Decyzja ekskomuniki, czyli wyłączenia z grona kościoła, jest konsekwencją przeprowadzonych bez zgody papieża Leona XIV święceń biskupich w szwajcarskim Écône (czyt. „I-kon”) i otwiera nowy etap konfliktu między Stolicą Apostolską a lefebrystami. Ekskomunika to najsurowsza kara Kościoła katolickiego — ekskomunikowani nie mogą dostąpić sakramentów, uczestniczyć w życiu Kościoła.
Dekret po święceniach
Dekret opublikowany w czwartek 2 lipca przez Dykasterię Nauki Wiary obejmuje dwóch dotychczasowych biskupów Bractwa św. Piusa X oraz czterech duchownych wyświęconych dzień wcześniej w Écône w południowo-zachodniej Szwajcarii. Nowi biskupi pochodzą ze Szwajcarii, USA i Francji.
Prefekt Dykasterii Nauki Wiary kardynał Victor Manuel Fernandez napisał, że biskup Alfonso de Galarreta, dokonując konsekracji bez mandatu papieskiego i wbrew woli papieża, dopuścił się „aktu o charakterze schizmatycznym”. To są bardzo ostre słowa, gdyż nazwanie działań „schizmatycznymi” oznacza, że Kościół uznał działania biskupa Alfonosa de Galarrety za tożsame ze stworzeniem własnego kościoła.
„Oświadczam zatem (…), że zarówno wspomniany biskup Alfonso de Galarreta, jak i Pascal Schreiber, Michael Goldade, Michel Poinsinet de Sivry i Marc Hanappier popadli ipso facto (łac. z samego czynu, faktu — przyp.red.) w ekskomunikę latae sententiae” — dodał kardynał Victor Manuel Fernandez.
Ekskomunika latae sententiae oznacza karę kościelną, która następuje automatycznie z chwilą popełnienia czynu przewidzianego przez prawo kanoniczne, jest nieuchronna.
W dekrecie znalazło się również ostrzeżenie skierowane do duchownych i wiernych świeckich. Kardynał Fernandez wezwał ich, aby nie przyłączali się do schizmy Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X, ponieważ również oni mogliby podlegać karze ekskomuniki.
Apel papieża
Jeszcze przed środową ceremonią papież Leon XIV podjął próbę zapobieżenia eskalacji konfliktu. W liście skierowanym do lefebrystów zaapelował o rezygnację z planowanych święceń.
„Przepełniony chrześcijańską miłością, wzywam was i proszę z całego serca: zawróćcie z tej drogi! Zachęcam was, abyście z całą powagą rozważyli dobro duchowe wiernych, ponieważ akt schizmy, którego byście się dopuścili, pozbawiłby ich możliwości godziwego, a w niektórych przypadkach nawet ważnego przyjmowania sakramentów, które miłują i których poszukują dla swojego uświęcenia” — napisał papież.
Drugi poważny kryzys od 1988 roku
Środowe wydarzenia oznaczają drugi tak poważny kryzys w relacjach Watykanu z lefebrystami. Pierwszy wybuchł w 1988 r. za pontyfikatu Jana Pawła II, kiedy arcybiskup Marcel Lefebvre bez zgody papieża wyświęcił czterech biskupów i również został objęty ekskomuniką. Z czasem jednak szukano dialogu.
Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X powstało w Kościele katolickim w 1970 r. z inicjatywy arcybiskupa Marcela Lefebvre’a (1905-1991). Członkowie bractwa przedstawiają się jako obrońcy tradycyjnej wiary katolickiej i przeciwnicy modernizmu.
Nie akceptują postanowień Soboru Watykańskiego II, w tym ekumenizmu oraz odprawiania mszy w językach narodowych — czyli nie uznają mszy polskich czy litewskich, wyłącznie łacińskie. Spór dotyczący tych kwestii od dziesięcioleci pozostaje jedną z głównych przyczyn napięć między Bractwem Świętego Piusa X a Watykanem.
Wierni na uroczystości
Tegoroczne święcenia odbyły się na terenie seminarium bractwa w Écône w obecności tysięcy wiernych z różnych krajów. Przełożony generalny Bractwa św. Piusa X Davide Pagliarani podczas kazania podkreślał, że wspólnota nie zrywa więzi z Kościołem.
