— Podwyżki cen energii elektrycznej i gazu z pewnością nie są dobrą wiadomością dla mieszkańców, ale trzeba pamiętać, że w dużej mierze są one konsekwencją obecnej sytuacji geopolitycznej i zmian na rynkach energii. Jeśli chodzi o zmiany w systemie świadczeń dla bezrobotnych, uważam, że idą one w dobrym kierunku. Przepisy były szczegółowo analizowane przez rząd, komisje oraz Ministerstwo Opieki Socjalnej i Pracy. Zaostrzono zasady przyznawania zasiłków, aby ograniczyć nadużycia, które rzeczywiście miały miejsce. Okres pobierania zasiłku nie będzie już wliczany do stażu emerytalnego, co ma zachęcać do większej odpowiedzialności za własne zabezpieczenie emerytalne — komentuje w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” Kęstutis Bilius, przewodniczący sejmowego Komitetu Spraw Społecznych i Pracy.
Co z emeryturami?
Zdaniem Kęstutisa Biliusa korzystne są także zmiany dotyczące wcześniejszych emerytur.
— Każdy będzie musiał świadomie ocenić, czy wcześniejsze zakończenie pracy jest dla niego korzystne, ponieważ wysokość przyszłego świadczenia będzie w większym stopniu uzależniona od osiąganych zarobków. To rozwiązanie promuje aktywność zawodową i sprawia, że decyzje emerytalne będą podejmowane w oparciu o rzeczywiste wyliczenia, a nie wyłącznie możliwość skorzystania z przywileju — podkreśla.
Największa zmiana dotyczy osób, którym do osiągnięcia wieku emerytalnego pozostało nie więcej niż 5 lat. Jeżeli posiadają co najmniej 20-letni staż emerytalny, będą mogły pobierać zasiłek dla bezrobotnych o 6 miesięcy dłużej niż wynika to z podstawowego okresu wypłaty. Do tej pory osoby w wieku 60-65 lat mogły otrzymywać świadczenie maksymalnie przez 11 miesięcy, ponieważ standardowy okres był wydłużany jedynie o dwa miesiące. Od lipca dodatkowy okres wsparcia zostanie zwiększony o kolejne 4 miesiące.
Wysokość zasiłków
Nowe przepisy wzmacniają również zależność między wysokością opłacanych składek na ubezpieczenie społeczne a wysokością otrzymywanego zasiłku. Stała część świadczenia, niezależna od wcześniejszych dochodów, zostanie obniżona z 23,27 proc. do 15 proc., natomiast zwiększona zostanie część zmienna, uzależniona od wcześniejszych zarobków.
W pierwszych trzech miesiącach bezrobocia zasiłek będzie wynosił 45 proc. średnich miesięcznych dochodów. W czwartym, piątym i szóstym miesiącu będzie to 35 proc., a od siódmego do dziewiątego miesiąca — 25 proc. Dotychczas wskaźniki te wynosiły odpowiednio 38,79 proc., 31,03 proc. oraz 23,27 proc.
Od 1 lipca zostaje także wprowadzona minimalna wysokość zasiłku dla bezrobotnych, która wyniesie 370 euro miesięcznie. Dotychczas najniższy zasiłek był powiązany ze stałą częścią świadczenia i od początku 2026 r. wynosił 268,30 euro.
Zmianie ulegną również przepisy dotyczące ponownego przyznawania oraz wznawiania wypłaty zasiłków. Osoby ponownie ubiegające się o świadczenie będą musiały wykazać, że od dnia rozpoczęcia pobierania poprzedniego zasiłku do ponownego uzyskania statusu osoby bezrobotnej zgromadziły co najmniej 12 miesięcy nowego stażu ubezpieczeniowego.
Energia i przesyłki
Wzrosną także ceny energii elektrycznej dostarczanej w ramach taryfy regulowanej oraz gazu ziemnego. W zależności od grupy odbiorców i poziomu zużycia energii wyższe będą również rachunki.
Od 1 lipca wchodzi również w życie opłata w wysokości 3 euro za małe przesyłki z państw trzecich. W ten sposób UE chce ograniczyć napływ tanich towarów spoza Wspólnoty. W praktyce nowa opłata obejmie przesyłki zamawiane na chińskich platformach handlowych, takich jak AliExpress, Temu, Shein i Alibaba.
