Jak otrzymać własny herb? Inicjuje społeczność lokalna

„Litewska Komisja Heraldyczna zawsze dąży do konstruktywnego dialogu ze społecznością tworzącą herb, dlatego sytuacje, w których herb nie zostaje zatwierdzony, należą do wyjątkowo rzadkich” — mówi „Kurierowi Wileńskiemu” Dalia Gumbinienė z kancelarii prezydenta.

Czytaj również...

19 lutego 2026 r. Gitanas Nausėda zatwierdził herb Glinciszek. „W czerwonym polu herbu przedstawiony jest dąb z korzeniami, symbolizujący rosnący w Glinciszkach dąb objęty ochroną państwową — pomnik przyrody, uosabiający historyczną i przyrodniczą pamięć tego regionu. W polu herbu widnieją także dwa skrzyżowane miecze, symbolizujące powstanie 1831 r., kiedy to przy dębie w Glinciszkach gromadzili się powstańcy. Symbol ten podkreśla lokalną pamięć historyczną, ducha oporu oraz walkę o wolność. W heraldyce kolor czerwony oznacza odwagę, męstwo i miłość. Srebro symbolizuje wodę, czystość, cnotę i wierność. Złoto oznacza światło oraz bogactwo duchowe” — tak jest opisany herb na stronie Samorządu Rejonu Wileńskiego.

Dumni ze społeczności

13 czerwca w Glinciszkach odbyła się uroczystość łącząca kilka ważnych wydarzeń: zaprezentowano nowy herb miejscowości oraz poświęcono odnowiony krzyż, który znajduje się przed samym wjazdem do miejscowości. „Jesteśmy dumni ze społeczności Glinciszek, która z tak wielką odpowiedzialnością i miłością pielęgnuje historię swojej małej ojczyzny, jej głębokie korzenie i wartości, stając się inspirującym przykładem dla innych. Samorząd Rejonu Wileńskiego jest zawsze gotowy wspierać tak aktywne i twórcze wspólnoty oraz dokładać wszelkich starań, aby mogły się rozwijać i rozkwitać” — mówiła podczas uroczystości wicemer rejonu Edyta Tamošiūnaitė.

Zgodnie z litewskim ustawodawstwem projekt herbu musi zaaprobować Litewska Komisja Heraldyczna działająca przy Kancelarii Prezydenta. Zaaprobowany projekt zatwierdza prezydent specjalnym dekretem. Jak miejscowość może otrzymać własny herb? Co może znaleźć się w herbie? Czy są symbole, które nie można używać? Na te pytania odpowiedziała Dalia Gumbinienė, konsultantka Grupy Oświaty, Nauki i Kultury działającej przy Kancelarii Prezydenta Litwy.

Antoni Radczenko: W jaki sposób miejscowości otrzymują herb? Jak wygląda procedura? Czy każde miasto lub miasteczko może mieć własny herb?

Dalia Gumbinienė: Herb jako symbol tożsamości wspólnoty może posiadać każde litewskie miasto, miasteczko lub wieś, a także gmina, okręg oraz region etnograficzny. Tworzenie i zatwierdzanie nowych herbów odbywają się zgodnie z Ustawą Republiki Litewskiej o herbie państwowym, innych herbach i znakach heraldycznych oraz z zasadami tworzenia herbów, flag heraldycznych, pieczęci heraldycznych i innych znaków heraldycznych zatwierdzonymi przez Litewską Komisję Heraldyczną. Proces ustanowienia herbu inicjuje sama społeczność lokalna. Zwraca się ona do Litewskiej Komisji Heraldycznej, składając wniosek oraz projekty (szkice) proponowanego herbu. Komisja ocenia symbolikę herbu, jego walory artystyczne, zgodność z zasadami heraldyki oraz to, czy właściwie odzwierciedla on tożsamość danej wspólnoty. Po wydaniu pozytywnej opinii herb jest przekazywany do zatwierdzenia Prezydentowi Republiki Litewskiej. Po zatwierdzeniu go dekretem prezydenckim Litewska Komisja Heraldyczna przystępuje do zatwierdzania flag heraldycznych i pieczęci danej miejscowości.

SPOL-herb-2026-07-21-2
„Litewska Komisja Heraldyczna zawsze dąży do konstruktywnego dialogu ze społecznością lokalną” — mówi Dalia Gumbinienė | Fot. Krzysztof Wołodko via Radio „Znad Wilii”

Kto odpowiada za projekt herbu? Czy sama gmina może stworzyć herb? Czy zdarzały się przypadki, że komisja odmówiła przyznania herbu?

Szkice herbu przygotowuje artysta wybrany przez społeczność lokalną. Na każdym etapie współpracuje on zarówno z samą społecznością i jej władzami, jak i z Litewską Komisją Heraldyczną. W praktyce wspólnoty zwracające się do komisji najczęściej mają już wypracowaną koncepcję przyszłego herbu lub przynajmniej pomysł na jego główne elementy. Następnie projekt jest rozwijany i udoskonalany aż do znalezienia rozwiązania, które spełnia wymogi heraldyki i odpowiada oczekiwaniom społeczności.

Litewska Komisja Heraldyczna zawsze dąży do konstruktywnego dialogu ze społecznością tworzącą herb, dlatego sytuacje, w których herb nie zostaje zatwierdzony, należą do wyjątkowo rzadkich. Jeżeli projekt jest zgodny z zasadami heraldyki, obowiązującymi przepisami prawa oraz właściwie odzwierciedla tożsamość danej wspólnoty, zazwyczaj zostaje zatwierdzony.

Czy istnieją symbole, których nie wolno używać?

Tak. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa Litewska Komisja Heraldyczna nie może zatwierdzić herbów zawierających symbole lub znaki propagujące nienawiść, waśnie lub dyskryminację, a także sprzeczne z moralnością, dobrymi obyczajami lub porządkiem publicznym.

Ponadto przy tworzeniu nowych herbów wspólnot lokalnych nie można wykorzystywać herbu państwowego Litwy — Pogoni — jako podstawy herbu. Każdy nowy herb powinien mieć indywidualny charakter, być zgodny z tradycjami heraldycznymi oraz odzwierciedlać historię, kulturę i tożsamość konkretnej wspólnoty.

Afisze

Więcej od autora

Bliżej Europy

Gdyby wybory odbyły się w najbliższą niedzielę, zagłosowałoby na nich 16,5 proc. respondentów. To o 1 pkt proc. więcej niż przed miesiącem. Na drugim miejscu znaleźli się socjaldemokraci. Główną...