Tło powstania WAM-u w Łodzi
W dniu 2 października br. w Łodzi w Polsce po niemal ćwierci wieku przywrócono działalność Wojskowej Akademii Medycznej (WAM). Inauguracja z orkiestrą wojskową, chórem akademickim przyciągnęła wysokich przedstawicieli państwa polskiego. Nic dziwnego, gdyż Polska przechodzi historyczną modernizację i rozbudowę wojsk w związku z rosyjską agresją na wschodniego sąsiada.
Jeszcze w 2025 r. wicepremier i szef resortu obronności Polski, Władysław Kosiniak-Kamysz, powołał Wojska Medyczne. Wicepremier, który sam z zawodu jest lekarzem, podkreślał, że nowoczesna wojna i obrona potrzebuje nowoczesnej medycyny, a przede wszystkim środowisko lekarzy potrzebuje integracji ze środowiskiem żołnierzy. W tym kontekście można też rozpatrywać decyzję o przywróceniu WAM-u.
Jak wszystkie procesy polityczne w Polsce, droga do przywrócenia Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi była wyboista i burzliwa. Inauguracja zaliczyła roczny poślizg, ostatecznie jednak doszła do skutku. WAM stał się ciałem.
„Wojskowa Akademia Medyczna wraca na mapę Polski. I tak jak dzisiaj tu śpiewaliśmy »Vivat Academia« — to jest naprawdę historyczny moment. Będziemy ten moment wspominać przez wiele lat” — zwrócił się do zebranych 2 października Cezary Tomczyk, sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej RP. „Vivat academia”, czyli po łacinie „niech żyje akademia”, to słowa studenckiej pieśni hymnicznej „Gaudemus igitur”, którą wykonał na inauguracji WAM-u chór.
Podziękowanie dla wszystkich władz
Jak zaznaczył Cezary Tomczyk, sukces ten „ma wielu ojców”.
„Na papierze mieliśmy trzy szpitale polowe w Polsce. Wtedy (gdy w Polsce była powódź i potrzebna była reakcja służb — przyp.red.) okazało się, że nie mamy nawet jednego, że często na papierze wszystko dobrze wygląda — znamy to z przeszłości, z teraźniejszości. Tak dzisiaj współczesny świat wyglądać nie może. My musimy mieć zdolności tu i teraz. (…) Chciałbym podziękować z tego miejsca wszystkim, którzy przyczynili się do tego, że ta akademia mogła powstać. Na samym początku oczywiście ministrowi obrony narodowej, premierowi Donaldowi Tuskowi, bo to jest inicjatywa rządu. Sejmowi, Senatowi, dlatego że to ustawa, która została zaaprobowana przez parlament. W końcu prezydentowi Nawrockiemu za podpisanie tej ustawy. I samorządowi, który od samego początku jest przyjacielem tej uczelni. Dziękuję łódzkim uczelniom” — podkreślił.
Czy Litwa widzi w WAM-ie szansę? Umiarkowaną
Zwróciliśmy się do strony litewskiej z zapytaniem, czy Litwa jest zainteresowana współpracą z Polską w zakresie kształcenia medyków wojskowych. Litwa wyspecjalizowanej wojskowej akademii medycznej nie posiada. Rzecznictwo rządu RL poprosiło pytania kierować do podległych ministerstw: Ministerstwa Ochrony Zdrowia (SAM), Ministerstwa Ochrony Kraju (KAM) oraz Ministerstwa Oświaty, Nauki i Sportu (ŠMSM).
Jak przekazano „Kurierowi Wileńskiemu” w Ministerstwie Ochrony Zdrowia Republiki Litewskiej, to jest raczej kwestia współpracy międzyrządowej, niż poszczególnych ministerstw. Niemniej SAM „dostrzega korzyści” i poparłby realizację programów wymiany, gdyby taka powstała.
„Ministerstwo Ochrony Zdrowia popiera inicjatywy, które umożliwiają lekarzom zdobycie niezbędnego doświadczenia i praktyki w innych krajach. To, czy Litwa rozważyłaby taką możliwość, zależy nie tylko od Ministerstwa Ochrony Zdrowia, ale także od decyzji innych właściwych ministerstw; jednak z pewnością dostrzegamy korzyści płynące z takich studiów i popieralibyśmy możliwość realizacji programów wymiany” — dowiedzieliśmy się w SAM.
Ważnym źródłem doświadczenia jest Ukraina
Dowiedzieliśmy się też, że Litwa ma w planach przeszkolenie tysiąca lekarzy w zakresie medycyny taktycznej, a część lekarzy już teraz pogłębia swoją wiedzę wyjeżdżając na staże na Ukrainę.
„Ministerstwo Ochrony Zdrowia nadzoruje obszar medycyny cywilnej, jednak zdając sobie sprawę z różnych zagrożeń oraz konieczności, by wszyscy lekarze byli zaznajomieni z urazami wojennymi, planujemy w ciągu najbliższych trzech lat przeszkolić co najmniej 1 tys. lekarzy w zakresie medycyny taktycznej, której nie ma okazji stosować w warunkach pokoju. Ponadto lekarze regularnie wyjeżdżają na staże na Ukrainę, gdzie pogłębiają swoją wiedzę w praktyce” — przekazał nam resort zdrowia.
Dwustronne wymiany z NATO już mają miejsce
W Ministerstwie Ochrony Kraju odpowiedź dla „Kuriera Wileńskiego” była równie stonowana. Zaznaczono, że litewska akademia wojskowa zaciekawiona jest wymianą studencką z „najbliższym sąsiadem”.
„Litewska Akademia Wojskowa im. Generała Jonasa Žemaitisa wspiera i realizuje dwustronne wymiany studenckie z sojusznikami z NATO, dlatego poparłaby taką możliwość również w przypadku najbliższego sąsiada — Polski” — dowiedzieliśmy się.
„Jednocześnie pragniemy poinformować, że Wojsko Litewskie konsekwentnie rozwija potencjał medycyny wojskowej wraz z innymi rodzajami sił — modernizując sprzęt medyczny i infrastrukturę, szkoląc specjalistów oraz wzmacniając zdolność do udzielania pomocy medycznej podczas różnego rodzaju operacji. Medycyna wojskowa stanowi nieodłączną część gotowości bojowej armii, dlatego ważne jest zapewnienie pełnego łańcucha pomocy — od pierwszej pomocy dla rannego i ewakuacji medycznej po specjalistyczne leczenie” — poinformował nas resort.
„Duża waga praktycznego przygotowania”
Resort obrony również postawił duży akcent na Ukrainę i na zdobywania wiedzy praktycznej.
„W Wojsku Litewskim dużą wagę przywiązuje się do praktycznego przygotowania i współpracy. W ćwiczeniach uczestniczą cywilne placówki medyczne oraz ich specjaliści, co wzmacnia współdziałanie między siłami zbrojnymi a cywilnym systemem opieki zdrowotnej oraz pozwala sprawdzić procedury przyjmowania rannych, leczenia i zarządzania przepływem pacjentów. Ponadto Wojsko Litewskie współpracuje z sojusznikami z NATO, dzielą się doświadczeniem i wyciągają wnioski z lekcji wojennych z Ukrainy, które wykorzystują do doskonalenia szkolenia personelu medycznego oraz przygotowania do działania w trudnych warunkach bojowych” — odpowiedziano „Kurierowi Wileńskiemu”.
Czas pokaże
Do dnia publikacji artykułu nie doczekaliśmy się odpowiedzi z resortu oświaty. Niemniej ogólny ton wypowiedzi zdaje się sugerować, że Wojskowa Akademia Medyczna w Łodzi nie przyciągnęła wielkiej uwagi Litwy, gdyż Litwa stawia przede wszystkim na zdobywanie wiedzy praktycznej płynącej z broniącej się przed rosyjskim najeźdźcą Ukrainy. Może to też wynikać z faktu, że Wojskowa Akademia Medyczna w Łodzi dopiero rozpoczęła działalność i jeszcze nie nabrała wiatru w żagle na tyle, aby można było oczekiwać twardych deklaracji jej dotyczących.
