Oszustom umknęło 40 mln euro
— Jak wynika z danych Centrum ds. Zapobiegania Praniu Pieniędzy, którego współzałożycielem jest Bank Litwy, tylko w ubiegłym roku instytucje finansowe zdołały zablokować blisko 40 mln euro potencjalnie przejętych przez oszustów. Rok wcześniej było to około 15 mln euro. Jednocześnie skala strat pozostaje wysoka — w ciągu ostatnich dwóch lat przestępcy wyłudzali od mieszkańców i firm średnio po 20 mln euro rocznie. Rosnąca liczba oszustw przekłada się także na coraz większą liczbę sporów między klientami a bankami oraz innymi dostawcami usług płatniczych. Coraz więcej oszustw oznacza też więcej sporów z bankami i innymi firmami świadczącymi usługi płatnicze — mówi w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” Giedrius Šniukas, starszy specjalista działu komunikacji Banku Litwy.
Nowe przepisy zakładają, że w sytuacji podejrzenia oszustwa instytucja finansowa mogłaby natychmiast ograniczyć dostęp do środków. Jeśli dochodzenie potwierdziłoby przestępstwo, pieniądze mogłyby zostać pobrane z konta oszusta i zwrócone ofierze bez konieczności długotrwałego postępowania prowadzonego przez organy ścigania.
Dziś odzyskanie pieniędzy jest niemal niemożliwe
Z perspektywy sektora bankowego obecne przepisy nie pozwalają na szybkie odzyskanie środków od oszustów.
„Dziś, zgodnie z naszymi przepisami, bank nie ma możliwości zabrania tych pieniędzy z konta oszusta. Wymagana jest zgoda organów ścigania, a to zajmuje czas, co oznacza, że oszust najprawdopodobniej zdąży już te środki wypłacić, przelać gdzie indziej, wypłacić gotówkę albo wykorzystać je w inny sposób” — powiedziała w radiu LRT szefowa Stowarzyszenia Banków Litewskich (LBA), Eivilė Čipkutė.
Przedstawiciele banków podkreślają, że proponowane zmiany są od dawna wyczekiwane przez sektor finansowy.
„Zmiany proponowane przez Ministerstwo Finansów są bardzo oczekiwane — od dawna wskazywaliśmy na ten problem. Umożliwią one instytucjom finansowym zamrażanie środków, przeprowadzenie szczegółowego dochodzenia i jeśli zostanie ustalone, że oszust wyłudził pieniądze od osoby, bank będzie mógł pobrać je z jego konta i natychmiast zwrócić poszkodowanemu, bez przechodzenia całej procedury organów ścigania, co będzie szybsze i bardziej efektywne” — dodała Eivilė Čipkutė.
Wspólny algorytm
Reforma obejmuje także obowiązek lepszej współpracy między instytucjami finansowymi. Minister finansów Kristupas Vaitiekūnas zapowiedział wprowadzenie wspólnego systemu wymiany danych.
„Zmiany w ustawie dają większe uprawnienia samym instytucjom płatniczym. Zostanie ustalony wspólny algorytm działania, co jest bardzo ważne, ponieważ dotychczas systemy między konkurującymi instytucjami, na przykład bankami, są podobne, ale nadal nie są ujednolicone i nie ma wymiany informacji. Teraz taki obowiązek wymiany informacji zostanie wprowadzony” — powiedział Vaitiekūnas w radiu LRT.
