— Wszyscy widzimy, że obrona powietrzna staje się coraz ważniejsza. Mieliśmy już kilka incydentów z dronami także u nas, a także od strony Polski, Łotwy i innych państw — mówi w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” Jonas Ohmanas, współzałożyciel Blue/Yellow.
Kluczowa obrona powietrzna
— Zdecydowaliśmy się na tę akcję, ponieważ chcemy, jak zawsze, wspierać Ukrainę, szczególnie jej obronę powietrzną. Chodzi o drony przechwytujące, które służą do neutralizowania innych dronów. Od początku swojej działalności współpracujemy z ukraińskimi jednostkami i dostarczamy im sprzęt potrzebny do prowadzenia działań obronnych. Duża część zebranych pieniędzy nadal trafia do Ukrainy. Od lat organizujemy różne akcje, kupujemy potrzebny sprzęt i przekazujemy go ukraińskim jednostkom. Wiemy, czego potrzebują i gdzie możemy realnie pomóc — zaznacza rozmówca.
Organizacja współpracuje z różnymi jednostkami w Ukrainie, w tym z formacjami zajmującymi się obroną powietrzną. Zdaniem Ohmanasa tego rodzaju pomoc ma bezpośrednie znaczenie dla możliwości obronnych Ukrainy.
Część zebranych pieniędzy zostanie w Litwie
Tym razem organizatorzy postanowili połączyć wsparcie Ukrainy ze wzmacnianiem bezpieczeństwa samej Litwy.
— Jednocześnie zdecydowaliśmy się przeznaczyć część środków na Litwę. Pieniądze zostaną wykorzystane na zakup dronów przechwytujących, które następnie zostaną przekazane Litewskiemu Związkowi Strzelców. Strzelcy rozwijają własne zdolności w zakresie dronowej obrony powietrznej. Przekazany sprzęt ma wesprzeć tworzenie specjalistycznej jednostki, która będzie mogła reagować na zagrożenia związane z bezzałogowymi statkami powietrznymi — mówi współzałożyciel Blue/Yellow.
Organizatorzy liczą, że skierowanie części zbiórki również na potrzeby Litwy zwiększy zainteresowanie akcją wśród mieszkańców.
Zdaniem Ohmanasa nie ma już podstaw, by traktować wojnę w Ukrainie jako odległy konflikt.
— Nie trzeba chyba nikomu tłumaczyć, że wojna się zbliża. To, co dzieje się w Ukrainie i w relacjach z Rosją, jest coraz bliżej nas, dlatego zdecydowaliśmy się na taką akcję. Rosnąca liczba incydentów z dronami w regionie pokazuje, że zagrożenia związane z wojną mogą dotyczyć również państw, które nie są bezpośrednio zaangażowane w konflikt. Wszyscy widzimy, że obrona powietrzna staje się coraz ważniejsza. Mieliśmy już kilka incydentów z dronami także u nas, a także od strony Polski, Łotwy i innych państw — komentuje Ohmanas.
Coraz szerszy wymiar wojny
Rozmówca ocenia, że Ukraina mimo ogromnych problemów nadal skutecznie stawia opór rosyjskiej armii.
— Ukraina ma trudną sytuację, ale się trzyma. Widać też pozytywne sygnały. Ukraińcy nauczyli się prowadzić tę wojnę i w wielu sytuacjach są bardziej elastyczni niż Rosjanie — podkreśla Jonas Ohmanas.
Jego zdaniem Ukraińcy szybko dostosowują się do zmieniających się warunków na polu walki i wykorzystują doświadczenia zdobyte podczas wojny. Rosja również zmienia swoje metody działania, ale dysponuje znacznie większym potencjałem.
— Oczywiście problemów jest bardzo dużo, szczególnie jeśli chodzi o ludzi. Rosja jest potężnym państwem, ma ogromne zasoby i również uczy się na tej wojnie — mówi współzałożyciel Blue/Yellow.
Ohmanas zwraca również uwagę na rosnące wsparcie Rosji ze strony innych państw. Jako przykład wskazuje Koreę Północną, która dostarcza Moskwie między innymi rakiety.
— Widzimy coraz większe zaangażowanie innych państw. Korea Północna coraz mocniej wspiera Rosję, między innymi dostarczając jej rakiety. Te rakiety są wykorzystywane zarówno przeciwko miastom, jak i na froncie. Wojna ma coraz szerszy wymiar i angażuje coraz więcej państw. Ten konflikt się rozszerza. Jest coraz więcej uczestników i państw aktywnie zaangażowanych w wojnę. W pewnym sensie wojna zaczyna też przenosić się coraz bliżej nas — ostrzega Jonas Ohmanas.
Cel: milion euro
„Dronatonas” ma być więc nie tylko kolejną akcją pomocową dla Ukrainy. Organizatorzy chcą jednocześnie zwrócić uwagę na potrzebę przygotowania Litwy na nowe rodzaje zagrożeń. W centrum uwagi znalazły się drony — zarówno te wykorzystywane przez Rosję przeciwko Ukrainie, jak i środki, które mają pozwolić skutecznie je przechwytywać.
Według Blue/Yellow, podczas akcji, która potrwa do połowy października, prowadzona będzie zbiórka 1 mln euro na drony przechwytujące oraz szkolenia żołnierzy. Co piąte przekazane euro trafi do Litewskiego Związku Strzelców — na zakup dronów przechwytujących oraz szkolenie strzelców w zakresie neutralizowania zagrożeń z powietrza.
„Wojna na Ukrainie pokazała, że bezzałogowe statki powietrzne stały się główną bronią współczesnego pola walki, a walka z nimi — codzienną koniecznością. W odpowiedzi na szybko zmieniające się zagrożenia »Dronatonas« pod hasłem: »Wygrywają najbardziej wytrwali« łączy pomoc dla ukraińskiego frontu z bezpośrednim zwiększaniem odporności Litwy” — czytamy w komunikacie.
Jak podaje organizacja, zebrane środki pozwolą wyposażyć żołnierzy i strzelców w drony przechwytujące, które poprzez fizyczne uderzenie lub za pomocą sieci neutralizują w powietrzu wrogie drony rozpoznawcze i uderzeniowe.
„Musimy być przygotowani”
Zdaniem dowódcy Litewskiego Związku Strzelców Linasa Idzelisa inwestycje w rozwój kompetencji związanych z przechwytywaniem bezzałogowców są niezbędne.
„Drony już niejednokrotnie przekraczały litewską granicę. Jak dotąd mieliśmy szczęście — nie doszło do poważnych szkód. Jednak następnym razem może być inaczej” — mówi Idzelis.
Jak zaznacza, doświadczenia Ukrainy pokazują kierunek, w którym zmierza współczesna wojna. Dronów jest coraz więcej, są tańsze, mają większy zasięg, a technologie wykorzystywane do ich budowy rozwijają się bardzo szybko.
„Oznacza to, że musimy mieć środki do ich wykrywania i niszczenia. Drony przechwytujące są kolejną warstwą obrony powietrznej. Nie zamiast innych systemów, lecz razem z nimi” — podkreśla dowódca Litewskiego Związku Strzelców.
Idzelis dodaje, że znaczenie inicjatywy Blue/Yellow wykracza poza sam zakup sprzętu. „Jesteśmy wdzięczni Blue/Yellow za tę inicjatywę. Jest ona dla nas ważna nie tylko dlatego, że otrzymamy sprzęt. Ważne jest, że dzięki temu sprzętowi będziemy mogli działać już teraz, szkolić ludzi, rozwijać nasze kompetencje i zdolność do obrony” — mówi.
Jak dodaje, Litwa nie może zakładać, że w sytuacji zagrożenia będzie miała możliwość natychmiastowego zakupu potrzebnego wyposażenia albo otrzyma je od sojuszników.
Sterowany przez operatora lub sztuczną inteligencję dron przechwytujący niszczy cel, eksplodując w jego pobliżu lub uderzając w niego bezpośrednio. Według Blue/Yellow takie rozwiązanie pozwala oszczędzać drogą amunicję przeciwlotniczą, a jednocześnie tworzy szybką, elastyczną i stosunkowo tanią dodatkową warstwę obrony powietrznej. Może ona chronić zarówno cele wojskowe znajdujące się na froncie, jak i infrastrukturę krytyczną wewnątrz kraju.
Jak wesprzeć akcję?
Do kampanii można dołączyć, dzwoniąc pod krótkie numery: 1482 i przekazując 5 euro, lub 1499 i przekazując 10 euro. Osoby, które chcą dokonać przelewu bankowego albo ustawić regularne wsparcie, mogą to zrobić za pośrednictwem oficjalnej strony organizacji.
Działająca od 2014 r. organizacja pozarządowa Blue/Yellow zapewnia stałą pomoc materialną, technologiczną i medyczną obrońcom Ukrainy oraz ludności cywilnej. W ciągu dwunastu lat działalności organizacja przekazała Ukrainie pomoc o wartości ponad 116 mln euro.
