Oszczędności większe niż sądzimy
Z badania zainicjowanego przez Swedbank wynika, że 56 proc. mieszkańców Litwy nie docenia wpływu renowacji na zmniejszenie rachunków za ogrzewanie. Tymczasem dane Agencji Zarządzania Projektami Środowiskowymi (APVA) pokazują, że w domach zmodernizowanych zgodnie z dobrymi praktykami rachunki są niższe o 50–60 proc. w porównaniu z podobnymi, nieodnowionymi budynkami.
Zaledwie 24 proc. respondentów wskazało realny przedział oszczędności 41–60 proc. Największa grupa (38 proc.) uważa, że renowacja pozwala obniżyć koszty o 21-40 proc., a 18 proc. sądzi, że jedynie o 20 proc. Zaledwie 9 proc. mieszkańców wskazuje oszczędności powyżej 60 proc.
„Renowacja budynków wielorodzinnych nadal obarczona jest wieloma błędnymi przekonaniami, co może mieć wpływ na decyzje mieszkańców tych budynków, a przy podejmowaniu decyzji zawsze należy opierać się na danych, a nie pogłoskach. Renowacja zmniejsza średnio o połowę koszty ogrzewania, a ponieważ motyw ekonomiczny jest najczęściej wymienianą korzyścią wynikającą z renowacji, potencjał do dalszej renowacji budynków wielorodzinnych jest naprawdę duży” — powiedziała Jūratė Cvilikienė, dyrektor Instytutu Finansowego Swedbank.
Mniej za ogrzewanie, więcej na inne potrzeby
Jak zauważa Jūratė Cvilikienė, mieszkańcy przeznaczają około 40 proc. swych dochodów na żywność, utrzymanie mieszkania i transport. Znaczące oszczędności na ogrzewaniu pozwalają więc realnie poprawić sytuację finansową rodzin.
„Oszczędności na ogrzewaniu po renowacji budynku wielorodzinnego są naprawdę znaczące, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że sezon grzewczy w Litwie jest dość długi. Świadczą o tym rachunki za październik, na przykład za mieszkanie o tej samej powierzchni w odnowionym budynku wielorodzinnym mieszkańcy stolicy zapłacili aż 20 euro mniej, więc w całym sezonie zaoszczędzą ponad 100 euro i będą mogli przeznaczyć te środki na poprawę swojej kondycji finansowej” – dodała Jūratė Cvilikienė.
Według danych spółki „Gijos”, średni rachunek za ogrzewanie 50-metrowego mieszkania w odnowionym budynku w Wilnie wyniósł w październiku około 30 euro, podczas gdy w nieodnowionym – 51 euro. W Poniewieżu, jak informuje „Panevėžio energija”, mieszkańcy płacili odpowiednio 20,5 euro i 32 euro.
Poza niższymi rachunkami, renowacja poprawia także jakość życia. Według badania, aż 58 proc. mieszkańców wskazało większy komfort jako jedną z głównych zalet modernizacji. Dla 27 proc. ważny jest wzrost wartości nieruchomości, a 19 proc. zwraca uwagę na zmniejszony wpływ na środowisko.
Tempo renowacji wciąż zbyt wolne
Choć korzyści są wymierne, jednak dotąd wyremontowano jedynie około 15 proc. starych budynków wielorodzinnych kwalifikujących się do programu modernizacji. Obecnie ponad 1000 domów znajduje się w trakcie prac. Liderami pod względem udziału wyremontowanych budynków są Birsztany (63 proc.), Połąga (52 proc.) i Druskienniki (44 proc.).
Aby przyspieszyć tempo renowacji, APVA wraz z Ministerstwem Środowiska przedłużyła do 1 kwietnia 2026 r. termin składania wniosków o dofinansowanie. Dotacje przysługują projektom, które przewidują osiągnięcie klasy energetycznej B lub wyższej oraz zmniejszenie zużycia energii cieplnej o co najmniej 40 proc.
Dodatkowym wsparciem są preferencyjne kredyty oferowane przez Swedbank, które mają ułatwić finansowanie udziału własnego mieszkańców w kosztach modernizacji.
Czytaj więcej: Od budynku do społeczności: jak renowacja zmienia życie miast