Główna specjalistka Wydziału Kontroli Chorób Zakaźnych NVSC Milda Žygutienė w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” mówi, że choć w tym roku na Litwie odnotowuje się mniej przypadków chorób przenoszonych przez kleszcze niż w roku ubiegłym, specjaliści apelują do mieszkańców, aby nie tracili czujności. Spadek liczby zachorowań nie oznacza, że kleszczy jest mniej albo że zagrożenie zniknęło.
Długa i chłodna zima
– Jednym z najważniejszych czynników, które wpłynęły na tegoroczne statystyki, była długa i chłodna zima. W okresie od stycznia do marca na Litwie utrzymywała się pokrywa śnieżna oraz ujemne temperatury, dlatego kleszcze przez długi czas pozostawały nieaktywne. Kleszczy wcale nie jest mniej. Zachorowalność na te choroby często przebiega falami – po okresie wysokiej liczby przypadków zwykle następuje spadek. Jednak w tym roku wpływ miały również warunki pogodowe. Mieliśmy trzy miesiące prawdziwej zimy – śnieg i temperatury poniżej zera. W ubiegłym roku w tym samym okresie warunki były znacznie bardziej sprzyjające dla kleszczy, które mogły pozostawać aktywne – wyjaśnia specjalistkaa.
Jak podkreśla, kleszcze nie mogą aktywnie poruszać się przy zalegającym śniegu i niskich temperaturach. Budzą się dopiero po stopnieniu śniegu, gdy temperatura gleby osiąga około 4–5 stopni Celsjusza.
– Kleszczowe zapalenie mózgu na Litwie jest rejestrowane przez cały rok, jednak w tym roku z powodu długo utrzymującej się zimy nastąpiła naturalna przerwa w aktywności kleszczy i rozprzestrzenianiu się choroby. Mimo to mieszkańcy nie powinni uważać, że zagrożenie zmalało. Wraz z ociepleniem kleszcze ponownie stają się aktywne, dlatego należy pamiętać o środkach ochrony – stosować repelenty, nosić odpowiednią odzież podczas pobytu na łonie natury, po spacerach dokładnie oglądać ciało oraz zadbać o szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu – podkreśla Milda Žygutienė..
W pierwszym półroczu bieżącego roku odnotowano jeden zgon z powodu kleszczowego zapalenia mózgu, podczas gdy w analogicznym okresie ubiegłego roku były dwa takie przypadki.
Najwięcej zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu rejestruje się każdego roku od maja do października – w tym okresie wykrywanych jest niemal 90 proc. wszystkich przypadków. Z danych NVSC wynika, że na kleszczowe zapalenie mózgu częściej chorują mieszkańcy wsi, natomiast borelioza częściej dotyka mieszkańców miast. Wynika to z faktu, że kleszcze występują nie tylko w lasach, ale również w parkach miejskich, ogrodach i innych terenach zielonych.
Zarazić można się nie tylko w lesie
Litwa pozostaje jednym z krajów Europy o najwyższej zachorowalności na kleszczowe zapalenie mózgu. Choć największą aktywność kleszcze wykazują w cieplejszych miesiącach roku, zmiany klimatyczne sprawiają, że okres ich aktywności wydłuża się, a ryzyko zakażenia utrzymuje się przez większą część roku.
Chronią szczepienia i ostrożność
Najskuteczniejszym sposobem ochrony przed kleszczowym zapaleniem mózgu są szczepienia. Można je przeprowadzić według standardowego lub przyspieszonego schematu. Trwała odporność powstaje po podaniu trzech dawek szczepionki, a następnie należy ją podtrzymywać dawkami przypominającymi co 3–5 lat.
Choć wskaźniki zachorowań z roku na rok się zmieniają, ryzyko zakażenia kleszczowym zapaleniem mózgu nadal pozostaje wysokie. Dlatego ważne jest nie tylko stosowanie repelentów, noszenie odzieży zakrywającej ciało oraz kontrolowanie skóry po pobycie na łonie natury, ale również zaszczepienie się. To jedyna skuteczna ochrona przed tą ciężką chorobą.
Przypomina się również, że osoby w wieku od 50 do 60 lat mogą zaszczepić się przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu bezpłatnie w ramach środków z budżetu państwa. Refundowane są zarówno pierwsza, jak i kolejne dawki szczepionki zgodnie z obowiązującym schematem szczepień.
