu, dlatego mieszkańcy będą musieli spłacić jedynie pozostałą część.
W najbliższym czasie planowane jest ogłoszenie nowego naboru wniosków dotyczących modernizacji bloków wielomieszkaniowych. Przewiduje się sfinansowanie około 640 projektów, obejmujących ponad 21 tys. gospodarstw domowych. Prawie 8 tys. z nich to gospodarstwa znajdujące się w trudnej sytuacji. Na ten cel przeznaczono 259 mln euro. W zmodernizowanych budynkach musi zostać osiągnięta klasa efektywności energetycznej nie niższa niż B, a zużycie energii cieplnej zmniejszone o co najmniej 40 proc.
Projekt „Wspieranie renowacji bloków wielomieszkaniowych” jest finansowany ze środków Funduszu Spójności.
Zam. 2939
Ieva Vidūnaitė
