Nowy minister spraw wewnętrznych Martynas Katelynas, ze względu na napływ wtórnej, nielegalnej migracji z Łotwy, nie wyklucza możliwości przywrócenia tymczasowej kontroli granicznej.
Stanowisko ministra
Z danych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Litwy wynika, że w porównaniu z okresem od stycznia do czerwca ubiegłego roku, w analogicznym okresie bieżącego roku liczba przypadków wtórnej migracji z Łotwy wzrosła czterokrotnie — z nieco ponad 300 do ponad 1,2 tys. osób. „Jeśli sytuacja się nie zmieni, należy rozważyć wszystkie możliwe rozwiązania. Wśród nich może znaleźć się również mechanizm podobny do tego, który stosuje wobec nas Polska — ograniczenia na granicy skutkujące weekendowymi, kilkukilometrowymi kolejkami samochodów próbujących przekroczyć granicę litewsko-polską” — powiedział Katelynas dla agencji BNS.
Zdaniem ministra taka decyzja zostanie podjęta, tylko jeśli nie zadziałają inne środki. „Oczywiście byłoby to rozwiązanie ostateczne, ale jeśli nie mielibyśmy innego wyjścia i jedynym sposobem na opanowanie sytuacji byłoby zatrzymywanie migrantów już na granicy, a nie na naszym terytorium, uważam, że należałoby się na to zdecydować. Bardzo jednak chciałbym tego uniknąć” — podkreślił desygnowany minister.
Kontrola granicy
Polska utrzymuje kontrole na granicach z Litwą i Niemcami od ponad roku. W kwietniu polski minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński rozporządzeniem przedłużył kontrole do 1 października. „Zdecydowaliśmy się na przedłużenie kontroli na granicach z Niemcami i Litwą, ponieważ obserwujemy ich pozytywne efekty w zwalczaniu szmuglerów i osób zajmujących się przerzucaniem ludzi. Będziemy je kontynuować, dopóki nie będziemy pewni, że nasze granice są w pełni bezpieczne” — oświadczył przed kilkoma miesiącami polityk.
Kontrole, na wszystkie lądowe granice, wprowadziły również Niemcy. Kontrole na granicach z Polską, Czechami, Austrią, Szwajcarią, Francją, Luksemburgiem, Belgią, Holandią i Danią mają obowiązywać do września. Strona niemiecka poinformowała, że decyzja została przyjęta ze względu na walkę z nielegalną migracją.
Wszelkie rozwiązania są warte rozpatrzenia
Ekspert ds. wojskowości i bezpieczeństwa oraz major rezerwy sił zbrojnych Litwy Darius Antanaitis sądzi, że wszelkie rozwiązania dotyczące ataków hybrydowych w postaci nielegalnej migracji warte są rozpatrzenia. Po kryzysie migracyjnym z 2021 r. Litwa wzmocniła granicę z Białorusią. Te środki spowodowały, że próby nielegalnego przekroczenia granicy znacznie spadły.
— Obecnie nielegalni migranci, którzy chcą z terytorium Rosji i Białorusi trafić do Europy, wybrali inną drogę. Próbują przedostać się przez Łotwę. Dlatego każda kontrola i wzmocniona ochrona granic na pewno utrudni nielegalnym migrantom trafienie do Unii Europejskiej. W ten sposób zostanie powstrzymana nielegalna działalność — oświadczył w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” ekspert.
Minister Katelynas sądzi, że sytuacja może dosyć szybko stać się trudna do opanowania, co będzie wymagało podjęcia dodatkowych działań. „Nawet przy obowiązującej umowie o readmisji nasi funkcjonariusze Straży Granicznej będą mieli dużo pracy. Nie sprowadza się to do prostego telefonu do strony łotewskiej z informacją, że zatrzymaliśmy migranta, który przybył z waszego kraju i prośbą o jego odebranie. Konieczne jest wypełnianie i sprawdzanie dokumentów, a także zapewnienie migrantom zakwaterowania. Wszystko to pochłania czas i zasoby oraz może rodzić pytania dotyczące przestrzegania praw człowieka” — powiedział Martynas Katelynas.
Wirus nielegalnej migracji w strefie Schengen
Rozmówca naszego dziennika nie sądzi, że kontrole na wewnętrznych granicach Unii Europejskiej osłabiają strefę Schengen.
— Moim zdaniem takie działania wzmacniają efektywność strefy Schengen. Po przez takie działania nielegalni migranci nie trafiają do innych państw strefy. Tu nie ma żadnego problemu. Tak naprawdę, jedyną niewygodą jest to, że ktoś sprawdzi twoje dokumenty. W moim przekonaniu takie działania wzmacniają strefę Schengen, ponieważ kontrole graniczne stają się swoistym filtrem. Można porównać strefę Schengen do organizmu człowieka. Gdy do organizmu trafia wirus lub bakteria, to on już nie potrafi funkcjonować, jak było dotychczas. Musi zwalczać wirus lub bakterię, aby poszczególne organy mogły funkcjonować. Takim wirusem jest nielegalna migracja oraz hybrydowa wojna reżimu Łukaszenki prowadzona przeciwko państwom strefy Schengen. Dlatego musimy stać się filtrem, który powstrzyma ten wirus — podkreślił Darius Antanaitis.
Kontrolować granicę z Białorusią łotewskim funkcjonariuszom pomagają litewscy pogranicznicy. 15 lipca do Łotwy udało się kolejnych dziewięciu litewskich funkcjonariuszy Straży Granicznej. Zastąpią oni dziewięciu funkcjonariuszy pełniących służbę na Łotwie od 1 lipca. Litewscy pogranicznicy, działając pod koordynacją łotewskich kolegów, będą kontynuować patrolowanie najbardziej newralgicznych odcinków granicy Łotwy z Białorusią.
