Tegoroczne wydarzenie poświęcone było historii Polski w XX w., ze szczególnym uwzględnieniem obu wojen światowych oraz ważnych rocznic przypadających w tym roku. Uczestnicy zmierzyli się z zagadnieniami dotyczącymi m.in. 100-lecia nadania Gdyni praw miejskich, 50. rocznicy powstania Komitetu Obrony Robotników oraz 45. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego w Polsce. W konkursie wzięła udział młodzież z polskich szkół na Litwie, Łotwie i w Czechach.
Polska historia i tożsamość
Historiada stała się nie tylko okazją do sprawdzenia wiedzy historycznej, lecz także przestrzenią spotkania młodzieży z polskich szkól, pielęgnowania polskiej tożsamości i pogłębiania więzi z historią.
— Poziom wiedzy uczestników jest niezwykle wysoki. Formuła teleturnieju się sprawdza, a zainteresowanie nim stale rośnie. W tym roku odnotowaliśmy rekordową frekwencję — zgłosiło się i zakwalifikowało dziesięć szkół. Projekt zachęca młodych ludzi do pogłębiania wiedzy o historii Polski, którą nie zawsze mają okazję poznać w szkole w tak szczegółowym zakresie — mówi dla „Kuriera Wileńskiego” Mikołaj Falkowski, prezes Zarządu Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” im. Jana Olszewskiego.
Rozmówca zaznaczył, że konkurs rozbudza zainteresowanie polską kulturą i historią, a język polski jest ważnym elementem tego przedsięwzięcia.
— Młodzież jest bardzo dobrze przygotowana. Projekt zachęca do poznawania historii Polski i jest okazją do sięgania po rocznicowe wydarzenia, które konstruują naszą wiedzę o współczesnej mapie Polski — podkreśla Mikołaj Falkowski.
Uczestnicy historycznej batalii musieli wcześniej zapoznać się z materiałami edukacyjnymi przygotowanymi przez Instytut Pamięci Narodowej, które stanowiły podstawę przygotowań do konkursu.
— To bardzo solidne i wartościowe materiały, które w przystępny sposób przekazują wiedzę. Myślę, że dla uczniów udział w konkursie to przede wszystkim atrakcyjna forma rywalizacji, ale również okazja do sprawdzenia własnej wiedzy. Nowością w tegorocznej edycji jest udział reprezentantów z Czech — zauważa Adam Pszczółkowski, przedstawiciel komisji konkursowej z ramienia Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, współautor pytań konkursowych.
Debiutanci i doświadczeni uczestnicy
W tegorocznej edycji Historiady wystartowało 10 drużyn: sześć z Litwy, trzy z Łotwy i jedna z Czech. Uczniowie Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie po raz pierwszy w historii konkursu reprezentowali Czechy.
— Cała nasza drużyna starannie przygotowywała się do konkursu. Dużo czytaliśmy i oglądaliśmy filmy. To nasz pierwszy udział, więc wiadomo, że zawsze może być lepiej, ale stwierdziliśmy, że tym razem nie było jednak tak źle. Mieliśmy też wspaniałą okazję, by trochę pospacerować po Wilnie. Z kolegami odwiedziliśmy Ostrą Bramę i wędrowaliśmy śladami Adama Mickiewicza. Jesteśmy zauroczeni Wilnem i mamy nadzieję, że jeszcze tu przyjedziemy — dzieli się swoimi wrażeniami Adrian Płatek, uczeń polskiego gimnazjum w Czechach.
Po raz pierwszy w Historiadzie wziął udział także Patryk Chmiel, uczeń Gimnazjum im. ks. Józefa Obrembskiego w Mejszagole.
— Jestem miłośnikiem historii, dlatego bardzo się cieszę, że mogłem wziąć udział w tym konkursie. Jestem tu po raz pierwszy, więc było to dla mnie nowe i ciekawe doświadczenie. Do konkursu przygotowywałem się przez kilka tygodni, zarówno samodzielnie, jak i pod kierunkiem mojego nauczyciela historii, pana Wiktora Łozowskiego. Udział w Historiadzie był dla mnie dobrą okazją do sprawdzenia swojej wiedzy, a także zdobycia nowych doświadczeń. Bardzo mi się tutaj spodobało, mam nadzieję, że jeszcze nieraz będę miał okazję wziąć udział w tym konkursie — ocenia Patryk.
Udany debiut w Historiadzie zaliczył Daniel Boguszko z wileńskiego Liceum im. Adama Mickiewicza, który zajął czwarte miejsce w finale i zdobył prestiżowe wyróżnienie.
— Niektóre pytania były łatwiejsze, inne wymagały znacznie większej wiedzy, można nawet powiedzieć, że w pewnym stopniu była to loteria. Starałem się jak najlepiej przygotować do konkursu. Nauczycielka udostępniała nam materiały, które następnie samodzielnie opracowywałem w domu. Szykowałem się przez prawie trzy tygodnie — oglądałem filmiki poświęcone historii, dużo czytałem. Zależało mi na tym, by jak najlepiej przygotować — mówi Daniel.
Z kolei uczniowie Szkoły Polskiej w Rydze im. Ity Kozakiewicz po raz czwarty wzięli udział w turnieju w Wilnie.
— Interesuję się historią, dlatego udział w Historiadzie sprawia mi dużą przyjemność. Konkurs jest bardzo ciekawy — niektóre pytania okazują się dość łatwe, inne natomiast wymagają znacznie większej wiedzy i chwili zastanowienia. To już mój czwarty udział w Historiadzie, ale tym razem ma on dla mnie szczególne znaczenie. Kończę już szkołę, dlatego tegoroczny udział jest dla mnie wyjątkowym doświadczeniem — dopowiada Andrzej Bejnarowicz, uczeń polskiej szkoły w Rydze, zdobywca trzeciego miejsca.
Podczas konkursu wszystkim uczniom kibicowali ich nauczyciele.
— Tegoroczna Historiada była debiutem dla uczniów klasy 11. Gimnazjum w Mickunach. Walczyli bardzo zawzięcie. Szczególnie cieszy mnie to, że część uczestników awansowała do drugiej rundy. Później odpadli z rywalizacji, ale ogólnie był to bardzo udany debiut — cieszy się Wacława Szuksztul, nauczycielka historii w gimnazjum.
Laureaci Historiady 2026
Pierwsze miejsce zdobył Patryk Jan Sawko z Gimnazjum im. Władysława Syrokomli w Wilnie. Drugie miejsce zajął Tomasz Zdanowicz także z Gimnazjum i. Władysława Syrokomli w Wilnie, trzecie — Andrzej Bejnarowicz ze Szkoły Polskiej w Rydze im. Ity Kozakiewicz.
