Okazja do podsumowania jednego z głównych zadań
W obecnym roku Muzeum Zamkowe w Malborku skończyło 65 lat działalności. Pomysłem Dyrekcji Muzeum Zamkowego w Malborku i Muzeum Pałacu Wielkich Książąt Litewskich było zorganizowanie wystawy czasowej jako uświetnienia tej rocznicy.
Malborskie zbiory zaprezentowane zostały w przekrojowej wystawie przywołującej wszystkie trzy twarze Zamku w Malborku: tę pierwotną — krzyżacką, ale i królewsko-sarmacką oraz najmłodszą — muzealną. Wystawa ta jest jednocześnie znakomitą okazją do podsumowania jednego z podstawowych zadań muzeów i muzealników, jakim jest programowanie, kształtowanie i gromadzenie zbiorów. To dość hermetyczne i środowiskowe zagadnienie, wydawać się może mało interesujące, ale opowiedziane w kontekście miejsca organizacji wystawy, czyli Pałacu Wielkich Książąt Litewskich, może dostarczyć nieoczywistych podobieństw i nieoczekiwanych analogii.
Jest to wydarzenie towarzyszące międzynarodowej wystawie „Z Malborka wieść się niesie… Skarby Malborka”, prezentowanej od 8 września do 22 listopada 2026 r. w Pałacu Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie. Ekspozycja prezentuje przekrojową historię Zamku w Malborku oraz funkcjonującego w nim od 1961 r. muzeum.
Symbol zmagań z Krzyżakami i pomnik ponadczasowy
W XIV w. Polskę i Litwę połączył wspólny wróg — zakon krzyżacki, którego agresywna ekspansja terytorialna odbywała się kosztem sąsiadujących państw. Malbork, jako ówczesna stolica zakonu, stał się symbolem zmagań z Krzyżakami, a sam zamek ich ponadczasowym pomnikiem.
Późniejsze dzieje Malborka pokazują, że międzynarodowa współpraca może przynieść spektakularne rezultaty. To dzięki Unii Wielkiego Księstwa Litewskiego i Królestwa Polskiego, w II połowie XV w. Malbork z wrogiej stolicy stał się jedną z rezydencji wspólnych królów Polski i Litwy. Przez ponad trzy stulecia Malbork, podobnie jak Wilno, przyjmował władców z dynastii Jagiellonów, Wazów i kolejnych królów elekcyjnych. Wystawa o malborskim zamku ma skłonić odbiorców do refleksji nad przeszłością, jednocześnie jest ona świadectwem teraźniejszego umacniania relacji międzypaństwowych w zakresie polityki kulturalnej i historycznej.
Wstęp wolny, ale obowiązuje rejestracja: https://registracija.valdovurumai.lt/butryn
Wykład w języku polskim z tłumaczeniem na język litewski.
Inf. Andrzej Kerulis,
p.o. kierownika Działu Wystaw i Wydawnictw
Muzeum Narodowe Pałac Wielkich Książąt Litewskich