Coraz więcej dzieci wybiera odpoczynek bez snu
Od czterech lat wileńskie przedszkola organizują odpoczynek z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb dzieci. W 2023 roku, po opracowaniu przez samorząd Wilna odpowiednich wytycznych, z alternatywnego odpoczynku korzystało 530 dzieci. Na początku 2025 r. liczba ta wzrosła do 2 631, co stanowiło 10,32 proc. wszystkich przedszkolaków w stolicy.
W latach 2025—2026 do miejskich przedszkoli uczęszczało 25 489 dzieci.
Zamiast popołudniowej drzemki maluchy mogą czytać książki, rysować, kolorować, układać puzzle czy grać w gry planszowe. Najważniejsze, aby zajęcia odbywały się w spokojnej atmosferze i odpowiadały wiekowi oraz potrzebom dziecka.
Koniec z przymusowym leżeniem w łóżeczku
Jak podkreśla wicemer Wilna Donalda Meiželytė, zmiany wprowadzono z myślą o dzieciach, które nie odczuwają potrzeby snu w ciągu dnia.
„Staraliśmy się zmienić porządek dnia w zakresie odpoczynku dzieci – stworzyć dzieciom, które nie śpią, możliwość odpoczynku w inny sposób, nie zmuszając ich do leżenia w łóżeczkach. Prawdopodobnie wielu z was pamięta te długie, męczące godziny w przedszkolu, kiedy trzeba było leżeć i patrzeć w sufit, choć wcale nie miało się ochoty na sen. Było to lekceważenie fizjologicznych potrzeb dzieci. W miarę jak dzieci dorastają, potrzeba drzemki w ciągu dnia maleje, dlatego ważne jest, aby uwzględniać ich potrzeby fizjologiczne i pozwolić im wybrać inną formę odpoczynku. Cieszę się, że inne przedszkola w samorządach w całym kraju poszły za naszym przykładem, a odpowiednio dostosowano również normy higieniczne” — mówi Donalda Meiželytė.
Nie tylko sale przedszkolne
Alternatywny odpoczynek może odbywać się nie tylko w salach grupowych, lecz także w salach sportowych, muzycznych, czytelniach, pokojach sensorycznych czy na świeżym powietrzu.
W organizację zajęć mogą angażować się nauczyciele, specjaliści wychowania artystycznego i fizycznego oraz pracownicy pomocy edukacyjnej.
Dyrektorka żłobka-przedszkola „Vilkpėdė” w Wilnie Lina Banaitienė zwraca uwagę, że kluczowe znaczenie ma odpowiednia organizacja przestrzeni. Zbyt liczne grupy utrudniają zapewnienie spokojnej atmosfery, dlatego warto dzielić dzieci na mniejsze zespoły i proponować im różnorodne aktywności.
Alternatywą mogą być również spacery, spokojne zabawy na podwórku czy poznawanie przyrody.
Rodzice mają wpływ na organizację odpoczynku
Decyzje dotyczące popołudniowego odpoczynku podejmowane są we współpracy z rodzicami. Na początku roku szkolnego przedszkola przeprowadzają ankiety dotyczące nawyków i potrzeb dzieci. Pod uwagę brane są również możliwości placówki, sytuacja w grupie oraz oczekiwania rodziców wyrażone podczas indywidualnych rozmów.
Rodzice, którzy nie chcą, aby ich dziecko było kładzione do snu, powinni w pierwszej kolejności porozmawiać z nauczycielami. W przypadku nieporozumień mogą zwrócić się do administracji przedszkola.
Placówki muszą przy tym przestrzegać obowiązujących norm higienicznych oraz wytycznych opracowanych przez samorząd Wilna w 2023 roku.



