Przywódcy Stanów Zjednoczonych, Kanady, Francji, Niemiec, Włoch, Japonii i Wielkiej Brytanii spotkali się we środę 17 czerwca we francuskim Evian w ramach formatu państw G7. Uzgodnili m.in. zaostrzenie sankcji wobec Rosji, wymierzone przede wszystkim w jej sektor naftowy i gazowy.
Jednocześnie kraje G7 zobowiązały się do zwiększenia dostaw broni dalekiego zasięgu oraz systemów obrony powietrznej dla Kijowa.
Z Genewy przyjechał Zełenski
W szczycie w charakterze gościa uczestniczył prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski, który dzień wcześniej odwiedził Genewę. Tam spotkał się z prezydentem Szwajcarii Guyem Parmelinem, dziękując za dotychczasowe wsparcie i omawiając kwestie obrony powietrznej oraz presji sankcyjnej na Moskwę.
W komunikacie końcowym szczytu przywódcy G7 wskazali, że porozumienie między Stanami Zjednoczonymi a Iranem w sprawie otwarcia Cieśniny Ormuz stworzyło „odpowiedni moment” do podjęcia dodatkowych kroków przeciwko Rosji.
Prezydent USA Donald Trump potwierdził, że Waszyngton będzie mógł wkrótce przywrócić sankcje na rosyjską ropę, zawieszone wcześniej dla ładunków już znajdujących się na morzu. „Wkrótce będziemy mogli to zrobić, ponieważ ropa płynie obecnie przez Cieśninę Ormuz w wyniku porozumienia z Iranem” — powiedział Donald Trump.
Przygotowanie Ukrainy do zimy
Państwa G7 zobowiązały się ponadto do zwiększenia wsparcia dla Ukrainy przed nadchodzącą zimą oraz rozważenia przedłużenia licencji umożliwiających jej rozbudowę przemysłu zbrojeniowego. To szczególnie ważne, biorąc pod uwagę, że cywilne ciepłownie grzewcze były jednym z głównych celów Rosjan na Ukrainie.
Jako podstawę dla tych decyzji przygotowania wsparcia wskazano postępy ukraińskich sił na froncie w ostatnich miesiącach.
„Wyniki przerosły nasze oczekiwania” — powiedział Friedrich Merz, kanclerz Niemiec, po rozmowach z Donaldem Trumpem. Merz określił szczyt mianem „dnia nadziei” i ocenił, że deklaracja Trumpa, iż „Rosja musi zakończyć tę wojnę”, jest pozytywnym sygnałem. Dodał, że „teraz, być może po raz pierwszy, może pojawić się szansa na osiągnięcie pokoju”.
Prezydent Francji Emmanuel Macron nazwał spotkanie „momentem strategicznego przebudzenia”, podkreślając jedność Stanów Zjednoczonych, Kanady, Japonii i krajów europejskich w kwestii wsparcia dla Ukrainy.
Rosja próbuje tworzyć przeciwwagę
Szczyt w Evian zbiegł się w czasie z dwudniowym spotkaniem Rosji z krajami ASEAN w Kazaniu. Władimir Putin przyjął w nadwołżańskim mieście przywódców jedenastu państw Azji Południowo-Wschodniej, dążąc do zacieśnienia więzi z regionem w obliczu izolacji ze strony Zachodu. Moskwa, dotknięta zachodnimi sankcjami, przekierowała eksport ropy w stronę Azji i zabiega o nowych partnerów handlowych.
Na poziomie unijnym kraje G7 mogą liczyć na wsparcie ze strony Brukseli — Unia Europejska zatwierdziła 20. pakiet sankcji wobec Rosji, obejmujący dalsze ograniczenia tzw. floty cieni oraz restrykcje wobec rosyjskich podmiotów handlujących kryptowalutami. Pakiet przez pewien czas blokowany był przez Węgry i Słowację, które wycofały sprzeciw po wznowieniu przez Ukrainę dostaw rosyjskim ropociągiem Drużba.
Pakiet jednak jest krytykowany przez szefa litewskiej dyplomacji, Kęstutisa Budrysa, który twierdzi, że sankcje są zbyt łagodne, a przyjęcie samego pakietu następuje ze zbyt dużym opóźnieniem.
