Zrezygnowano z wymogu składania dodatkowego egzaminu
W tegorocznej rekrutacji wprowadzono istotne ułatwienie dla absolwentów polskich szkół na Litwie. Zrezygnowano z wymogu składania dodatkowego egzaminu potwierdzającego znajomość języka polskiego, uznając dotychczasowe świadectwa i dokumenty za wystarczające potwierdzenie kompetencji językowych. Zmiana ta znacznie upraszcza procedurę rekrutacyjną dla kandydatów z polskich szkół na Litwie.
— Od dwóch lat, czyli od czasu wprowadzenia matury z języka polskiego próbuję dyskutować na ten temat z politykami różnego szczebla w Polsce. Po dwóch latach żmudnej walki, dziesiątkach pism i spotkań udało się już rozwiązać jedną sprawę na naszą korzyść — uznano maturę z języka polskiego w Polsce. Mieliśmy dotychczas z tym wielki problem. Na marginesie, ta sprawa nauczyła mnie tego, że pisanie pism niewiele daje, dużo ważniejsze są spotkania. Mimo że od 2024 r. mamy na Litwie państwową maturę z języka polskiego, niektóre uniwersytety w Polsce potrzebowały potwierdzenia znajomości języka polskiego. To było dla mnie bardzo bolesnym aspektem, a dla naszej młodzieży wręcz upokarzającym działaniem. W Polsce sprawdzano znajomość języka polskiego naszych uczniów na poziomie B2, gdy nasi maturzyści po ukończeniu szkoły osiągają znajomość języka co najmniej na poziomie C2. Po wszystkich pismach i spotkaniach udało się wywalczyć, że 9 czerwca br. weszła poprawka do ustawy o języku polskim — mówi „Kurierowi Wileńskiemu” Renata Cytacka, doradca Administracji Samorządzie Rejonu Wileńskiego, prezes Forum Rodziców Szkół Polskich Rejonu Solecznickiego.
Znalezienie doraźnej recepty
Zgodnie z poprawką cudzoziemiec, który ukończył szkołę funkcjonującą w systemie oświaty innego państwa, prowadzącą nauczanie języka polskiego oraz innych przedmiotów w języku polskim, posiada wykształcenie średnie oraz świadectwo odpowiadające świadectwu dojrzałości, uwzględniające wynik egzaminu z języka polskiego — posiada znajomości języka polskiego na poziomie B2, zgodnie z wymogami procedur rekrutacyjnych w Polsce.
— W tej sprawie 27 maja br. razem z ambasadorem Konstantym Radziwiłłem, przewodniczącym Rady ds. Polonii i Polaków za Granicą przy Prezydencie RP, której także jestem członkiem, uczestniczyłam w spotkaniu, które miało miejsce w Kancelarii Prezydenta RP, dzięki uprzejmości i zaangażowaniu pani Minister Agnieszki Jędrzak. Omówiliśmy tę poprawkę razem z Panem Wiceministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego Andrzejem Szeptyckim oraz Panią Magdaleną Maciejewską, Zastępcą Dyrektora Departamentu Współpracy Międzynarodowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Omówiliśmy przede wszystkim status matury z języka polskiego zdawanej w polskich szkołach na Litwie. Rozmawialiśmy także o niekompatybilności polskiego i litewskiego kalendarza edukacyjnego. Nasi młodzi rodacy, absolwenci szkół średnich na Litwie, którzy chcieliby studiować na polskich uczelniach, nie mogą wziąć udziału w rekrutacji, ponieważ zanim otrzymają swoje świadectwa maturalne, zostanie ona zakończona. Tematem naszej rozmowy było zatem znalezienie doraźnej recepty na ten i następny rok, oraz wypracowanie systemowego rozwiązania na kolejne lata — opowiada nam Renata Cytacka.
Zaznacza, że wyższe uczelnie w Polsce posiadają swoistą autonomię.
— Poprawka weszła w życie dopiero 9 czerwca. Już widzę, że na niektórych uczelniach są jednak problemy — w niektórych przypadkach musimy po prostu przesyłać uczelniom treść nowelizacji i przekonywać władze uniwersyteckie, że nie ma już obowiązku zdawania egzaminu z języka polskiego, ponieważ kwestie te zostały uregulowane w nowelizacji ustawy o języku polskim — zauważa rozmówczyni.
Różnica terminów
— Mam nadzieję, że nasi maturzyści nie czekają na ostatni moment, ale już są zarejestrowani w systemie IRK, czyli Internetowej Rejestracji Kandydatów lub ERK — Elektronicznej Rejestracji Kandydatów. W Polsce średnio okres rekrutacji kończy się 12 lipca, natomiast na Litwie świadectwa dojrzałości można otrzymać dopiero 15 lipca. Prowadzimy rozmowy, aby usprawnić ten proces, aby w sprawach indywidualnych była możliwość szybszego zdobycia świadectwa dojrzałości, które następnie należy zatwierdzić u notariusza, zdobyć apostille i przetłumaczyć na język polski. Tu także istnieje wypracowana pewna praktyka, że można podjąć próbę napisania podania skierowanego do prorektora do spraw kształcenia o warunkowe przyjęcie na studia wraz z zobowiązaniem, iż kandydat dostarczy dokumenty w maksymalnie najszybszym terminie po jego otrzymaniu. W zależności od uczelni czasami nasi potencjalni kandydaci na studia otrzymują przychylną decyzję. Jednak warto także znaleźć w tym temacie systemowe rozwiązanie. W tym celu zostały już podjęte działania w Ministerstwa Nauki i Sportu RL — mówi Renata Cytacka.
Rozmówczyni dodaje, że wspiera młodzież zarówno w sprawach praktycznych, jak i związanych z dokumentacją.
— Samorządowi Rejonu Wileńskiego zależy, żeby jak najwięcej maturzystów podejmowało studia wyższe w języku ojczystym, zdobywało wiedzę i wracało do pracy na Wileńszczyźnie. W miarę możliwości staram się udzielać naszej młodzieży wskazówek, aby ułatwić im proces rekrutacji na studia w Polsce. Młodzież może kontaktować się ze mną za pośrednictwem komunikatora Messenger lub mailowo: renata.cytacka@vrsa.lt — informuje specjalistka.
Na Litwie możliwość podjęcia studiów wyższych w języku polskim oferują trzy uczelnie: Uniwersytet Wileński, Uniwersytet Witolda Wielkiego oraz Filia Uniwersytetu w Białymstoku w Wilnie.